Του Λούκα Φέσια
Ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας διατηρούν τα Υπουργεία Ενέργειας Κύπρου και Αιγύπτου, μετά την απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού του Ισραήλ να αναστείλει τις εργασίες των εταιρειών Noble και Delek για αξιοποίηση του κοιτάσματος Λεβιάθαν και να διερευνήσει εναντίον τους υπόθεση «περιοριστικής διευθέτησης», δηλαδή καρτέλ.
Σύμφωνα με πληροφορίες, Λευκωσία και Κάιρο μελετούν ήδη τις ενδεχόμενες αλλαγές στον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου και επεξεργάζονται δύο σενάρια αναφορικά με τις επιπτώσεις που πιθανόν να προκύψουν στους σχεδιασμούς για αξιοποίηση και εκμετάλλευση των κυπριακών κοιτασμάτων φυσικού αερίου:
-H προσοχή των εταιρειών Noble και Delek ενδέχεται να στραφεί προς την κατεύθυνση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Κυπριακής Δημοκρατίας, με αποτέλεσμα να δοθεί προτεραιότητα στην αξιοποίηση και εκμετάλλευση του κοιτάσματος «Αφροδίτη», εντός του οικοπέδου Δώδεκα.
-Η απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού του Ισραήλ, δεν αποκλείεται να προκαλέσει αβεβαιότητα σε εταιρείες που ενδιαφέρονται ή έχουν αδειοδοτηθεί για επενδύσεις στον τομέα φυσικού αερίου, με αποτέλεσμα να αναστείλουν οποιεσδήποτε δραστηριότητες στην ευρύτερη περιοχή.
Την ερχόμενη εβδομάδα, το Υπουργείο Ενέργειας προγραμματίζει μάλιστα τηλεδιασκέψεις με ανώτατα στελέχη των εταιρειών Noble και Delek για συζήτηση του θέματος.
Το μέλος του Συμβουλίου Ενεργειακής Πολιτικής Πάνος Παπαναστασίου επισήμανε ότι το ζήτημα αφορά στις εσωτερικές διαδικασίες του Ισραήλ, ωστόσο η πιθανότητα καθυστέρησης στην εκμετάλλευση του κοιτάσματος Λεβιάθαν, αποτελεί ευκαιρία για προώθηση των στρατηγικών σχεδιασμών για αξιοποίηση του κοιτάσματος Αφροδίτη.
Δίνεται, είπε, αυτή η ευκαιρία, τουλάχιστον μπορώ να πω ότι στην Κύπρο έχουμε πιο σταθερό σύστημα που δεν αλλάζει τους όρους του παιχνιδιού, ήταν σταθερό σύστημα, οι εταιρείες το γνωρίζουν αυτό. Οπόταν, με αυτές τις εξελίξεις μπορεί να στρέψουν την προσοχή για να αξιοποιήσουν το κοίτασμα της Αφροδίτης, επισήμανε ο κ. Παπαναστασίου.
Το μέλος του Συμβουλίου Ενεργειακής Πολιτικής Γιώργος Μπούστρας, τόνισε ότι οι αποφάσεις της ισραηλινής αρχής δεν είναι τελεσίδικες και συνέστησε υπομονή, καθώς οι δύο εταιρείες θα κληθούν να καταρρίψουν τους ισχυρισμούς για μονοπώλιο ενώπιον των αρμόδιων θεσμικών οργάνων της χώρας, στα μέσα Ιανουαρίου.
«Και η Αφροδίτη είναι ένα υπολογίσιμο κοίτασμα το οποίο μάλιστα είναι έτοιμο προς εκμετάλλευση, όμως αυτό το οποίο λείπει από την Αφροδίτη είναι όλες αυτές οι υποστηρικτικές υποδομές, οι αγωγοί. Νομίζω ότι περισσότερο μπαίνει σαν διαπραγματευτικό χαρτί στο εσωτερικό παιχνίδι του Ισραήλ, η Αφροδίτη», είπε ο κ. Μπούστρας.
