Οι πολίτες καλούνται να μετακινήσουν τους δείκτες των ρολογιών τους μία ώρα μπροστά, από τις 03:00 π.μ. στις 04:00 π.μ. Η θερινή ώρα θα παραμείνει σε ισχύ έως την Κυριακή 26 Οκτωβρίου 2025, οπότε και θα επανέλθει η χειμερινή ώρα, εκτός αν τελικά εγκριθεί η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την κατάργηση της αλλαγής ώρας.
Πότε και γιατί καθιερώθηκε η αλλαγή της ώρας
Η αλλαγή της ώρας εφαρμόζεται εδώ και δεκαετίες και προηγήθηκε της δημιουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πρώτη εφαρμογή της καταγράφηκε το 1916 στη Γερμανία, κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας για στρατιωτικούς σκοπούς. Το μέτρο επανήλθε τη δεκαετία του 1970 λόγω της πετρελαϊκής κρίσης, ώστε να αξιοποιηθεί καλύτερα το φυσικό φως.
Σε επίπεδο ΕΕ, η πρώτη νομοθετική ρύθμιση για την αλλαγή της ώρας θεσπίστηκε το 1980, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Από το 2001, όλα τα κράτη-μέλη - πλην της Ισλανδίας - προσαρμόζουν τα ρολόγια τους την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου στη θερινή ώρα και την τελευταία Κυριακή του Οκτωβρίου στη χειμερινή ώρα.
Διαβάστε ακόμα: Αλλαγή ώρας: Πότε γυρνάμε τους δείκτες των ρολογιών μας μία ώρα μπροστά
Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Στις 12 Σεπτεμβρίου 2018, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την κατάργηση της εποχικής αλλαγής ώρας, αφήνοντας στα κράτη-μέλη την επιλογή να διατηρήσουν μόνιμα είτε τη θερινή είτε τη χειμερινή ώρα. Παρά το γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την πρόταση τον Μάρτιο του 2019, η τελική έγκριση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο παραμένει σε εκκρεμότητα, καθώς απαιτείται ειδική πλειοψηφία για την εφαρμογή της.
Η αλλαγή ώρας και η εξοικονόμηση ενέργειας
Το κύριο επιχείρημα υπέρ της αλλαγής της ώρας είναι η εξοικονόμηση ενέργειας. Ωστόσο, οι μελέτες διαφέρουν ως προς τα αποτελέσματά τους. Σύμφωνα με την Ιταλική Υπηρεσία Ενέργειας, το 2022 η θερινή ώρα εξοικονόμησε 420 εκατομμύρια κιλοβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας, ποσό που αντιστοιχεί σε 190 εκατομμύρια ευρώ. Τα τελευταία 15 χρόνια, η συνολική εξοικονόμηση ενέργειας εκτιμάται σε 10 δισεκατομμύρια κιλοβατώρες και 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ.
Αντίστοιχα, η διατήρηση της θερινής ώρας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους θα μπορούσε να εξοικονομήσει 500 εκατομμύρια ευρώ ετησίως και να μειώσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά 200.000 τόνους, όφελος ισοδύναμο με τη φύτευση 6 εκατομμυρίων δέντρων.
Ωστόσο, έρευνα του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ το 2008 διαπίστωσε ότι η θερινή ώρα οδήγησε σε μόλις 0,5% εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας ανά ημέρα. Μια άλλη μελέτη από το Γραφείο Εθνικών Οικονομικών Ερευνών ανέδειξε ότι στην Ιντιάνα η αλλαγή στη θερινή ώρα προκάλεσε αύξηση της οικιακής κατανάλωσης ρεύματος κατά 1%, επιβαρύνοντας τους καταναλωτές με επιπλέον 9 εκατομμύρια δολάρια ετησίως και αυξάνοντας τις εκπομπές ρύπων.
Οι χώρες του ευρωπαϊκού νότου φαίνεται να επωφελούνται περισσότερο από τη θερινή ώρα, όμως η αποτελεσματικότητα του μέτρου εξαρτάται από πολλούς παράγοντες.
Επιπτώσεις στην υγεία
Πέρα από την ενεργειακή εξοικονόμηση, η αλλαγή της ώρας επηρεάζει και την ανθρώπινη υγεία. Μελέτες έχουν δείξει ότι η διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων, ιδιαίτερα σε ευπαθείς ομάδες, όπως οι ηλικιωμένοι και οι καρκινοπαθείς. Έρευνα του Πανεπιστημίου Goethe στη Φρανκφούρτη κατέγραψε σημαντική αύξηση των θανάτων από καρδιαγγειακά επεισόδια, αυτοκτονίες και τροχαία ατυχήματα την πρώτη εβδομάδα μετά τη μετάβαση στη θερινή ώρα.
Η διαταραχή του βιολογικού ρολογιού μπορεί επίσης να επηρεάσει την ποιότητα του ύπνου. Σύμφωνα με έρευνες, οι βραδινοί τύποι αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη δυσκολία προσαρμογής στη θερινή ώρα, ενώ οι πρωινοί τύποι προσαρμόζονται πιο εύκολα. Η αναντιστοιχία μεταξύ βιολογικού ρολογιού και κοινωνικών υποχρεώσεων μπορεί να οδηγήσει σε «κοινωνικό jet lag», επηρεάζοντας την εγρήγορση και τη διάθεση.
Η αλλαγή της ώρας παραμένει ένα αμφιλεγόμενο ζήτημα, με διαφορετικές απόψεις ως προς την αποτελεσματικότητά της στην εξοικονόμηση ενέργειας και τις επιπτώσεις στην υγεία. Ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την κατάργησή της, η απόφαση εκκρεμεί, αφήνοντας τις χώρες της ΕΕ να συνεχίσουν να προσαρμόζουν τα ρολόγια τους δύο φορές τον χρόνο μέχρι νεοτέρας.
Με πληροφορίες από cnn.gr
