Όλο και περισσότεροι νέοι ηλικίας 16 έως 21 ετών εκφράζουν την επιθυμία να ζούσαν σε έναν κόσμο χωρίς διαδίκτυο. Σύμφωνα με νέα βρετανική έρευνα, αυξάνεται η ανάγκη για περιορισμό των social media, ακόμη και για την καθιέρωση «ψηφιακών ωρών κοινής ησυχίας». Παρότι το αίτημά τους ίσως μοιάζει παράδοξο, η δυναμική είναι εμφανής: ο λογαριασμός The Offline Club στο Instagram έχει ξεπεράσει τις 530.000 ακολούθους, αποδεικνύοντας την εξάπλωση ενός φαινομένου με παγκόσμια απήχηση.
Αναζητώντας επαφή πέρα από την οθόνη
Το Offline Club, μια πρωτοβουλία που γεννήθηκε από τρεις νέους στην Ολλανδία, προωθεί την ιδέα της πραγματικής ανθρώπινης σύνδεσης — μακριά από τις οθόνες. Με το σύνθημα «Άλλαξε την οθόνη σου με... πραγματικό χρόνο», διοργανώνει εκδηλώσεις χωρίς κινητά ή υπολογιστές. Οι συμμετέχοντες διαβάζουν, ζωγραφίζουν, παίζουν επιτραπέζια ή απλώς απολαμβάνουν στιγμές σιωπής και ηρεμίας, χωρίς την πίεση της ψηφιακής παρουσίας.
Από το Άμστερνταμ όπου ξεκίνησε, το «κίνημα της αποσύνδεσης» έχει πλέον εξαπλωθεί σε μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις όπως το Λονδίνο, το Παρίσι και το Βερολίνο, προσκαλώντας τους νέους σε μια επιστροφή στην αναλογική εμπειρία της καθημερινότητας.
Η γενιά της υπερσύνδεσης στρέφεται στην αποσύνδεση
Παρά τα διαθέσιμα εργαλεία για περιορισμό της χρήσης, η πλειονότητα των νέων 16–29 ετών περνά πάνω από τρεις ώρες ημερησίως μπροστά στην οθόνη του κινητού, σύμφωνα με στοιχεία της Bitkom. Ωστόσο, πληθαίνουν οι φωνές που ζητούν λιγότερο χρόνο στο διαδίκτυο και περισσότερο ουσιαστικό χρόνο με άλλους ανθρώπους.
Η τάση αυτή συνοψίζεται στο λεγόμενο «κίνημα της αποσύνδεσης», μια κοινωνική μετατόπιση που αντανακλά την κόπωση μιας γενιάς από τη συνεχή διαδικτυακή υπερφόρτωση. Όλο και περισσότεροι νέοι διεκδικούν την αυθεντικότητα στις διαπροσωπικές τους σχέσεις, μακριά από την ψηφιακή επιτήρηση.
Ανησυχία για την ψυχική υγεία
Έρευνα του Βρετανικού Ιδρύματος Προτύπων σε 1.293 άτομα ηλικίας 16–21 ετών κατέγραψε ανησυχητικά ευρήματα: το 70% δηλώνει πως αισθάνεται χειρότερα μετά τη χρήση των social media, ενώ σχεδόν οι μισοί (46%) θα προτιμούσαν να είχαν ενηλικιωθεί σε έναν κόσμο χωρίς ίντερνετ. Το 50% υποστηρίζει την ιδέα απαγόρευσης της χρήσης συσκευών μετά τις 22:00.
Η συσχέτιση μεταξύ υπερβολικής χρήσης κινητού και ψυχικών διαταραχών —όπως η κατάθλιψη, το άγχος και οι διαταραχές ύπνου— αποδεικνύεται και επιστημονικά. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο BMC Medicine, η μείωση της χρήσης κινητού για τρεις εβδομάδες μπορεί να οδηγήσει σε μείωση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων κατά 27%.
Ρυθμιστικές πρωτοβουλίες σε εξέλιξη
Η παγκόσμια ανησυχία για τον ψηφιακό εθισμό φτάνει πλέον στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Στη Βρετανία, ο υπουργός Τεχνολογίας Πίτερ Κάιλ εξετάζει την καθιέρωση υποχρεωτικής ψηφιακής απαγόρευσης για νέους μετά τις 22:00. Στην Αυστραλία, από το 2024, απαγορεύεται η πρόσβαση στα social media για παιδιά κάτω των 16 ετών. Αντίστοιχες συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη και σε άλλες χώρες, όπως η Ελλάδα και η Γερμανία.
Από το Like στην αληθινή επαφή
Η ανταπόκριση του κόσμου είναι εντυπωσιακή. Σε πρόσφατη εκδήλωση του Offline Club στο Λονδίνο, περισσότεροι από 1.000 συμμετέχοντες έσβησαν τα κινητά τους και βίωσαν για ώρες την καθημερινότητα χωρίς οθόνες. Το ενδιαφέρον είναι πως το στιγμιότυπο αυτό... απαθανατίστηκε τελικά και ανέβηκε στο Instagram — μια ακόμη υπενθύμιση πως η ψηφιακή πραγματικότητα δεν παύει ποτέ να καραδοκεί.
Με πληροφορίες από Deutsche Welle
