Μια επιστημονική ομάδα στις Ηνωμένες Πολιτείες ισχυρίζεται πως ανακάλυψε ένα χρώμα που κανένας άνθρωπος δεν έχει δει ποτέ μέχρι σήμερα. Το ονόμασαν olo και περιγράφεται ως ένα έντονο μπλε-πράσινο, που ξεπερνά σε κορεσμό οποιοδήποτε χρώμα βλέπουμε στη φύση.
Η ανακάλυψη έγινε στο πλαίσιο ενός πρωτοποριακού πειράματος κατά το οποίο επιστήμονες δέχθηκαν παλμούς λέιζερ απευθείας στο μάτι τους, με στόχο τη στοχευμένη διέγερση συγκεκριμένων κυττάρων του αμφιβληστροειδούς.
Οι ερευνητές, από τα Πανεπιστήμια της Καλιφόρνιας (UC Berkeley) και της Ουάσιγκτον, χρησιμοποίησαν μια εξειδικευμένη συσκευή που ονόμασαν Oz, η οποία περιλαμβάνει καθρέφτες, λέιζερ και οπτικά συστήματα. Με τη χρήση αυτής, πέτυχαν να διεγείρουν αποκλειστικά έναν τύπο κυττάρων – τα M κωνικά κύτταρα, που φυσιολογικά αντιδρούν σε πράσινα μήκη κύματος.
Κανονικά, όταν διεγείρονται τα M κύτταρα, ενεργοποιούνται ταυτόχρονα και οι γειτονικοί τύποι – τα L (κόκκινα) και S (μπλε). Όμως στο πείραμα αυτό, διεγέρθηκαν μόνο τα M, με αποτέλεσμα να προκληθεί ένα χρωματικό σήμα που δεν υπάρχει στη φυσική όραση.
Στο πείραμα συμμετείχαν πέντε άτομα (τέσσερις άνδρες και μία γυναίκα) με φυσιολογική όραση. Οι συμμετέχοντες, μεταξύ των οποίων και ο καθηγητής Ren Ng του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, περιέγραψαν το olo ως "πιο έντονο και κορεσμένο από οποιοδήποτε άλλο χρώμα".
Σε συνέντευξή του στο BBC Radio 4, ο καθηγητής Ng το παρομοίασε με το εξής παράδειγμα:
"Αν βλέπεις μόνο ροζ σε όλη σου τη ζωή – απαλά ροζ – και ξαφνικά δεις ένα πουκάμισο σε ένα τόσο έντονο χρώμα που μοιάζει σαν κάτι τελείως νέο, και το ονομάζεις κόκκινο."
Για την καταγραφή του χρώματος, κάθε συμμετέχων χρησιμοποίησε έναν έλεγχο χρώματος (dial) για να προσαρμόσει το χρώμα που έβλεπε ώστε να ταυτιστεί με το olo.
Παρά τον ενθουσιασμό, ορισμένοι ειδικοί αντιμετωπίζουν το εύρημα με σκεπτικισμό. Ο καθηγητής John Barbur από το City St George's του Λονδίνου, χαρακτήρισε το πείραμα ως "τεχνολογικό επίτευγμα", αλλά υπογράμμισε ότι η ύπαρξη νέου χρώματος είναι ανοιχτή σε ερμηνεία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η διαφοροποίηση στην αντίληψη ενός χρώματος θα μπορούσε να οφείλεται στην αλλαγή ευαισθησίας των κωνικών κυττάρων, και όχι στην ύπαρξη ενός "πρωτοφανούς" χρώματος.
Παρά τις αντιρρήσεις, ο καθηγητής Ng και η ομάδα του πιστεύουν πως η ανακάλυψη αυτή μπορεί να έχει σημαντικές εφαρμογές, ιδιαίτερα στην κατανόηση και αντιμετώπιση της αχρωματοψίας, μιας κατάστασης όπου οι άνθρωποι δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν συγκεκριμένα χρώματα.
