Τηλεόραση Ραδιόφωνο Podcasts
Αφγανισταν κοπελλες

Σε ένα μικρό, ασφυκτικό εργαστήριο κατασκευής χαλιών κάπου στην καρδιά της Καμπούλ, εκατοντάδες γυναίκες και κορίτσια περνούν αμέτρητες ώρες υφαίνοντας με τα χέρια τους την επιβίωσή τους, αφού τα όνειρά τους που δεν πρόλαβαν να γίνουν πραγματικότητα.

Μία από αυτές είναι η 19χρονη Σάλεχε Χασανί. Με ένα αδύναμο χαμόγελο, λέει: «Εμείς τα κορίτσια δεν έχουμε πλέον την ευκαιρία να σπουδάσουμε. Οι συνθήκες μας πήραν αυτή τη δυνατότητα, γι’ αυτό ήρθαμε στο εργαστήριο».

Από το 2021, όταν οι Ταλιμπάν κατέλαβαν ξανά την εξουσία, η εκπαίδευση για τα κορίτσια άνω των 12 ετών έχει απαγορευτεί, ενώ πολλές γυναίκες έχουν αποκλειστεί από θέσεις εργασίας. Το ποσοστό των γυναικών στην αγορά εργασίας, που ήδη ήταν χαμηλό στο 19% το 2020, έχει μειωθεί ακόμη περισσότερο.

Αφγανιστάν: Ο απίστευτος λόγος που η «αστυνομία των ηθών» συλλαμβάνει άνδρες

Η χαμηλή πρόσβαση στην εκπαίδευση, οι περιορισμένες ευκαιρίες απασχόλησης και η κατεστραμμένη οικονομία έχουν οδηγήσει πολλές γυναίκες σε πολύωρη, εξαντλητική εργασία στην υφαντουργία χαλιών – έναν από τους ελάχιστους τομείς όπου επιτρέπεται η γυναικεία εργασία υπό την κυβέρνηση των Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, 1,2 έως 1,5 εκατομμύρια Αφγανοί εξαρτώνται οικονομικά από την παραγωγή χαλιών, με σχεδόν το 90% να είναι γυναίκες.

Αφγανιστάν: Η Κυβέρνηση Ταλιμπάν ανακοίνωσε ανταλλαγή κρατουμένων με ΗΠΑ

Και ενώ η βιομηχανία εξαγωγής χαλιών ανθεί — μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2024 εξήχθησαν 2,4 εκατομμύρια κιλά χαλιών αξίας 8,7 εκατομμυρίων δολαρίων — τα κέρδη αυτά δεν φτάνουν ποτέ στα χέρια των υφαντριών. Πολλές καταγγέλλουν πως δεν έλαβαν τίποτα από την πώληση ενός χαλιού που πουλήθηκε για 18.000 δολάρια στο Καζακστάν.

Μέσα στο Αφγανιστάν, η τιμή πώλησης παραμένει πολύ χαμηλότερη – μόλις 100-150 δολάρια ανά τετραγωνικό μέτρο. Οι ίδιες πληρώνονται περίπου 27 δολάρια για κάθε τετραγωνικό, το οποίο τους παίρνει σχεδόν ένα μήνα για να ολοκληρώσουν. Αυτό μεταφράζεται σε λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα για εργασία 10 ή και 12 ωρών.

Αφγανιστάν: Οι Ταλιμπάν θα κλείσουν όλες τις ΜΚΟ που απασχολούν γυναίκες

Ο Νισάρ Άχμαντ Χασιένι, επικεφαλής της εταιρείας Elmak Baft, λέει ότι πληρώνει από 39 έως 42 δολάρια ανά τετραγωνικό και ότι τηρεί 8ωρο πρόγραμμα εργασίας, με πληρωμή κάθε δύο εβδομάδες.

Η 22χρονη Σακίλα εργάζεται μαζί με τις αδελφές της σε ένα μικρό δωμάτιο της φτωχικής τους κατοικίας στο Ντας-ε-Μπαρτσί. Ονειρευόταν να γίνει δικηγόρος. Η 18χρονη αδελφή της Σαμίρα, ήθελε να γίνει δημοσιογράφος. Η μικρότερη, Μαριάμ 13 ετών, πρόλαβε να πάει σχολείο μόνο για λίγο πριν της το στερήσουν. Και οι τρεις φοιτούσαν στο Λύκειο Σαγιέντ αλ-Σουχάντα πριν την τρομοκρατική επίθεση το 2021, που κόστισε τη ζωή σε 90 άτομα – κυρίως κορίτσια.

Αφγανιστάν: Ανησυχία για τις γεννήσεις μετά την απαγόρευση των Ταλιμπάν στις γυναίκες να γίνονται μαίες

Η τραυματική εμπειρία στιγμάτισε τη Σαμίρα, που ακόμη σήμερα δυσκολεύεται να μιλήσει. Όμως, παρά τα πάντα, δεν εγκατέλειψε την ελπίδα. «Ήθελα πολύ να τελειώσω το σχολείο», λέει. «Τώρα που οι Ταλιμπάν έχουν ξαναπάρει την εξουσία, η ασφάλεια έχει ίσως βελτιωθεί, αλλά τα σχολεία παραμένουν κλειστά. Γι’ αυτό και δουλεύουμε».

Πίσω στο εργαστήριο, η Σάλεχε δεν χάνει την ελπίδα. Έχει μελετήσει Αγγλικά τα τελευταία τρία χρόνια, και ονειρεύεται το αδύνατο: να γίνει γιατρός και να χτίσει το καλύτερο νοσοκομείο στο Αφγανιστάν.

«Ακόμη κι αν τα σχολεία και τα πανεπιστήμια είναι κλειστά, εμείς δεν σταματάμε να μαθαίνουμε», λέει αποφασιστικά.

Ταλιμπάν: Οι γυναίκες στο Αφγανιστάν μπορούν να μιλάνε μεταξύ τους

Με πληροφορίες από BBC