Σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των αρμόδιων κρατικών αρχών στην επιβολή της νομιμότητας εγείρει ο Γενικός Ελεγκτής, Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, με αφορμή υπόθεση αυθαίρετων αναπτύξεων σε κτήριο δημόσιας χρήσης στην επαρχία Λευκωσίας.
Σε υπόμνημα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, ημερομηνίας 6 Νοεμβρίου 2026, με τίτλο «Έλαβε το κράτος αποτελεσματικά μέτρα για την επιβολή της νομιμότητας σε συγκεκριμένο κτήριο δημόσιας χρήσης στην Επαρχία Λευκωσίας;», καταγράφονται σημαντικές αδυναμίες στον τρόπο με τον οποίο οι αρμόδιες αρχές αντιμετωπίζουν πολεοδομικές και οικοδομικές παραβάσεις.
Όπως επισημαίνει ο Γενικός Ελεγκτής, η συγκεκριμένη περίπτωση είχε ήδη εξεταστεί στο πλαίσιο της Ειδικής Έκθεσης ΥΠ.ΕΣ/02/2025, η οποία δημοσιοποιήθηκε το 2025 και αφορούσε τη διαδικασία αδειοδότησης κτηρίου δημόσιας χρήσης στην επαρχία Λευκωσίας.
Με το νέο υπόμνημα, η Ελεγκτική Υπηρεσία επανήλθε στην υπόθεση, προκειμένου να διαπιστώσει κατά πόσο το κράτος έλαβε αποτελεσματικά μέτρα μετά τη δημοσιοποίηση της προηγούμενης έκθεσης. Τα συμπεράσματα του ελέγχου προκαλούν προβληματισμό, καθώς, σύμφωνα με τον Γενικό Ελεγκτή, παρά τη δημοσιοποίηση του θέματος, το κράτος δεν κατάφερε να επιβάλει τη νομιμότητα. «Η αποστολή ειδοποιήσεων επιβολής, χωρίς τη λήψη άλλων μέτρων, δεν οδήγησε σε ουσιαστική αποκατάσταση της νομιμότητας», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Ο Ανδρέας Παπακωνσταντίνου υπογραμμίζει ότι η υπόθεση δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Αντίθετα, πρόκειται για περίπτωση η οποία έχει ήδη ελεγχθεί, δημοσιοποιηθεί και τύχει ευρείας προβολής, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο ανησυχητική την απουσία ουσιαστικής συμμόρφωσης.
Όπως σημειώνει, εάν η νομιμότητα δεν αποκαθίσταται ούτε σε περιπτώσεις που βρίσκονται στο επίκεντρο της δημόσιας προσοχής, δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της κρατικής εποπτείας σε υποθέσεις που δεν ελέγχονται ή δεν δημοσιοποιούνται.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην πρακτική του κράτους να εξετάζει και να αδειοδοτεί εκ των υστέρων αυθαίρετες αναπτύξεις. Σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, η πρακτική αυτή στέλνει λανθασμένο μήνυμα, καθώς μπορεί να ενθαρρύνει νέες παρανομίες. Όπως επισημαίνεται, σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν υποβληθεί αιτήσεις για πολεοδομική άδεια, ενώ οι αυθαίρετες αναπτύξεις φαίνεται να λειτουργούν ως δικαιολογία από τις αρμόδιες αρχές για τη μη λήψη διοικητικών ή και δικαστικών μέτρων.
Παράλληλα, η κατάσταση δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού, αφού όσοι προχωρούν σε αυθαίρετες αναπτύξεις αποκτούν συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των πολιτών και επιχειρήσεων που συμμορφώνονται με τη νομοθεσία.
Ο Γενικός Ελεγκτής εκφράζει, επίσης, προβληματισμό για τις χαμηλές προβλεπόμενες ποινές σε περιπτώσεις πολεοδομικών και οικοδομικών παραβάσεων, καθώς και για τις καθυστερήσεις στην εκδίκαση σχετικών υποθέσεων. Όπως σημειώνει, τα δεδομένα αυτά ενδέχεται να καθιστούν την παράνομη έναρξη οικοδομικών εργασιών πιο συμφέρουσα πρακτική, χωρίς ουσιαστικές συνέπειες. Επιπλέον, η απόσυρση δικαστικών υποθέσεων από τις αρμόδιες αρχές, όταν εξασφαλίζεται εκ των υστέρων άδεια οικοδομής, αποδυναμώνει την εφαρμογή της νομοθεσίας και περιορίζει τον αποτρεπτικό της χαρακτήρα.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία απορρίπτει ως επαρκή δικαιολογία τον ισχυρισμό ότι το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο δεν παρέχει στις αρμόδιες αρχές τα απαραίτητα εργαλεία για αποτελεσματικότερη παρέμβαση. Όπως τονίζεται, οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να αξιοποιούν πλήρως τα διαθέσιμα μέσα και, όπου διαπιστώνονται ανεπάρκειες, να επιδιώκουν την ενίσχυσή τους μέσω προτάσεων προς τη νομοθετική εξουσία.
Καταλήγοντας, ο Ανδρέας Παπακωνσταντίνου επισημαίνει ότι απαιτείται περισσότερη και αποτελεσματικότερη διαχείριση από τις αρμόδιες αρχές, σε συνδυασμό με σαφή αποτρεπτικά μέτρα. «Σε αντίθετη περίπτωση, η περιορισμένη και επιφανειακή διαχείριση από τις αρμόδιες αρχές ουσιαστικά συντηρεί τις παρανομίες και οδηγεί, πέραν των άλλων, σε σπατάλη δημόσιων πόρων για τη συνεχή αντιμετώπιση των συνεπειών τους», καταλήγει ο Γενικός Ελεγκτής.
Δείτε αναλυτικά:
