Όταν ρωτάμε τους γονείς αν έχουν κάποιο αγαπημένο παιδί, η συνήθης απάντηση είναι ότι αγαπούν τα παιδιά τους εξίσου και δεν υπάρχει προτίμηση για κανένα. Ωστόσο, οι επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι αυτή η αντίληψη μπορεί να μην είναι απόλυτα ακριβής. Πιο συγκεκριμένα, μια μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2025 από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια διαπίστωσε ότι περίπου το 74% των μητέρων και το 70% των πατέρων εμφανίζουν μια σαφή προτίμηση προς κάποιο από τα παιδιά τους. Αυτά τα ποσοστά καταδεικνύουν πως η συχνότητα της «ευνοιοκρατίας» είναι υψηλότερη απ' ό,τι οι περισσότεροι γονείς θα ήθελαν να παραδεχτούν.
Η αναγνώριση αυτής της προτίμησης από τους γονείς δεν σημαίνει ότι η αγάπη τους για τα υπόλοιπα παιδιά είναι λιγότερη, αλλά η διαφοροποιημένη συμπεριφορά μπορεί να έχει σημαντικές ψυχολογικές επιπτώσεις. Σύμφωνα με τη Sara Tarrés, ψυχολόγο και συγγραφέα του βιβλίου Δεν Συμπαθώ το Παιδί Μου, το να παραδεχτεί ένας γονέας την προτίμησή του για ένα παιδί είναι κάτι που πολλοί θεωρούν ταμπού. Οι γονείς συχνά βιώνουν ενοχές και φόβο κοινωνικής κριτικής, ιδιαίτερα οι μητέρες, οι οποίες συχνά επικρίνονται περισσότερο για την ανατροφή των παιδιών τους.
Οι μελέτες δείχνουν ότι τα κορίτσια, τα μικρότερα παιδιά, αλλά και τα παιδιά που είναι υπεύθυνα και συγκροτημένα, τείνουν να λαμβάνουν πιο ευνοϊκή μεταχείριση. Τα χαρακτηριστικά αυτά συνήθως ικανοποιούν τις προσδοκίες των γονέων, γεγονός που οδηγεί σε ισχυρότερη συναισθηματική σύνδεση. Οι ψυχολόγοι Raquel Huéscar και Sara Tarrés συμφωνούν ότι κάθε παιδί ξυπνά διαφορετικά συναισθήματα στους γονείς του, κάτι που εξηγείται από την προσωπικότητα και τα χαρακτηριστικά του παιδιού, αλλά και τις ιδιαίτερες περιστάσεις της οικογενειακής σχέσης.
Αυτό το φαινόμενο δεν περιορίζεται μόνο στην αίσθηση της προτίμησης. Το ευνοημένο παιδί μπορεί να αντιμετωπίσει υπερβολικές προσδοκίες από τους γονείς του, οι οποίοι ενδέχεται να προσδοκούν υψηλότερα επιτεύγματα ή να του επιβάλλουν αυστηρές απαιτήσεις. Αντίθετα, το λιγότερο ευνοημένο παιδί μπορεί να νιώσει απόρριψη, να έχει χαμηλότερη αυτοεκτίμηση και να αναπτύξει επιθετικές ή απορριπτικές συμπεριφορές, καθώς προσπαθεί να κερδίσει την επιβεβαίωση και την αποδοχή των γονιών του.
Το φαινόμενο της «ευνοιοκρατίας» μπορεί να οδηγήσει και σε εντάσεις μεταξύ των αδελφών, με πιθανές μακροχρόνιες συνέπειες στις οικογενειακές σχέσεις. Σύμφωνα με την ψυχολόγο Huéscar, η «ευνοιοκρατία» μπορεί να αλλάξει με την πάροδο του χρόνου, καθώς τα παιδιά εξελίσσονται και οι γονείς αναγκάζονται να προσαρμοστούν στις νέες τους ανάγκες και χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τις ειδικούς, το κλειδί για την αποφυγή των αρνητικών επιπτώσεων της ευνοιοκρατίας είναι η αναγνώριση και η αποδοχή των μοναδικών αναγκών και ιδιαιτεροτήτων κάθε παιδιού. Εάν οι γονείς συνειδητοποιήσουν αυτές τις δυναμικές και προσπαθήσουν να διατηρήσουν ισχυρές και υγιείς σχέσεις με όλα τα παιδιά τους, αποφεύγοντας την υπερβολική προτίμηση προς κάποιο, τότε θα μπορέσουν να ενισχύσουν τις οικογενειακές σχέσεις και να μειώσουν τις εντάσεις μεταξύ τους.
Η Tarrés τονίζει ότι είναι σημαντικό οι γονείς να κατανοήσουν ότι το να αγαπούν τα παιδιά τους με διαφορετικούς τρόπους δεν είναι απαραίτητα αρνητικό, αρκεί να είναι ενήμεροι για τις επιπτώσεις αυτής της στάσης και να προσπαθήσουν να εξισορροπήσουν τις σχέσεις τους. Ο σεβασμός στην ατομικότητα κάθε παιδιού και η αναγνώριση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους μπορούν να βοηθήσουν στο να διατηρηθούν ισχυροί και υγιείς οικογενειακοί δεσμοί, χωρίς την επιβολή υπερβολικών προσδοκιών ή την άδικη σύγκριση μεταξύ των παιδιών.
Πηγή: El Pais
