Πανδημία, περιορισμοί και.. τώρα ο πόλεμος στην Ουκρανία. Επί δύο χρόνια μικροί και μεγάλοι προσπαθούν να συνηθίσουν την νέα τους καθημερινότητα που άλλαξε μια για πάντα με την εμφάνιση του κορωνοϊού. Δύο χρόνια μετά χωρίς η ανθρωπότητα να απαλλαγεί από την πανδημία έρχεται να προστεθεί στη ζωή μας άλλο ένα δυσάρεστο γεγονός, διεθνών και πάλι διαστάσεων. Είναι ο πόλεμος στην Ουκρανία που πέραν από τη δυστυχία που σκόρπησε σε όλο τον πλανήτη φέρνει μαζί του και απρόβλεπτες συνέπειες πολιτικές, οικονομικές και κατ’ επέκταση κοινωνικές.
Δεν θα ήταν υπερβολή να πει κανείς ότι για πάρα πολλούς μήνες «βομβαρδιζόμαστε» από αρνητικά και δυσάρεστα γεγονότα. Τι σημαίνουν όλα αυτά για την ψυχολογία μας και ποιος μπορεί να είναι ο αντίκτυπος; Επίσης τι σημαίνουν όλα αυτά και για την ψυχολογία των παιδιών και πώς την επηρεάζουν; Απαντήσεις στα ερωτήματα που απασχολούν κάθε οικογένεια έδωσαν σε δηλώσεις τους στο ant1.com.cy ο Ψυχίατρος δρ Γιώργος Μικελλίδης και ο Επαγγελματίας Σχολικός Ψυχολόγος, Γιώργος Πογιατζής.
Βαθύ το αποτύπωμα των αρνητικών γεγονότων στην ψυχολογία των πολιτών
Βαθύ φαίνεται ότι είναι το αποτύπωμα των αλλεπάλληλων δυσάρεστων γεγονότων που κατακλύζουν την ανθρωπότητά, στην ψυχολογία των πολιτών με τις αρνητικές επιπτώσεις να αυξάνονται όλο και περισσότερο.
Τα τελευταία δύο χρόνια σύμφωνα με τον δρ Μικελλίδη αυξήθηκαν τα περιστατικά από κόσμο που ζητά βοήθεια. Καταθλιπτικά επεισόδια, αγχώδης διαταραχές, μετατραυματικό στρες, αυπνία, μελαγχολία, εμμονές και κατάθλιψη είναι μερικές από τις αρνητικές συνέπειες που προκάλεσε η πανδημία στην ψυχολογία των ανθρώπων.
«Η τραγικότητα της κατάστασης αλλά και οι επερχόμενες αρνητικές συνέπειες αποτυπώνονται τόσο μέσα από έρευνες όσο και από την βιβλιογραφία», σημείωσε ο δρ Μικελλίδης.
Ενώ ο ιός ζει ακόμα ανάμεσα μας, η ανθρωπότητα βιώνει μια δεύτερη μεγάλη κρίση εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία, με τους ανθρώπους να βρίσκοναι για άλλη μια φορά μπροστά σε μια δύσκολη κατάσταση την οποία καλούνται να διαχειριστούν. Μπορεί ο πόλεμος στην Ουκρανία να μην είναι στην «αυλή μας» ωστόσο οι συνέπειες που φέρνει δεν αφήνουν κανένα ανεπηρέαστο. Αυξήσεις σε βασικά αγαθά, ηλεκτρισμό, καύσιμα, και σιτηρά έκαναν ήδη την εμφάνιση τους. Μαζί με τα αρνητικά συναισθήματα, τον φόβο και την ανησυχία για το μέλλον.
Όλα αυτά σύμφωνα με τον δρ Μικελλίδη δημιουργούν στρεσογόνες καταστάσεις στους πολίτες και με αντίκτυπο στην ψυχική τους υγεία.
Οι σκληρές εικόνες που έρχονται από το μέτωπο του πολέμου δεν αφήνουν κανένα ανεπηρέαστο, και δη τον Κυπριακό λαό που οι πληγές από την τουρκική εισβολή είναι ανοικτές και δεν πρόκειται να επουλωθούν ποτέ.
«Γνωρίζουμε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν είναι στην γειτονιά μάς αλλά βλέποντας τα τεκτενόμενα κυριαρχεί ο φόβος ότι αν εμπλακούν γειτονικές χώρες θα ξεσπάσει ίσως ένας μεγαλύτερος πόλεμος, ο φόβος ενός Γ Παγκόσμιου πολέμου ή ενός πυρηνικού», υποστήριξε ο δρ Μικελλίδης.
Τρεις συμβουλές
Η ανθρωπότητα βρίσκεται σε δύσκολη κατάσταση παραδέχθηκε, σημειώνοντας ότι οι επιπτώσεις στην ψυχολογία των ανθρώπων «είναι παρελθόν παρόν και μέλλον τόσο από την πανδημία όσο και των δυσκολιών που βιώνει και θα βιώνει ο άνθρωπος στην ζωή του».
