Την προσπάθεια πώλησης των αποθεμάτων χρυσού καταγγέλλει, σε μία από τις επιστολές του προς τον Πρόεδρο Χριστόφια ημερομηνίας 20 Μαρτίου 2009, ο τέως Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Αθανάσιος Ορφανίδης.
Και τρία χρόνια μετά αποκαλύπτει τη δράση του τότε Υπουργού Οικονομικών Χαρίλαου Σταυράκη.
Το σύνολο της αλληλογραφίας του κυρίου Ορφανίδη με τον Πρόεδρο Χριστόφια αποκαλύπτει τις ανησυχίες της Κεντρικής Τράπεζας για τις επιπτώσεις που θα είχε η κυπριακή οικονομία από την έναρξη της παγκόσμιας κρίσης το 2008.
Αποκαλύπτει όμως την ίδια ώρα και την περιθωριοποίηση της από το Προεδρικό.
Μία ημέρα μετά την ολοκλήρωση της δεύτερης επίσκεψης της Τρόϊκα, η οποία κατάθεσε στο τραπέζι μέτρα τα οποία θα είναι επώδυνα τουλάχιστον για το δημόσιο τομέα. Και σήμερα αποκαλύπτεται ότι από το 2010 ο τότε Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας είχε προβλέψει τις καταστροφικές εξελίξεις και τις ανάγκες που προέκυπταν για μέτρα μείωσης των δημοσίων δαπανών.
Στο πακέτο επιστολών που ο κύριος Ορφανίδης κατέθεσε στην Επιτροπή Οικονομικών περιλαμβάνεται και μία με τις υπογραφές τεσσάρων τότε ανεξάρτητων αξιωματούχων (δηλαδή του Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, του Προέδρου της Κεφαλαιαγοράς, της Εφόρου Ασφαλίσεων και του Εφόρου Εποπτείας και Ανάπτυξης των Συνεργατικών Εταιρειών) με την οποία προειδοποιούσαν τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον Πρόεδρο της Βουλής ότι η αμφισβήτηση των θεσμών για την εξυπηρέτηση συγκεκριμένου τραπεζίτη θα αποτελούσε πλήγμα για την οικονομία της Κύπρου.
Προειδοποίηση η οποία δικαιώθηκε από τις μετέπειτα εξελίξεις.
Μαινόμενος κατά του Προέδρου Χριστόφια εμφανίστηκε στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής ο τέως Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Αθανάσιος Ορφανίδης. Του απέδωσε πλήρη ευθύνη για τη σημερινή δεινή κατάσταση της Οικονομίας αναφέροντας ότι «με τις πολιτικές του επέβαλε 4 δις ζημιές στις τράπεζες». Επανέλαβε τα περί πολιτικών παρεμβάσεων που δέχθηκε και αναγνώρισε ευθύνη στον εαυτό του αλλά όχι σε θέματα εποπτείας.
Οι βολές Ορφανίδη αφορούσαν όλο το φάσμα των οικονομικών πολιτικών που ακολούθησε η κυβέρνηση:
- Χαρακτήρισε κάκιστο το χειρισμό Χριστόφια στο θέμα «κουρέματος» του Ελληνικού χρέους.
- Απέδωσε το πρόβλημα με τα αξιόγραφα στις ζημιές που υπέστησαν οι τράπεζες από το κούρεμα και όχι σε λανθασμένη ή ελλειπή εποπτεία
- Εξέφρασε προβληματισμό για τη στάση του διαδόχου του στην Κεντρική και την αναδιάρθρωση αρμοδιοτήτων που επιχειρεί
- Εξέφρασε ανησυχία για το ποσό των 10 δις ευρώ που ακούγεται ότι θα χρειαστούν οι τράπεζες για ανακεφαλαιοποίηση. «Μέχρι τον Απρίλιο που ήμουν Διοικητής δεν δικαιολογείτο τέτοιο νούμερο» είπε.