Καλά ενημερωμένη πηγή, ανέφερε στον ΑΝΤ1 ότι ο διάλογος μεταξύ των κυβερνήσεων Κύπρου και Αιγύπτου για πώληση ποσοτήτων κυπριακού φυσικού αερίου και μεταφορά μέσω αγωγού στα τερματικά υγροποίησης ΙΝΤΓΚΟΥ και ΝΤΑΜΙΕΤΤΑ, δεν περιλαμβάνει όρους για εξαρτήσεις από αποφάσεις ρυθμιστικών αρχών τρίτων χωρών και δεν αφορά στις χωριστές διαπραγματεύσεις, που γίνονται μεταξύ Λευκωσίας και Τελ Αβίβ.
Νωρίτερα σήμερα.
Τις εξελίξεις που αφορούν τις εταιρείες Noble και Delek, παρακολουθεί η Κυβέρνηση, ωστόσο δεν επιθυμεί να σχολιάσει το θέμα.
Η Κυπριακή Κυβέρνηση παρακολουθεί τις εξελίξεις που αφορούν τις εταιρείες Noble και Delek στο Ισραήλ και του Επιτρόπου της Αρχής κατά των μονοπωλίων της χώρας και αναμένει την κατάληξη τους χωρίς οποιοδήποτε σχόλιο καθώς θεωρεί πως πρόκειται για εσωτερικό θέμα της γείτονος.
Kυβερνητική πηγή τονίζει πάντως πως η Κυβέρνηση δεν επιθυμεί να σχολιάσει ένα θέμα που αφορά εσωτερικές διαδικασίες μιας γειτονικής χώρας, παρόλαυτά, παρακολουθεί και αξιολογεί τις εξελίξεις.
Σύμφωνα με την εφημερίδα “Jerusalem Post”, η Γενική Διευθύντρια του Υπουργείου Εθνικής Υποδομής, Ενέργειας και Υδάτων Orna Hozman-Bechor, απέστειλε επιστολή στον Επίτροπο της Αρχής κατά των Μονοπωλίων David Gilo την Τετάρτη, σε σχέση με την ανακοίνωσή του νωρίτερα εντός της εβδομάδας ότι δεν υποβληθεί προς έγκριση ένα συναινετικό διάταγμα, αναφορικά με τη συμμετοχή των εταιρειών Noble και Delek στο «Λεβιάθαν».
Το διάταγμα προέβλεπε ότι η Delek Group και η Noble Energy, κύριοι εταίροι στο «Λεβιάθαν» και στο «Ταμάρ», θα συνέχιζαν τη λειτουργία των κοιτασμάτων, χωρίς να θεωρούνται «καρτέλ», όμως θα ήταν αναγκασμένες να πουλήσουν τα μικρότερα κοιτάσματά τους, «Καρίς» και «Τανίν».
Στην επιστολή της η κ. Hozman-Bechor αναφέρει ότι «δεν συντρέχουν οποιεσδήποτε αλλαγές οι οποίες να δικαιολογούν την κίνηση αυτή», ενώ προσθέτει ότι οι αλλαγές θα μπορούσαν να προκαλέσουν «σημαντικές και θεμελιώδεις ζημιές στον τομέα της ενέργειας στο Ισραήλ».
Σύμφωνα με την Αντιμονοπωλιακή Αρχή, το προτεινόμενο διάταγμα «δεν μπορεί να δικαιολογηθεί σύμφωνα με τις πρόνοιες του αντιμονοπωλιακού νόμου» ενώ παρατίθενται μια σειρά από λόγοι, όπως ότι με το παρών διάταγμα δεν εξασφαλίζεται ένα πραγματικά ανταγωνιστικό περιβάλλον, που θα έλυνε το πρόβλημα του μονοπωλίου.
Παράλληλα με την απόσυρση της στήριξής του στο διάταγμα την Τρίτη, ο κ. Gilo ενημέρωσε τις Delek και Noble Energy ότι η Αρχή θα εξετάσει κατά πόσο η ιδιοκτησία του «Λεβιάθαν» αποτελεί μια «περιοριστική διευθέτηση», εννοώντας ένα καρτέλ, κάτι που είναι παράνομο στο Ισραήλ.
Εκπρόσωποι των δύο εταιρειών θα έχουν την ευκαιρία να καταρρίψουν τον ισχυρισμό για καρτέλ, κατά τη διάρκεια ακρόασης τον Ιανουάριο, κατέληξε η Αντιμονοπωλιακή Αρχή.
