Πριν από τέσσερα χρόνια, ο Ayham Hassan έκανε το πρώτο του μεγάλο βήμα στον χώρο της μόδας: κατάφερε να εξασφαλίσει μια θέση στο φημισμένο Central Saint Martins του Λονδίνου. Σήμερα, αποφοιτά έχοντας στις αποσκευές του μια εντυπωσιακή τελική συλλογή, πρακτική άσκηση στον οίκο Givenchy και την υποστήριξη της Bella Hadid.
Όταν ξεκίνησε το 2021 μια καμπάνια crowdfunding για να συγκεντρώσει τα χρήματα που θα του επέτρεπαν να σπουδάσει στο Central Saint Martins, ο Hassan δεν ήταν βέβαιος πως θα τα καταφέρει. Μεγαλωμένος στη Ραμάλα, με πάθος για τη μόδα και νύχτες γεμάτες YouTube βίντεο από παλιές πασαρέλες του Alexander McQueen και εμφανίσεις της Lady Gaga, κουβαλούσε ένα όνειρο το οποίο όμως φαινόταν μακρινό. Οι πολιτικές συνθήκες και οι περιορισμοί από την ισραηλινή κατοχή καθιστούσαν σχεδόν αδύνατο το να φανταστεί κανείς ένα τέτοιο μέλλον.
Η μόδα ως ταυτότητα και αντίσταση
«Η σκηνή της μόδας στην Παλαιστίνη είναι μικρή και σκληρή», εξηγεί ο ίδιος. Ωστόσο, εγγράφηκε σε μάθημα σχεδιασμού στο Πανεπιστήμιο Birzeit, όπου ξεχώρισε για τη δουλειά του. Ο καθηγητής του, Omar Joseph Nasser Khoury –απόφοιτος του London College of Fashion–, τον ενθάρρυνε να φτιάξει χαρτοφυλάκιο και να υποβάλει αίτηση στο Central Saint Martins.
Οι υπεύθυνοι του προγράμματος εντυπωσιάστηκαν από τη βαθιά νοηματική διάσταση των συλλογών του, που εστίαζαν στην ταυτότητα και τη σύγκρουση. Ο Hassan έγινε δεκτός. Η Bella Hadid, βλέποντας το crowdfunder του, το αναδημοσίευσε στο Instagram της. Η προβολή αυτή υπήρξε καθοριστική.
Παρότι συγκεντρώθηκαν κάποια χρήματα, δεν αρκούσαν για να καλύψουν το κόστος διαβίωσης και σπουδών σε μια από τις ακριβότερες πόλεις του κόσμου. Ωστόσο, μια συνέντευξή του στο περιοδικό Dazed προσέλκυσε την προσοχή χορηγών, με αποτέλεσμα ένα brand να καλύψει το πρώτο έτος σπουδών και τον ίδιο να βρει υποστήριξη για τα υπόλοιπα.
Από τη Ραμάλα στο Παρίσι και πίσω στο Λονδίνο
Ο Hassan, μέσα σε τρία χρόνια στο CSM και ένα έτος πρακτικής στον Givenchy στο Παρίσι, ολοκλήρωσε τις σπουδές του με μια συλλογή που συνδυάζει παραδοσιακά παλαιστινιακά στοιχεία και σύγχρονη εννοιολογική προσέγγιση. «Τώρα πια, υποθέτω πως είμαι “κανονικός Βρετανός”», λέει αστειευόμενος, μιμούμενος λονδρέζικη προφορά.
Η μητέρα του, αν και δεν μπόρεσε να παραστεί στην τελική έκθεση λόγω των κλειστών συνόρων, συνέβαλε με ένα χειροποίητο πλεκτό κομμάτι, πλήρως κεντημένο στο χέρι.
Η Παλαιστίνη στην καρδιά της συλλογής
«Η καρδιά της συλλογής είναι η Παλαιστίνη και η Γάζα», τονίζει ο σχεδιαστής. Οι δημιουργίες του αντλούν έμπνευση από τις παραδοσιακές παλαιστινιακές ενδυμασίες, τις οποίες επεξεργάστηκε ώστε να δημιουργήσει νέες υφές και φόρμες. Τα έντονα χρώματα –βασιλικό μπλε, βαθύ μοβ, φούξια– ξεχωρίζουν από τις πιο λιτές παλέτες των πρώτων του έργων στο Birzeit, όπου η πρόσβαση σε υλικά ήταν περιορισμένη.
Ο Hassan συνεργάστηκε με οκτώ γυναίκες από τη Δυτική Όχθη που εργάστηκαν για μήνες στα κεντήματα της συλλογής. «Είναι σημαντικό για μένα το ότι συμμετείχαν. Τα ρούχα ταξίδεψαν στην Αγγλία όπως οι ίδιοι οι Παλαιστίνιοι – μέσω σημείων ελέγχου, κάτω από επιτήρηση. Αυτό έχει δύναμη».
Μια δήλωση αντίστασης και ελπίδας
Η συλλογή του δεν είναι μόνο φόρος τιμής στην πολιτισμική κληρονομιά της Παλαιστίνης αλλά και πολιτική πράξη. Στις παλάμες των μοντέλων που περπάτησαν στην πασαρέλα του τελικού σόου υπήρχε γραμμένο το σύνθημα «Boycott L’Oreal» – σε ένδειξη διαμαρτυρίας κατά της χορηγίας της επίδειξης από την εταιρεία, που περιλαμβάνεται στη λίστα μποϊκοτάζ του κινήματος BDS λόγω των σχέσεών της με το Ισραήλ.
«Δεν περίμενα ότι θα με επέλεγαν, με δεδομένη τη στάση μου απέναντι στη L’Oreal», παραδέχεται. Παρά τις δυσκολίες, ο Hassan βλέπει φως στο τούνελ: «Βλέπω τόσους ανθρώπους να μιλούν για τη Γάζα, να συμμετέχουν σε διαμαρτυρίες, να χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να καταγγείλουν την αδικία. Κάθε ανάρτηση, κάθε φωνή, είναι σημαντική».
Το επόμενο βήμα
Μετά την αποφοίτησή του, ο Ayham Hassan σχεδιάζει να κάνει ένα διάλειμμα για να ανασυγκροτηθεί και να αναζητήσει εργασία στο Λονδίνο ή στο Παρίσι. Αν και αποκαλεί την εμπειρία του στο Central Saint Martins «εκπληκτική», δεν κρύβει πως υπήρξαν στιγμές αποκλεισμού και απογοήτευσης.
«Οι συμφοιτητές και οι καθηγητές μου ήταν εξαιρετικοί. Όμως, το να ανήκεις σε ένα ίδρυμα που μερικές φορές δείχνει να μην στέκεται στο πλευρό της Παλαιστίνης, ήταν δύσκολο».
Παρά τις δυσκολίες, επιμένει να βλέπει την ομορφιά μέσα στο σκοτάδι. «Η Παλαιστίνη έχει τόση χαρά, τόση δύναμη, τόση ζωντάνια. Οι άνθρωποι συνεχίζουν να γιορτάζουν τη ζωή, να δημιουργούν, να ελπίζουν. Και αυτό είναι που θέλω να φέρω στη μόδα».