Τάχθηκε υπέρ ανεξάρτητης έρευνας που θα καλύψει τα πάντα. Και ερωτήθηκε αν συμφωνεί με τα μέτρα που προωθεί η Τρόικα
Άμεση και σκληρή ήταν η απάντηση του ΑΚΕΛ. Ο Σταύρος Ευαγόρου έκανε λόγο για πλημμελή και διάτρητη εποπτεία από τον κύριο Ορφανίδη και σημείωσε ότι στα επιχειρήματα του κυρίου Ορφανίδη απαντά και η ίδια η Τρόικα, η οποία, όπως σημείωσε, εντοπίζει το μεγαλύτερο πρόβλημα της οικονομίας στις πιέσεις που δέχεται από την έκθεση των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα.
Για να υποστηρίξει όσα είπε στην Επιτροπή Οικονομικών εναντίον του Προέδρου της Δημοκρατίας ο τέως Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας κατέθεσε στα πρακτικά πακέτο με όλη την αλληλογραφία που είχε ενόσω βρισκόταν στη θέση του Διοικητή με τον Πρόεδρο Χριστόφια. Το πακέτο αυτό παρουσίασε ο ΑΝΤ1.
Από την μελέτη των επιστολών προκύπτουν πολύ σημαντικά συμπεράσματα:
Με βάση τις επιστολές, ο κύριος Ορφανίδης δεν είχε κατ' ιδίαν συνάντηση με τον Πρόεδρο Χριστόφια από τον Αύγουστο του 2009 και αυτό παρά τις επανηλειμμένες προσπάθειες του γραπτώς αλλά και μέσω τηλεφώνου. Όλες αυτές οι προσπάθειες καταγράφονται στις σχετικές επιστολές.
Επίσης, όπως προκύπτει από την αλληλογραφία, ο κύριος Ορφανίδης το 2009 κατέγγελε δια επιστολών του, υπόσκαψη από τον τότε υπουργό Οικονομικών Χαρίλαο Σταυράκη. Μάλιστα σε μία εκ των επιστολών του αναφερόταν στη δράση και ενέργειες δύο μελών του ΔΣ της ΚΤ τα οποία τον υπέσκαπταν όπως αναφέρει συνειδητά ώστε να πετύχουν αυτό που δεν πέτυχε με ευθεία σύγκρουση ο τότε Υπουργός Οικονομικών.
Τέλος, σε μία εκ των επιστολών του προς τον Πρόεδρο Χριστόφια ο κύριος Ορφανίδης κατέγγελε τον τότε Υπουργό Οικονομικών για υπόσκαψη του αλλά και για αντιθεσμική δράση σε ότι αφορά τις καταθέσεις του κράτους. Συγκεκριμένα αναφερόταν σε καταθέσεις των ρευστών διαθεσίμων του κράτους απευθείας στις εμπορικές τράπεζες με παράκαμψη της Κεντρικής Τράπεζας.
Μάλιστα, καταγγέλει ότι αυτή η πρακτική συνέβαλε στην δραματική αύξηση των επιτοκίων γιατί ο Υπουργός, σύμφωνα πάντα με τον κύριο Ορφανίδη, πίεζε τις τράπεζες για ακόμη μεγαλύτερες αποδόσεις.
Σημειώνεται ότι σε δύο επιστολές ο τέως Διοικητής κατέθετε την έντονη διαφωνία του με την πολιτική βραχυπρόθεσμου δανεισμού που ακολουθούσε η κυβέρνηση και ο αρμόδιος Υπουργός σημειώνοντας ότι αυτό δεν θα έλυνε το πρόβλημα αλλά θα δημιουργούσε περαιτέρω κλυδωνισμούς στο μέλλον.
Αργά το απόγευμα ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος απάντησε με γραπτή ανακοίνωση στα όσα ο κύριος Ορφανίδης ανέφερε στη Βουλή:
«Ο κύριος Ορφανίδης, όσα ψέματα, όση αισχρότητα, όση εμπάθεια και κακία και αν επιστρατεύσει, τίποτα δεν μπορεί να διαγράψει τις βαρύτατες ευθύνες για την κατάσταση που έχει περιέλθει το τραπεζικό σύστημα και για τα προβλήματα που έχουν προκληθεί στην κυπριακή οικονομία» αναφέρει και κλείνει: «Αντί να προκαλεί με αυτό τον αισχρό τρόπο καλείται να απολογηθεί στο λαό για την πλημμελή άσκηση των καθηκόντων του που οδήγησε την Κύπρο στο Μηχανισμό Στήριξης.
