Η Ολομέλεια της Βουλής υπερψήφισε το απόγευμα της Πέμπτης, στην τελευταία της συνεδρίαση πριν από τις θερινές διακοπές, τις δύο προτάσεις νόμου της Επιτροπής Θεσμών για το πόθεν έσχες αξιωματούχων, διορισμένων και αιρετών.
Οι προτάσεις στοχεύουν στην αντιμετώπιση κενών, αδυναμιών και δυσλειτουργιών στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο. Διαμορφώθηκαν σε 24 συνεδριάσεις με κυριότερο σημείο τριβής τη συμπερίληψη στον κατάλογο πρόνοιας για υποχρέωση πόθεν έσχες του Γενικού Εισαγγελέα και του Βοηθού ΓΕ. Κύρια αντιπαράθεση και στη σημερινή συζήτηση, όπως και στις συνεδριάσεις της Επιτροπής, η συμπερίληψη του ΓΕ και ΒΓΕ αλλά την ίδια ώρα η εξαίρεση των Δικαστών του Ανωτάτου.
Κατατέθηκε σειρά τροπολογιών, γραπτών και προφορικών, εκ των οποίων εγκρίθηκαν αυτές που κατατέθηκαν από τον Ανδρέα Πασιουρτίδη εκ μέρους του ΑΚΕΛ και από τον Δημήτρη Δημητρίου εκ μέρους του ΔΗΣΥ. Η πρώτη πρόταση νόμου εγκρίθηκε με 47 ψήφους υπέρ και μία κατά και η δεύτερη πρόταση με 41 ψήφους υπέρ και μια κατά.
Τι προνοούν οι προτάσεις
Η Βουλή εισάγει πλέον ρυθμίσεις για υποχρέωση ηλεκτρονικής υποβολής της δήλωσης περιουσιακών στοιχείων από τον υπόχρεο αξιωματούχο ή το δημόσια εκτεθειμένο πρόσωπο, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα αποτελεσματικού ελέγχου του περιεχομένου των υποβληθεισών δηλώσεων και να εντοπίζονται τυχόν ψευδή και αναληθή στοιχεία, καθώς και διαφοροποιήσεις του περιεχομένου της δήλωσης. Ο έλεγχος του περιεχομένου ανατίθεται στον Έφορο Φορολογίας, αντικαθιστώντας τη διενέργεια του εν λόγω ελέγχου από νόμιμους ελεγκτές.
Παράλληλα προστέθηκε νέος όρος και ορισμός για το «εξαρτώμενο μέλος της οικογένειας», ώστε οι πρόνοιες του προτεινόμενου νόμου να εφαρμόζονται και σε οποιοδήποτε μέλος της οικογένειας του υπόχρεου προσώπου, του οποίου την οικονομική στήριξη και τα έξοδα διαβίωσης αναλαμβάνει το υπόχρεο πρόσωπο. Το πρόσωπο αυτό θα υποβάλλει, πέραν των περιουσιακών στοιχείων του/της συζύγου του, και τα περιουσιακά στοιχεία του συμβίου/συμβίας του και των εξαρτώμενων μελών της οικογένειάς του.
Στη δήλωση περιουσιακών στοιχείων περιλαμβάνεται και κατάσταση ενεργητικού και παθητικού (ΚΕ&Π) της προσωπικής και επαγγελματικής περιουσίας, εντός και εκτός της Δημοκρατίας, του υπόχρεου προσώπου, η οποία ετοιμάζεται σε τιμές κόστους και περιλαμβάνει τα περιουσιακά στοιχεία συζύγου ή συμβίου/ίας του και των εξαρτώμενων μελών της οικογένειάς του. Σημειώνεται ότι η ΚΕ&Π θα δημοσιοποιείται μαζί με την καθαρή περιουσία, η οποία είναι το άθροισμα της ΚΕ&Π του υπόχρεου προσώπου, συζύγου ή συμβίου/ίας του και των εξαρτώμενων μελών της οικογένειάς του.
Επίσης περιλαμβάνει κατάσταση εσόδων και εξόδων που αφορά την κατ’ έτος αναλυτική κατάσταση εσόδων και εξόδων, κατάσταση συμφιλίωσης που αφορά την καθαρή αύξηση ή μείωση της καθαρής περιουσίας που επήλθε την περίοδο μεταξύ δύο καταστάσεων ενεργητικού και παθητικού της προσωπικής και επαγγελματικής περιουσίας του υπόχρεου προσώπου.
Περαιτέρω, για σκοπούς έναρξης της ειδικής έρευνας προβλέπονται συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως η υποβολή γραπτής ένορκης καταγγελίας στην Ειδική Επιτροπή ή η ύπαρξη συγκεκριμένων ευρημάτων από τον προκαταρκτικό έλεγχο στον οποίο προέβη ο Έφορος Φορολογίας.
Προστίθεται πρόνοια σύμφωνα με την οποία, εάν το υπόχρεο πρόσωπο, μετά την καθ’ οιονδήποτε τρόπο διακοπή ή λήξη της θητείας του, εκλεγεί εκ νέου στο ίδιο ή σε άλλο αιρετό αξίωμα ή διοριστεί σε κάποιο αξίωμα ή διοριστεί εκ νέου στο ίδιο ή σε άλλο μη αιρετό αξίωμα ή εκλεγεί σε αιρετό αξίωμα, δεν θα οφείλει να υποβάλει εκ νέου κατάσταση ενεργητικού και παθητικού, εφόσον έχει υποβάλει ήδη τις σχετικές καταστάσεις κατά τη λήξη της προηγούμενης θητείας του ή την απώλεια του αξιώματός του.
