Λίγο μετά τις 03:00 τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου του 1940 η τότε ιταλική κυβέρνηση απέστειλε στην Ελλάδα τελεσίγραφο, δια του Ιταλού πρέσβη στην Αθήνα Εμανουέλε Γκράτσι, ο οποίος και το επέδωσε ιδιόχειρα στον Ιωάννη Μεταξά στην οικία του στην Κηφισιά και με το οποίο απαιτούσε την ελεύθερη διέλευση του ιταλικού στρατού από την Ελληνοαλβανική μεθόριο προκειμένου στη συνέχεια να καταλάβει κάποια στρατηγικά σημεία του Βασιλείου της Ελλάδος, (λιμένες, αεροδρόμια κλπ), για ανάγκες ανεφοδιασμού και άλλων διευκολύνσεών του, στη μετέπειτα προώθησή του στην Αφρική.
Μετά την ανάγνωση του κειμένου ο Μεταξάς απάντησε στον Ιταλό πρέσβη στα γαλλικά (επίσημη διπλωματική γλώσσα) την ιστορική φράση: «Alors, c'est la guerre», (Λοιπόν, αυτό σημαίνει πόλεμο), εκδηλώνοντας έτσι την αρνητική θέση επί των ιταλικών αιτημάτων.
Στις 05:30 τα ξημερώματα, ξεκίνησε ο ελληνο-ιταλικός πόλεμος με την αιφνιδιαστική εισβολή (το τελεσίγραφο όριζε ότι η επίθεση θα ξεκινούσε στις 6 πμ) των ιταλικών στρατευμάτων στην Ήπειρο, οπότε η Ελλάδα αμυνόμενη εισήλθε στον πόλεμο. Το λεγόμενο «Έπος του Σαράντα», το οποίο ακολούθησε, και οι μεγάλες νίκες που ο ελληνικός στρατός κατήγαγε εις βάρος των Ιταλών, καθιερώθηκε να γιορτάζονται κάθε χρόνο στις 28 Οκτωβρίου, την ημέρα της επίδοσης του ιταλικού τελεσιγράφου και της άρνησης του Ιωάννη Μεταξά να συναινέσει.
Κάθε χρόνο αυτήν τη μέρα γίνεται στη Θεσσαλονίκη, η επίσημη εορτή, παρουσία του/της Προέδρου της Δημοκρατίας και άλλων επισήμων, με μεγάλη στρατιωτική παρέλαση. Στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις γίνονται μαθητικές παρελάσεις, ενώ δημόσια και ιδιωτικά κτίρια υψώνουν την ελληνική σημαία.
Η επέτειος του «ΟΧΙ» γιορτάστηκε για πρώτη φορά στα χρόνια της Κατοχής. Στο κεντρικό κτίριο και στον προαύλιο χώρο του Πανεπιστημίου Αθηνών πραγματοποιήθηκε ο πρώτος εορτασμός στις 28 Οκτωβρίου 1941. Στη δεύτερη επέτειο (28/10/1942), ο εορτασμός έγινε στην Πλατεία Συντάγματος με πρωτοβουλία των οργανώσεων ΕΠΟΝ και ΠΕΑΝ. Για πρώτη φορά η επέτειος γιορτάστηκε επίσημα στις 28 Οκτωβρίου 1944 με παρέλαση ενώπιον του πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου.
Η Εκκλησία της Ελλάδος αποφάσισε το 1952, η γιορτή της Αγίας Σκέπης από την 1η Οκτωβρίου να μεταφερθεί στις 28 Οκτωβρίου, με το αιτιολογικό ότι η Παναγία βοήθησε τον Ελληνικό Στρατό στον πόλεμο της Αλβανίας.
Πως καθιερώθηκε ο εορτασμός του «ΟΧΙ» στην Κύπρο
Στην Κύπρο, σύμφωνα με όσα καταγράφει ο Αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου Πέτρος Παπαπολυβίου, η επέτειος του «ΟΧΙ» τιμήθηκε από το 1941, με ιδιαίτερο εορτασμό στην Πάφο λόγω της εκεί παρουσίας του μοναδικού μητροπολίτη στο νησί, τοποτηρητή του αρχιεπισκοπικού θρόνου, μητροπολίτη Πάφου Λεοντίου. Θρησκευτικό μνημόσυνο έγινε και στη Λάρνακα, στον ναό του Αγίου Λαζάρου, από το σωματείο ΕΠΑ, «των ηρώων οι οποίοι ηγωνίσθησαν επί των αλβανικών βουνοκορφών και εθυσίασαν την ζωήν των επί του βωμού της προσφιλούς πατρίδος». Με αφορμή την επέτειο αναζωπυρώθηκαν οι «εθνικοί έρανοι»: πιο ηγεμονική εισφορά αυτή του ναού της Φανερωμένης Λευκωσίας (350 λίρες). Παράλληλα, σημαιοστολίστηκαν γραφεία, σωματεία και καταστήματα. Οι κυπριακές εφημερίδες δημοσίευσαν πατριωτικά άρθρα για τη σημασία του ΟΧΙ με τις υπογραφές παλαιών ενωτικών πολιτευτών, όπως των Αχιλλέως Κ. Αιμιλιανίδη και Βία Ι. Μαρκίδη αλλά και περιγραφές της ημέρας, από Κύπριους φοιτητές που έζησαν την 28η Οκτωβρίου 1940 στην Αθήνα.
Κατά τη δεύτερη επέτειο, το 1942, η πιο παλλαϊκή εκδήλωση για γιορτασμό της 28ης Οκτωβρίου διοργανώθηκε από την επαρχιακή επιτροπή του ΑΚΕΛ, στο «Μαγικό Παλάτι», με εισαγωγική ομιλία του Χ. Γιαπανά και τον πανηγυρικό από τον Μάρκο Κωνσταντινίδη. Στο καλλιτεχνικό μέρος περιλαμβανόταν και το θεατρικό έργο «Ηρωικόν Εμβατήριον» του Τεύκρου Ανθία, από ερασιτέχνες ηθοποιούς των Συντεχνιών. Οι εισπράξεις διατέθηκαν για την αγορά τροφίμων για την Ελλάδα. Στη Λάρνακα ο εορτασμός έγινε στο οίκημα των Συντεχνιών, με εκπροσώπηση όλων των σωματείων της πόλης, ενώ στην Αμμόχωστο τον εορτασμό οργάνωσε η «Αντιφασιστική Επιτροπή», με τη συμμετοχή του ΑΚΕΛ, των Συντεχνιών, της «Ανορθώσεως» και άλλων σωματείων.
Εορτασμοί έγιναν βεβαίως και στις άλλες πόλεις της Κύπρου και σε πολλά χωριά.