<iframe width="560" height="315" src="http://www.youtube.com/watch?v=voUdmIWDP14?rel=0" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>
Νωρίτερα.
Ευθύνες στην κυβέρνηση για το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων επέρριψε σήμερα ο τέως Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Αθανάσιος Ορφανίδης, ο οποίος μετά την κλειστή συνεδρία της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών, αμφισβήτησε τα στοιχεία για τις κεφαλαιακές ανάγκες των τραπεζών, που έχουν δει το φως της δημοσιότητας.
Ο κ Ορφανίδης επανέλαβε σήμερα ότι στη διάρκεια της θητείας του δέχθηκε πολιτικές παρεμβάσεις για την εξυπηρέτηση συμφερόντων.
Είπε ακόμα ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είχε τη δυνατότητα να προστατεύσει τα συμφέροντα των κυπριακών τραπεζών στη Σύνοδο Κορυφής της 26ης Οκτωβρίου 2011, στην οποία ελήφθη η απόφαση για το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων. Ο χειρισμός που έγινε από πλευράς του Προέδρου είναι ο χειρότερος που θα μπορούσε να είχε γίνει, ανέφερε. Από πλευράς του, συνέχισε, ήταν πάντα ξεκάθαρος για τις αρνητικές επιπτώσεις που θα είχε για τις κυπριακές τράπεζες το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων.
Ο Αθανάσιος Ορφανίδης εξέφρασε τη λύπη του για τη σημερινή κατάσταση της οικονομίας, η οποία θα μπορούσε να αποφευχθεί νωρίτερα με μικρές διορθωτικές κινήσεις, κατά τον ίδιο. Εξέφρασε επίσης τη λύπη του για τον «ανελέητο πόλεμο» που γίνεται καθημερινά εναντίον των τραπεζών, τον οποίο απέδωσε σε επικοινωνιακούς λόγους. Ο τέως Διοικητής της ΚΤ παρέστη σήμερα σε κεκλεισμένων των θυρών συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών, στην οποία, όπως είπε, του ζητήθηκε να αναλύσει την κατάσταση της οικονομίας, με αναφορές στο τραπεζικό σύστημα και για την Τρόικα. Επίσης αναφέρθηκε ενώπιον της Επιτροπής και σε εμπιστευτικές πληροφορίες, τις οποίες δεν θέλησε να αποκαλύψει στις δηλώσεις του, καθώς καλύπτονται από το τραπεζικό απόρρητο.
Ερωτηθείς εάν δέχθηκε πολιτικές παρεμβάσεις ενόσω ήταν Διοικητής της ΚΤ απάντησε καταφατικά, ωστόσο πρόσθεσε ότι δεν αρμόζει να αναφέρει δημόσια τι είδους παρεμβάσεις ήταν και ποιών επιχειρηματιών τα συμφέροντα γίνονταν προσπάθειες να εξυπηρετηθούν μέσα από αυτές τις παρεμβάσεις.
Συνέχισε λέγοντας πως «ένας από τους λόγους που δεν ήμουν αρεστός σε αρκετά άτομα είναι επειδή όσο ήμουν αξιωματούχος της ΚΔ αρνήθηκα να εξυπηρετήσω οτιδήποτε εκτός από το συμφέρον του τόπου».
Για το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων, ο Αθανάσιος Ορφανίδης, απαντώντας σε ερώτηση, είπε ότι «ήταν κατά την άποψή μου ίσως ο χείριστος χειρισμός που θα μπορούσε να γίνει από την Κυβέρνηση μας και πιστεύω ότι η συμφωνία του Προέδρου της Δημοκρατίας στην πρόταση που τέθηκε ενώπιον του στο Συμβούλιο Κορυφής στις 26 Οκτωβρίου 2011, και η απόφαση με την οποία επιβλήθηκαν πέραν των 4δισ ζημιών στο τραπεζικό σύστημα της Κύπρου, ήταν καταστροφική για την Κύπρο».