Όσο δύσκολες και να είναι οι καταστάσεις που βιώνουμε ο άνθρωπος πρέπει να προχωρά μπροστά και να προστατεύει όσο το δυνατό την ψυχική του υγεία, σημείωσε.
Ο δρ Μικελλίδης έδωσε μάλιστα κάποιες συμβουλές οι οποίες ενδεχομένως βοηθήσουν στον τρόπο διαχείρισης μιας δύσκολης κατάστασης είτε αυτό είναι εξαιτίας της πανδημίας ή άλλων δυσκολιών που ο καθένας από εμάς μπορεί να βιώνει.
•Διάσπαση της προσοχής με διάφορες δραστηριότητες
•Να αντιληφθούμε τι μας κάνει χαρούμενους σαν ανθρώπους, και να αποφεύγουμε την τοξικότητα από όπου και αν προέρχεται
•Βάζουμε στόχους που να είναι εφαρμόσιμοι, υλοποιήσιμοι και να έχουν χρονοδιάγραμμα
«Ο εαυτός μας παλεύει καθημερινά με τραγικές καταστάσεις που συμβαίνουν γύρω μας εμείς πρέπει να προσπαθούμε δίνοντας του τα απαραίτητα εφόδια που θα μας βοηθήσουν να συνεχίζουμε», ανέφερε καταλήγοντας.
Πώς μιλάμε στα παιδιά για τον πόλεμο;
Επί δύο χρόνια μιλούσαμε στα παιδιά για τον κορωνοϊο, οι αλλαγές στην καθημερινότητα τους εξαιτίας των περιορισμών πολλές. Πριν η ανθρωπότητα προλάβει να ανασάνει ξέσπασε και ο πόλεμος στην Ουκρανία, τα μέσα ενημέρωσης κατακλύζονται από σκληρές εικόνες από το μέτωπο του πολέμου, και εύκολα ένα παιδί μπορεί να γίνει δέκτης τους. Πως πρέπει να μιλάμε στα παιδιά για τον πόλεμο;
Απάντηση μας έδωσε, μιλώντας στο ant1.com.cy, o Επαγγελματίας Σχολικός Ψυχολόγος, Γιώργος Πογιατζής.
«Κλειδί» στην όλη διαχείριση είναι οι σημαντικοί ενήλικες στη ζωή των παιδιών, και πως αυτοί μεταφέρουν μια κατάσταση και ένα γεγονός στο παιδί, επισήμανε, ο κ. Πογιατζής. Αυτοί είναι που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην καλή ψυχολογία ενός παιδιού, σημείωσε.
«Η δική μας η αντίδραση σήμερα σε ένα γεγονός όπως ο πόλεμος ή η πανδημία, επηρεάζει αλλά και βοηθά τα παιδιά στην καλύτερη διαχείριση τόσο σήμερα αλλά και εμμέσως τα προετοιμάζει για να αναπτύξουν ένα παρόμοιο τρόπο χειρισμού στο μέλλον, σε παρόμοιες οι άλλες καταστάσεις», υποστήριξε ο κ. Πογιατζής.
Επισημαίνει ότι θα ήταν αυθαίρετο να πούμε ότι όλα τα παιδιά, ανεξαρτήτως ηλικίας και προσωπικών βιωμάτων, θα επηρεαστούν το ίδιο από μια κατάσταση όπως για παράδειγμα τον πόλεμο.
Η προσέγγιση ενός σημαντικού ενήλικα στο παιδί για το εκάστοτε ζήτημα αλλάζει ανάλογα με την ηλικία και το αναπτυξιακό επίπεδο του. Όπως εξήγησε, αλλιώς αντιλαμβάνεται το κάθε παιδί μια είδηση η μια εικόνα που θα δει. «Ο κάθε σημαντικός ενήλικας για να μπορέσει να βελτιστοποιήσει την θετική επιρροή στο παιδί του θα πρέπει όλα αυτά να τα λάβει υπόψη», σημείωσε.
«Όλα τα παιδιά αντιλαμβάνονται ότι κάτι αλλάζει, μπορεί να μην αντιλαμβάνονται ότι τη δεδομένη στιγμή γίνεται ένας πόλεμος αλλά αντιλαμβάνονται τις αλλαγές στη συμπεριφορά μας και στις συναισθηματικές μας εκφράσεις», ανέφερε συγκεκριμένα.
Εικόνες πολέμου και τραυματική εμπειρία
Η υπερβολική έκθεση σε εικόνες πολέμου, αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα να δημιουργηθεί μια τραυματική εμπειρία στα παιδιά σημείωσε ο κ. Πογιατζής ξεκαθαρίζοντας ότι «δεν υπάρχει κανόνας ότι οποιοδήποτε παιδί εκτεθεί στις όποιες εικόνες τότε αυτόματα το παιδί θα τραυματιστεί».
Τονίζει όμως ότι το πιο σημαντικό είναι οι σημαντικοί ενήλικες στην ζωή ενός παιδιού να προσπαθήσουν να μεταφέρουν στο παιδί αισθήματα ασφάλειας, κατανόησης, δείχνοντας τους ότι συμμερίζονται τις ανησυχίες τους.