Την ίδια ώρα αυξάνονται οι ποινές δημοσιοποίησης της καταγγελίας εναντίον υπόχρεου προσώπου από οποιοδήποτε πρόσωπο και για το αδίκημα που αφορά την περίπτωση προσώπου το οποίο προέβη σε καταγγελία εναντίον υπόχρεου προσώπου και εκ προθέσεως παρέχει ψευδείς ή παραπλανητικές πληροφορίες, γνωρίζοντας ότι αυτές είναι ψευδείς ή ανακριβείς. Προστίθεται και πρόνοια για επιβολή χρηματικής ποινής όσον αφορά την υποχρέωση τήρησης απόλυτης εχεμύθειας, ώστε, στην περίπτωση που πρόσωπο θα παραβαίνει την εν λόγω υποχρέωση, θα είναι ένοχο ποινικού αδικήματος.
Η δημοσιοποίηση της κατάστασης ενεργητικού και παθητικού θα πραγματοποιείται μέσω της ανάρτησής της για την όλη περίοδο της θητείας του υπόχρεου προσώπου στην ειδική ιστοσελίδα της Ειδικής Επιτροπής, που θα δημιουργηθεί. Επίσης, η δημοσιοποίηση θα είναι δημόσια προσβάσιμη και για περίοδο 12 μηνών από την ημερομηνία λήξης της θητείας του υπόχρεου προσώπου ή από την ημερομηνία παραίτησής του ή απώλειας του αξιώματος που κατέχει.
Ποιους αφορά
Στους αξιωματούχους/δημόσια εκτεθειμένα πρόσωπα, τα οποία υποχρεούνται να υποβάλλουν δήλωση περιλαμβάνονται οι επίτροποι και βοηθοί επίτροποι οι οποίοι διορίζονται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ή/και το Υπουργικό Συμβούλιο, ο Πρόεδρος και τα μέλη του Εφοριακού Συμβουλίου, οι σύμβουλοι/συνεργάτες του Προέδρου της Δημοκρατίας και των μελών της κυβέρνησης, ο πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής Δεοντολογίας και Προστασίας του Αθλητισμού, ο πρόεδρος και τα μέλη του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου, ο πρόεδρος, αντιπρόεδρος και τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της Αρχής Αδειών, ο πρόεδρος και τα μέλη του Πολεοδομικού Συμβουλίου, ο πρόεδρος, αντιπρόεδρος και τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου του Συμβουλίου Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτικών, Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων και οι γενικοί διευθυντές όλων των γενικών διευθύνσεων.
Το παράρτημα για ΓΕ και ΒΓΕ
Η πρόταση προνοεί τη δημιουργία ξεχωριστού δεύτερου παραρτήματος με συγκεκριμένους αξιωματούχους και δημόσια εκτεθειμένα πρόσωπα, που θα υποβάλλουν κατάσταση ενεργητικού και παθητικού, κατάσταση εσόδων και εξόδων και κατάσταση συμφιλίωσης. Για αυτά τα πρόσωπα θα προβλέπεται η δημοσιοποίηση μέσω ανάρτησης στην ιστοσελίδα του Τριμελούς Συμβουλίου της κατάστασης ενεργητικού και παθητικού της περιουσίας τους, συμπεριλαμβανομένης και της καθαρής περιουσίας τους.
Στα πρόσωπα αυτά προστίθενται ο Γενικός Εισαγγελέας και Βοηθός Γενικού, ο διευθυντής του Γραφείου Τύπου του Προέδρου της Δημοκρατίας και των προέδρων και αντιπροέδρων των επαρχιακών οργανισμών αυτοδιοίκησης.
Θα αναρτάται στην ιστοσελίδα του Τριμελούς Συμβουλίου η κατάσταση ενεργητικού και παθητικού του αξιωματούχου ή δημόσια εκτεθειμένου προσώπου εντός 30 ημερών από την ημερομηνία υποβολής της στο συμβούλιο για όλη την περίοδο της θητείας του και για περίοδο 12 μηνών από τη λήξη της θητείας του ή την παραίτησή του από το αξίωμά του ή την απώλεια του αξιώματός του.
Τα πρόσωπα που περιλαμβάνονται στο δεύτερο παράρτημα πρέπει κάθε πέντε έτη να υποβάλλουν κατάσταση ενεργητικού και παθητικού, κατάσταση εσόδων και εξόδων και κατάσταση συμφιλίωσης. Σε περίπτωση κατά την οποία αξιωματούχος ή δημόσια εκτεθειμένο πρόσωπο μετά την καθ’ οιονδήποτε τρόπο διακοπή ή λήξη ή ολοκλήρωση της θητείας του εκλεγεί εκ νέου στο ίδιο ή σε άλλο αιρετό αξίωμα ή διοριστεί σε κάποιο αξίωμα ή διοριστεί εκ νέου στο ίδιο ή σε άλλο μη αιρετό αξίωμα ή εκλεγεί σε αιρετό αξίωμα, εφόσον έχει υποβάλει τις προβλεπόμενες καταστάσεις, δεν οφείλει να τις υποβάλει εκ νέου.