Με τη ζημιά την οποία επέβαλε ο Πρόεδρος με αυτή του την απόφαση, ναι επακολούθησαν πολλά άλλα κακά, είπε, και πρόσθεσε ότι ο Πρόεδρος θα έπρεπε να είχε χρησιμοποιήσει τη θέση του στη Σύνοδο Κορυφής για να προστατεύσει την Κύπρο.
Είπε ακόμα ότι δεν γνωρίζει πώς προετοιμάστηκε ο Πρόεδρος για αυτή τη Σύνοδο. «Ηταν τόσο ιστορικής σημασίας για την Κύπρο η απόφαση και θέλω να πιστεύω ότι προετοιμάστηκε» είπε. «Πιστεύω ότι μπορεί να το πήρε και για συζήτηση στην Κεντρική Επιτροπή του ΑΚΕΛ όπως κάνει με άλλα ζητήματα τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για τον τόπο» συμπλήρωσε.
Ο Αθανάσιος Ορφανίδης εξέφρασε την άποψη ότι η Κύπρος είχε πολλές ευκαιρίες, και ο ίδιος ήταν ανέκαθεν εναντίον του κουρέματος, κάτι το οποίο θα μπορούσε να διεκδικηθεί, υπέδειξε, αλλά «δέχομαι το ότι ίσως στο τέλος της ημέρας με όλες τις πολιτικές δυνάμεις που υπήρχαν να μην μπορούσαμε να αποτρέψουμε το κούρεμα του ελληνικού χρέους», είπε.
Υπάρχουν διάφορα πράγματα που θα μπορούσαν να ζητηθούν, κατά τον κ. Ορφανίδη. Ακόμα και τώρα, είπε, είναι στο τραπέζι η εισήγηση, για να χρησιμοποιηθεί το ευρωπαϊκό ταμείο στήριξης για να καλυφθούν οι κεφαλαιακές ανάγκες των τραπεζών που θα προέκυπταν από το κούρεμα.
«Ηταν μια πρόταση με πάρα πολλή υποστήριξη και αν επέμενε ο Πρόεδρος ίσως να το πετύχαινε» συμπλήρωσε.
Ο κ. Ορφανίδης δήλωσε ότι δεν έχουν ληφθεί οι καλύτερες πολιτικές αποφάσεις για τη διαχείριση αυτής της κρίσης, κάτι που είναι «οφθαλμοφανές» στην Κύπρο, ανέφερε.
Συνέχισε λέγοντας ότι η συμφωνία του Προέδρου στην απόφαση για το κούρεμα, που επέφερε ζημιά πέραν των 4δις στις κυπριακές τράπεζες, έχει αλυσιδωτές αρνητικές επιπτώσεις στην κυπριακή οικονομία, μεταξύ των οποίων, όπως είπε, και η απόφαση να μην καταβληθούν στους ιδιώτες επενδυτές σε αξιόγραφα της Τράπεζας Κύπρου και της Λαϊκής, οι τόκοι για ένα εξάμηνο.
Απαντώντας σε σχόλιο ότι ο ίδιος συμμετείχε στο ΔΣ της ΕΚΤ, η οποία συμμετείχε στο κούρεμα, και ερωτηθείς εάν ο ίδιος είχε επισημάνει τότε ότι οι κυπριακές τράπεζες θα είχαν μεγάλες ζημιές από το κούρεμα, ο τέως Διοικητής της Κεντρικής είπε ότι «από την πλευρά μου ήμουν πάντα ξεκάθαρος για τις αρνητικές επιπτώσεις που θα είχε».
Πρόσθεσε ότι στις Συνόδους Κορυφής στα πλείστα θέματα υπάρχει βέτο, το οποίο μπορεί να θέσει ακόμα και μια μικρή χώρα, και να το χρησιμοποιήσει σαν διαπραγματευτικό εργαλείο, όταν μια απόφαση που θα ληφθεί θα είναι γι’ αυτήν ζημιογόνα, προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί η ζημιά.
