Επιτάχυνση στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων στα Δυτικά Βαλκάνια, ποσοστό υλοποίησης 95% στη Μολδαβία και συνέχιση της χρηματοδοτικής στήριξης προς την Ουκρανία παρουσίασε την Πέμπτη στις Βρυξέλλες ο Γενικός Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Διεύρυνσης και Ανατολικής Γειτονίας της Κομισιόν (DG ENEST), Γκερτ Γιαν Κόοπμαν.
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε σε κοινή συνεδρίαση της Επιτροπής Προϋπολογισμών και της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωκοινοβουλίου και περιλάμβανε τους διαλόγους για τη Διευκόλυνση Μεταρρυθμίσεων και Ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια και τη Μολδαβία, καθώς και για τη Διευκόλυνση για την Ουκρανία.
Ο κ. Κόοπμαν ανέφερε ότι η Διευκόλυνση Μεταρρυθμίσεων και Ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια συνδέει αυστηρά τις πληρωμές με την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και με γενικούς όρους αιρεσιμότητας, με στόχο τόσο την προετοιμασία των χωρών για ένταξη στην ΕΕ όσο και τη στήριξη της οικονομικής ανάπτυξης.
Στο 63% η εφαρμογή στα Δυτικά Βαλκάνια
Σύμφωνα με τον Γενικό Διευθυντή της DG ENEST, το ποσοστό υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων στις πρώτες τέσσερις περιόδους αναφοράς έχει φθάσει στο 63%, έναντι 38% στο τέλος του 2025, για τις πέντε δικαιούχους χώρες που έχουν θέσει σε ισχύ το απαραίτητο νομικό πλαίσιο.
Η Αλβανία βρίσκεται κοντά στο 90%, ενώ η Βόρεια Μακεδονία, η οποία είχε ξεκινήσει με χαμηλότερους ρυθμούς, εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το 50%. Αντίθετα, χαμηλότερη πρόοδος καταγράφεται σε άλλες χώρες της περιοχής.
Για τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, ο κ. Κόοπμαν ανέφερε ότι οι εσωτερικές πολιτικές εμπλοκές δεν επέτρεψαν ακόμη την υπογραφή των απαραίτητων νομικών εγγράφων και, κατά συνέπεια, δεν έχουν πραγματοποιηθεί πληρωμές.
Προειδοποίησε ότι η χώρα αντιμετωπίζει πιθανή απώλεια σχεδόν 300 εκατ. ευρώ, καθώς όταν μία μεταρρύθμιση δεν υλοποιηθεί εντός της προβλεπόμενης περιόδου χάριτος, τα αντίστοιχα κονδύλια χάνονται οριστικά για τη συγκεκριμένη χώρα και μπορούν να ανακατανεμηθούν σε άλλες. Υπενθύμισε επίσης ότι το χρηματοδοτικό πακέτο για τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη είχε ήδη μειωθεί κατά 10%.
Ο κ. Κόοπμαν σημείωσε ότι είναι ακόμη νωρίς για τελικά συμπεράσματα, καθώς απομένει περισσότερο από ένας χρόνος εφαρμογής του πλαισίου, αλλά ανέφερε ότι η μέχρι στιγμής πορεία μπορεί να αποτελέσει βάση και για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.
Πάνω από 90% η εφαρμογή στο Μαυροβούνιο
Κατά τις ερωταπαντήσεις με τους Ευρωβουλευτές, ο κ. Κόοπμαν ανέφερε ότι το Μαυροβούνιο έχει ποσοστό εφαρμογής άνω του 90% και εκτίμησε ότι είναι απίθανο να χάσει κονδύλια, καθώς το υπόλοιπο των μεταρρυθμίσεων βρίσκεται ακόμη εντός της περιόδου χάριτος.
Πρόσθεσε ότι Μαυροβούνιο και Μολδαβία είναι οι χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις μεταξύ των νέων χρηματοδοτικών εργαλείων που εξετάστηκαν.
Αναφερόμενος στις επενδύσεις στα Δυτικά Βαλκάνια, είπε ότι έχουν εγκριθεί 16 έργα μέσω του Επενδυτικού Πλαισίου για τα Δυτικά Βαλκάνια, με συνεισφορά 181 εκατ. ευρώ από τη Διευκόλυνση Μεταρρυθμίσεων και Ανάπτυξης, σε Αλβανία, Κόσοβο, Βόρεια Μακεδονία, Μαυροβούνιο και Σερβία.
Στο 95% η εφαρμογή στη Μολδαβία
Για τη Μολδαβία, ο κ. Κόοπμαν ανέφερε ότι η Διευκόλυνση Μεταρρυθμίσεων και Ανάπτυξης ύψους 1,9 δισ. ευρώ παρουσιάζει ποσοστό εφαρμογής 95%.
Είπε ότι η Μολδαβία κατέγραψε τη μεγαλύτερη πρόοδο στις μεταρρυθμίσεις που συνδέονται με την ΕΕ μεταξύ των δέκα εταίρων που αξιολογήθηκαν και χαρακτήρισε την εφαρμογή της Διευκόλυνσης ιδιαίτερα υψηλή.
