Την ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών προστασίας και πρόληψης για την αντιμετώπιση της κακοποίησης ηλικιωμένων επισημαίνει το Παρατηρητήριο Τρίτης Ηλικίας σε ανακοίνωσή του, με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Ενημέρωσης για την Κακοποίηση των Ηλικιωμένων.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η κακοποίηση ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας αποτελεί ένα σοβαρό κοινωνικό ζήτημα που συχνά δεν λαμβάνει την απαιτούμενη προσοχή, παρά το γεγονός ότι επηρεάζει μεγάλο αριθμό ανθρώπων σε παγκόσμιο επίπεδο. Το Παρατηρητήριο επικαλείται στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, σύμφωνα με τα οποία ένας στους έξι ανθρώπους άνω των 60 ετών έχει βιώσει κάποια μορφή κακοποίησης παγκοσμίως.
Όπως αναφέρεται, η κακοποίηση δεν περιορίζεται στη σωματική βία, αλλά περιλαμβάνει επίσης τη λεκτική και ψυχολογική βία, τη σεξουαλική και οικονομική εκμετάλλευση, καθώς και την παραμέληση, την αδιαφορία και την απομόνωση. Τα περιστατικά, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο, καταγράφονται κυρίως στο ιδιωτικό περιβάλλον των ηλικιωμένων, με θύτες τα ίδια τα μέλη της οικογένειάς τους, οικιακές βοηθούς ή φροντιστές, ενώ αναφορές υπάρχουν και για περιπτώσεις κακομεταχείρισης σε δομές φροντίδας.
Το Παρατηρητήριο αποδίδει τη δυσκολία καταγγελίας τέτοιων περιστατικών σε παράγοντες όπως η συναισθηματική, οικονομική ή πρακτική εξάρτηση των θυμάτων από τους θύτες, ο φόβος για τυχόν εκδικητικές συμπεριφορές, αλλά και η αμφιβολία κατά πόσο οι καταγγελίες τους θα ληφθούν σοβαρά υπόψη.
Παράλληλα, καλεί το κοινό να βρίσκεται σε εγρήγορση για ενδείξεις κακοποίησης, επισημαίνοντας ότι αυτές μπορεί να είναι τόσο σωματικές, όπως μώλωπες, τραυματισμοί ή εγκαύματα, όσο και ψυχολογικές, όπως απότομες αλλαγές στη συμπεριφορά, θλίψη, σύγχυση και κοινωνική απομόνωση.
Όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση, «το Παρατηρητήριο ασκεί δριμεία κριτική στην πολιτεία, κάνοντας λόγο για πολιτική αδράνεια, θεσμικό έλλειμμα και ρηχές επιδοματικές ή σπασμωδικές πολιτικές αποφάσεις που αφήνουν τα προβλήματα ανέγγιχτα εδώ και δεκαετίες».
Μεταξύ άλλων, το Παρατηρητήριο εισηγείται την ενίσχυση της νομικής προστασίας των θυμάτων, την εφαρμογή προγραμμάτων ενημέρωσης και πρόληψης, την εντατικοποίηση των ελέγχων στις δομές φροντίδας και τη δημιουργία δομών φιλοξενίας για ηλικιωμένους που έχουν υποστεί κακοποίηση.
Καταλήγοντας, σημειώνει ότι η προστασία της ζωής και της αξιοπρέπειας των ηλικιωμένων «αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα και το ελάχιστο καθήκον μιας ευνομούμενης δημοκρατίας, ενώ η συνέχιση της αδιαφορίας συνιστά πράξη ηθικής συνενοχής».