«Πιστεύω ότι οι ευθύνες είναι κάτι που στο τέλος της ημέρας είναι συλλογικό» συμπλήρωσε. «Δεν πρέπει να αποποιούμαστε των συλλογικών μας ευθυνών, και ναι φυσικά και φέρω ευθύνη γιατί δεν κατάφερα, εφόσον ήμουν Διοικητής της ΚΤ, να πείσω την κυβέρνηση για ορθότερη πολιτική που θα περιόριζε τη ζημιά στον τόπο» είπε.
Σε ό,τι αφορά το επιχείρημα ότι η ΚΤ θα μπορούσε να απαγορεύσει αγορές ελληνικών ομολόγων, απάντησε ότι σύμφωνα με ευρωπαϊκές οδηγίες, τα κρατικά ομόλογα στο νόμισμα μιας χώρας πρέπει να αξιολογούνται από τις εποπτικές Αρχές ως μηδενικού ρίσκου, και οι κυβερνήσεις με αυτή την ευρωπαϊκή οδηγία δένουν τα χέρια των εποπτών στο συγκεκριμένο θέμα.
Από το 2009, συνέχισε, επιστήσαμε την προσοχή των τραπεζών να προσέχουν τα ρίσκα, με όλες τους τις επενδύσεις, συμπεριλαμβανομένων και των κρατικών ομολόγων.
Απαντώντας στην ερώτηση γιατί η ΚΤ αγόραζε συγκεκριμένα ομόλογα, είπε ότι πολλές αγορές ομολόγων ευρωπαϊκών κρατών στις οποίες συμμετείχε και η ΚΤ έγιναν μετά από αποφάσεις της ΕΚΤ και υλοποιούνταν από όλες τις ΚΤ του ευρωσυστήματος, συμπεριλαμβανομένης και της ΚΤ της Κύπρου.
Οι αντιδράσεις.
Στον κ. Ορφανίδη απάντησε ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Σταύρος Ευαγόρου, ο οποίος, υπέδειξε ότι οι διαπιστώσεις της τρόικα απαντούν στον τέως Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας Αθανάσιο Ορφανίδη και στους υποστηρικτές του.
«Οι εκπρόσωποι της τρόικα», σημείωσε ο κ. Ευαγόρου «εντοπίζουν ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η κυπριακή οικονομία είναι οι τράπεζες ενώ, η τρόικα αναφέρθηκε και σε διαρθρωτικά προβλήματα τα οποία δεν είναι τύπου Ελλάδας».
«Το μεγαλύτερο πρόβλημα», σημείωσε ο κ. Ευαγόρου, «είναι στις τράπεζες και τα σοβαρά προβλήματα εποπτείας των τραπεζών. Αυτό έρχεται να συνηγορήσει στη θέση μας ότι η εποπτεία Ορφανίδη ήταν πλημμελής και διάτρητη», προσθέτοντας ότι «σε συνέντευξη του ο τέως διοικητής στο «Reuters» τον Απρίλιο του 2011 ισχυριζόταν ότι οι κυπριακές τράπεζες σε ενδεχόμενο κούρεμα του ελληνικού χρέους είχανε επαρκεί κεφάλαια».
Ο κ. Ευαγόρου, σημείωσε ακόμη ότι οι ευθύνες του κ. Ορφανίδη για τις τράπεζες είναι βαριές και ασήκωτες, τονίζοντας ότι στην Επιτροπή Οικονομικών εμφανίστηκε προσβλητικός και προκλητικός, αφού αναφέρθηκε σε παρεμβάσεις για εξυπηρέτηση συμφερόντων επιχειρηματιών και τραπεζών καθώς και για παρεμβάσεις του υπουργού Οικονομικών, του Προέδρου της Δημοκρατίας και άλλων κυβερνητικών παραγόντων τις οποίες δεν τεκμηρίωσε.
Από την πλευρά του ο βουλευτής της ΕΔΕΚ Νίκος Νικολαΐδης, δήλωσε ότι εάν τα μισά από τα οποία ανέφερε ο τέως διοικητής της ΚΤ αληθεύουν, τότε έχουμε χρεοκοπήσει πολιτικά προ καιρού.
