Το Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου (MIGS), εκφράζει τις έντονες ανησυχίες του για τις πρόσφατες εξαγγελίες πολιτικών και μέτρων για “την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος" από την Κυβέρνηση, οι οποίες, αν και περιλαμβάνουν ορισμένα θετικά στοιχεία, δεν φαίνεται να ανταποκρίνονται σε ουσιαστικούς κοινωνικούς στόχους.
Αυτούσια η ανακοίνωσή του:
Παρατηρούμε ότι εξαγγέλθηκε ο σχεδιασμός για την αξιοποίηση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης για το ζήτημα της «υπογονιμότητας» και του «δημογραφικού», χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστική διαβούλευση με την κοινωνία των πολιτών και τους κοινωνικούς εταίρους. Η απουσία διαβούλευσης εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με το αν οι πραγματικές ανάγκες και οι προτεραιότητες της κοινωνίας λήφθηκαν υπόψη. Επιπλέον, η μεθοδολογία με την οποία λήφθηκαν οι αποφάσεις δεν είναι διαφανής και δεν περιλαμβάνει επαρκή κοινωνική έρευνα για τη διάγνωση των αναγκών και την αιτιολόγηση της επιλογής των συγκεκριμένων μέτρων έναντι άλλων.
Παρατηρούμε επίσης ότι ο λόγος που χρησιμοποιήθηκε κατά την εξαγγελία των μέτρων αποπνέει εθνικισμό και πατριαρχία, εστιάζοντας τη συζήτηση γύρω από το δημογραφικό στις γυναίκες και τις αναπαραγωγικές επιλογές. Το ζήτημα απαιτεί ολοκληρωμένη προσέγγιση και πρέπει να βασίζεται σε μια αξιόπιστη αξιολόγηση της κοινωνικής πολιτικής και των υποδομών φροντίδας του κράτους, καθώς και στην εκτίμηση του "τι λειτουργεί" σε άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η εξαγγελθείσα οικονομική στήριξη προς τις μητέρες που αποκτούν πρώτο παιδί με την ηλικιακή προϋπόθεση να είναι κάτω των 30 ετών, περιέχει στοιχεία ηλικιακής διάκρισης. Επιπρόσθετα, αυτή η προσέγγιση δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, αφού ο μέσος όρος απόκτησης του πρώτου παιδιού ολοένα και αυξάνεται. Οι πολιτικές αυτές θα εξυπηρετούσαν καλύτερα αν λάμβαναν υπόψη τις σύνθετες αιτίες που οδηγούν στην τεκνοποίηση μετά την ηλικία των 30 και αν εστιάζονταν σε μέτρα που προωθούν τη θεσμική υποστήριξη της γονεϊκότητας και της ισότητας των φύλων, χωρίς ηλικιακά όρια και αποφυγή άλλων μορφών διακρίσεων.
Επιπρόσθετα, η πιλοτική επέκταση των ωραρίων λειτουργίας των βρεφοκομικών σταθμών μέχρι τις 7:30 μ.μ. εγείρει ερωτήματα σχετικά με το πώς αξιολογήθηκε ως επωφελές μέτρο, ενώ η απουσία εναλλακτικών προτάσεων, όπως το ενιαίο ολοήμερο σχολείο ή η εφαρμογή ευέλικτων μορφών εργασίας, αναδεικνύει την αδιαφορία για λύσεις που θα αποσυμπιέσουν την καθημερινότητα όλων των γονιών.
Σε γενικές γραμμές, τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν είναι αποσπασματικά, βασίζονται σε επιδοματικές πολιτικές και δεν είναι ξεκάθαρο πώς συμβάλλουν με κοινωνικό-οικολογικό τρόπο στην εξισορρόπηση της επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής των γυναικών και των ανδρών, αλλά και στην ευημερία και την ασφάλεια όλων των ατόμων και των αναπαραγωγικών τους επιλογών.
Με βάση τα πιο πάνω, καλούμε την Κυβέρνηση να επανεξετάσει τα μέτρα και όπως προστάζουν οι αρχές του έμφυλου σχεδιασμού πολιτικών να:
- Θέσει την κοινωνική έρευνα στο επίκεντρο του σχεδιασμού των μέτρων, ώστε να διασφαλίσει ότι τα μέτρα αυτά ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των πολίτιδων/ών και να θέσει ξεκάθαρους και μετρήσιμους δείκτες επιτυχίας των μέτρων.
- Διασφαλίσει ουσιαστική διαβούλευση με την κοινωνία των πολιτών, περιλαμβάνοντας τις απόψεις των άμεσα ενδιαφερομένων φορέων και ομάδων στον σχεδιασμό των μέτρων.
- Εφαρμόσει διαγενεακή προσέγγιση, εισάγοντας παράλληλα ποιοτικές πολιτικές φροντίδας των ατόμων τρίτης ηλικίας, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες των ηλικιωμένων γυναικών.
- Ανταποκριθεί στις ποικίλες συνθήκες των γυναικών και ανδρών, και όχι μόνο σε στενά ηλικιακά όρια, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τις όποιες άλλες διακρίσεις στην πρόσβαση των μέτρων.
- Εφαρμόσει ολοκληρωμένη στεγαστική πολιτική και μέτρα για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, της φτώχειας, της επισφαλούς και χαμηλά αμειβόμενης εργασίας.
- Αντιμετωπίσει τα προβλήματα των μεταναστριών, οι οποίες συχνά επωμίζονται το βάρος της έλλειψης ολοκληρωμένης πολιτικής φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων, σε συνθήκες εργασιακής και κοινωνικής επισφάλειας.
- Διευρύνει τους τρόπους αντιμετώπισης του δημογραφικού, με την αντιμετώπιση της διαφθοράς, την προστασία του ταμείου κοινωνικών ασφαλίσεων και τις πολιτικές ένταξης μεταναστών/τριων.
Συνοψίζοντας, το πώς θα αξιοποιηθούν οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης είναι ζήτημα που μας αφορά άμεσα και απαιτούμε διαφάνεια και ουσιαστική συμμετοχή στον σχεδιασμό, χωρίς αποκλεισμούς και διακρίσεις. Χρειαζόμαστε ένα σχέδιο που να προωθεί την κοινωνική δικαιοσύνη και τη βιώσιμη ανάπτυξη και όχι αποσπασματικές και πρόχειρες πολιτικές.