Δείτε σήμερα στην επικαιρότητα:
- Η πρώτη μεγάλη επιχείρηση της ΔΑΟΕ: «ΠΛΕΓΜΑ» στο οργανωμένο έγκλημα – 26 συλλήψεις και έφοδοι στις Φυλακές (ΒΙΝΤΕΟ)
- Αρχή κατά της Διαφθοράς: Απορρίφθηκαν στο σύνολό τους οι καταγγελίες απόστρατου αξιωματικού της Εθνικής Φρουράς (ΒΙΝΤΕΟ)
- Γιατρός από την Ελλάδα έφτασε στην Κύπρο με βαλίτσες γεμάτες... μπότοξ - Εντοπίστηκε μέσω διαφημίσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (Βίντεο)
- Αυξήσεις στα αεροπορικά εισιτήρια – «Κλείστε νωρίς για να πετύχετε χαμηλές τιμές» (Βίντεο)
- Δέκα χρόνια φέρεται να εργαζόταν χωρίς αμοιβή 73χρονος – Σε ακατάλληλο υποστατικό οι συνθήκες διαβίωσής του (Βίντεο)
- Πυροβολισμοί στην Ορμήδεια: Στις Κεντρικές Φυλακές επεκτείνονται οι έρευνες – Εντοπίστηκε μοτοσυκλέτα (Βίντεο)
Μέχρι το τέλος του 2026 προβλέπεται η ολοκλήρωση 40 μεταρρυθμίσεων, ορισμένες από τις οποίες, όπως ανέφερε, είναι ιδιαίτερα απαιτητικές. Η Κομισιόν βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τις αρχές της χώρας για την εφαρμογή τους.
Στα 32,46 δισ. ευρώ οι πληρωμές προς τον ουκρανικό προϋπολογισμό
Στον διάλογο για τη Διευκόλυνση για την Ουκρανία, ο κ. Κόοπμαν ανέφερε ότι πρόκειται για το μεγαλύτερο από τα τρία χρηματοδοτικά εργαλεία που εξετάστηκαν στη συνεδρίαση.
Στο πλαίσιο του πρώτου πυλώνα έχουν καταβληθεί 32,46 δισ. ευρώ στον ουκρανικό προϋπολογισμό, ενώ η Κομισιόν πρότεινε την αποδέσμευση περίπου 7,9 δισ. ευρώ μετά την αξιολόγηση του αιτήματος της Ουκρανίας για την ένατη δόση. Η τελική απόφαση για την πληρωμή λαμβάνεται από το Συμβούλιο.
Η Ουκρανία έχει υλοποιήσει μέχρι στιγμής 94 από τις συνολικά 173 μεταρρυθμίσεις που προβλέπονται. Ωστόσο, 1,18 δισ. ευρώ παραμένουν σε αναστολή και μπορούν να καταβληθούν μετά την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων με τις οποίες συνδέονται.
Στο επενδυτικό σκέλος της Διευκόλυνσης έχουν ήδη κατανεμηθεί 8,5 δισ. ευρώ, περισσότερο από το 85% του διαθέσιμου ποσού, με στόχο την κινητοποίηση επενδύσεων ύψους 25,7 δισ. ευρώ.
Ο κ. Κόοπμαν διευκρίνισε επίσης ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ δεν μπορεί να χρηματοδοτεί απευθείας στρατιωτικές δαπάνες, αλλά μέσω του επενδυτικού πλαισίου μπορούν να υποστηρίζονται επενδύσεις σε αγαθά διπλής χρήσης.
Εκτιμώμενο χρηματοδοτικό κενό για το 2027
Αναφερόμενος στις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας, ο Γενικός Διευθυντής της DG ENEST είπε ότι τα διαθέσιμα διεθνή κονδύλια εκτιμάται ότι δεν θα επαρκούν για το 2027.
Σημείωσε ότι η ΕΕ παρέχει πλέον το 85% της συνολικής χρηματοδοτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, μετά τη διακοπή της δημοσιονομικής στήριξης από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Επικαλέστηκε δημόσια διαθέσιμες εκτιμήσεις σύμφωνα με τις οποίες το πρόσθετο χρηματοδοτικό κενό ενδέχεται να φθάσει περίπου τα 70 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 40 δισ. ευρώ για την άμυνα και 30 δισ. ευρώ για τον προϋπολογισμό.
Για τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, ανέφερε ότι παραμένουν παγωμένα όσο δεν έχουν καταβληθεί πολεμικές αποζημιώσεις από τη Ρωσία. Πρόσθεσε ότι έχουν δεσμευτεί περισσότερα από 200 δισ. ευρώ ρωσικών περιουσιακών στοιχείων και ότι τα έσοδα που παράγουν μπορούν να χρησιμοποιούνται για τη στήριξη της Ουκρανίας.
Ο κ. Κόοπμαν επανέλαβε παράλληλα ότι η Κομισιόν δεν προτίθεται να μειώσει τις απαιτήσεις που συνδέονται με τις μεταρρυθμίσεις, ιδιαίτερα στους τομείς του κράτους δικαίου και της καταπολέμησης της διαφθοράς.
