Μια διεθνής επιστημονική ομάδα ανέπτυξε μια καινοτόμα, ασφαλή και περιβαλλοντικά βιώσιμη μέθοδο εξαγωγής χρυσού από παλιά ηλεκτρονικά, όπως κινητά τηλέφωνα και φορητούς υπολογιστές. Η μέθοδος αυτή έχει τη δυνατότητα να μειώσει τόσο τη ρύπανση από την παραδοσιακή εξόρυξη χρυσού όσο και τον τεράστιο όγκο ηλεκτρονικών αποβλήτων που συσσωρεύονται παγκοσμίως.
Η ανάγκη για τέτοιες λύσεις είναι επιτακτική: το 2022 παρήχθησαν περίπου 62 εκατομμύρια τόνοι ηλεκτρονικών αποβλήτων — ποσότητα που ισοδυναμεί με περισσότερα από 1,5 εκατομμύριο απορριμματοφόρα. Μόνο ένα μικρό ποσοστό αυτών ανακυκλώνεται σωστά, ενώ το υπόλοιπο συχνά περιέχει πολύτιμα μέταλλα, όπως χρυσό, που χάνονται. Η τάση είναι αυξητική, με προβλέψεις να δείχνουν ότι μέχρι το 2030 τα απόβλητα αυτά θα φτάσουν τους 82 εκατομμύρια τόνους.
Η νέα τεχνική, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Sustainability, βασίζεται στη χρήση τριχλωροϊσοκυανουρικού οξέος – ενός χημικού ευρέως διαδεδομένου στην επεξεργασία νερού και στην απολύμανση πισινών. Σε συνδυασμό με αλατόνερο, η ουσία αυτή μετατρέπει τον χρυσό σε υδατοδιαλυτή μορφή, διευκολύνοντας την εξαγωγή του χωρίς τη χρήση επικίνδυνων χημικών όπως το κυάνιο ή ο υδράργυρος, που χρησιμοποιούνται σήμερα στην εξορυκτική βιομηχανία.
Για την ανάκτηση του χρυσού από το διάλυμα, οι ερευνητές σχεδίασαν ένα ειδικό πολυμερές, πλούσιο σε θείο, το οποίο λειτουργεί ως «σπόγγος» που δεσμεύει επιλεκτικά τον χρυσό ακόμη και μέσα σε μίγματα με άλλα μέταλλα. Το πολυμερές αυτό παράγεται από στοιχειακό θείο — ένα υποπροϊόν της πετρελαϊκής βιομηχανίας που συχνά μένει αναξιοποίητο, προσδίδοντας στην ανακάλυψη και χαρακτηριστικά κυκλικής αξιοποίησης υλικών.
Η μέθοδος δοκιμάστηκε επιτυχώς τόσο σε μεταλλεύματα όσο και σε ηλεκτρονικά εξαρτήματα, ενώ παρουσιάζει υψηλή απόδοση και δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης. Το χημικό διάλυμα και το πολυμερές μπορούν να αναγεννηθούν, και το νερό που χρησιμοποιείται στη διαδικασία μπορεί να καθαριστεί και να επαναχρησιμοποιηθεί, ενισχύοντας την περιβαλλοντική βιωσιμότητα.
Ένα από τα πιο καινοτόμα στοιχεία της έρευνας είναι η δυνατότητα ανακύκλωσης και του ίδιου του πολυμερούς. Μέσω φωτοενεργοποιούμενης χημικής διαδικασίας, το πολυμερές μπορεί να αποσυντεθεί στα αρχικά του συστατικά και να επανασυντεθεί για νέα χρήση, ενσωματώνοντας πλήρως τις αρχές της κυκλικής οικονομίας σε μια βιομηχανική διαδικασία ανάκτησης μετάλλων — κάτι εξαιρετικά σπάνιο σε αυτόν τον τομέα.
Η ομάδα των ερευνητών σχεδιάζει τώρα την πιλοτική εφαρμογή της μεθόδου σε πραγματικές συνθήκες, με συνεργασίες με κυβερνήσεις, βιομηχανίες και μη κυβερνητικούς οργανισμούς. Ο στόχος είναι η ανάπτυξη ενός ασφαλούς, αποτελεσματικού και οικονομικά βιώσιμου συστήματος ανάκτησης χρυσού, που θα προσφέρει εναλλακτική λύση σε μικρής κλίμακας εξορυκτικές δραστηριότητες, περιορίζοντας τη χρήση τοξικών ουσιών όπως ο υδράργυρος — ο οποίος εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ευρέως σε ανεπίσημες εξορύξεις, προκαλώντας σοβαρούς κινδύνους για την υγεία και το περιβάλλον.
Παρότι υπάρχουν ακόμη τεχνικές και οικονομικές προκλήσεις – όπως η ανάγκη μαζικής παραγωγής του πολυμερούς και η βελτιστοποίηση της διαδικασίας – τα πρώτα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά. Η ανακύκλωση πολύτιμων μετάλλων από τα ηλεκτρονικά απόβλητα όχι μόνο μειώνει την ανάγκη για νέες εξορύξεις, αλλά ενισχύει και τη βιωσιμότητα της τεχνολογικής ανάπτυξης, προσφέροντας μια ελπιδοφόρα διέξοδο για το μέλλον του πλανήτη και των κοινωνιών που εξαρτώνται από την εξορυκτική οικονομία.
Με πληροφορίες από theconversation
