Με 413 ψήφους υπέρ, 210 κατά και 29 αποχές εγκρίθηκε την Τρίτη από την Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου στο Στρασβούργο Ψήφισμα με συστάσεις προς την Κομισιόν για τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, το άγχος και την ψυχική υγεία στην εργασία.
Το Ευρωκοινοβούλιο ζητεί από την Κομισιόν να πραγματοποιήσει εκτίμηση επιπτώσεων, η οποία να περιλαμβάνει αξιολόγηση της ισχύουσας νομοθεσίας και τεστ ανταγωνιστικότητας και μικρομεσαίων επιχειρήσεων και βάσει του αποτελέσματος, να υποβάλει νομοθετική πρόταση για τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους που σχετίζονται με την εργασία, το άγχος και την ψυχική υγεία. Στόχος, σύμφωνα με το Ψήφισμα, είναι να καλυφθούν τα εναπομένοντα κενά χωρίς να δημιουργηθούν αλληλεπικαλυπτόμενα νομικά μέσα και να επιτευχθεί υψηλό και ισοδύναμο επίπεδο προστασίας των εργαζομένων στην ΕΕ.
Στο κείμενο οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι συνδέονται, μεταξύ άλλων, με τον υπερβολικό φόρτο και την υψηλή ένταση εργασίας, τα πολύωρα ή απρόβλεπτα ωράρια, την έλλειψη αυτονομίας και υποστήριξης, την ψυχολογική και σεξουαλική παρενόχληση, τη βία, τον εκφοβισμό, την εργασιακή ανασφάλεια, την παρεμβολή της εργασίας στην ιδιωτική ζωή και την ψηφιακή συνδεσιμότητα εκτός ωραρίου. Περιλαμβάνονται επίσης κίνδυνοι που συνδέονται με την αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων, την παρακολούθηση και την υπερβολική επιτήρηση στον χώρο εργασίας.
Το Ευρωκοινοβούλιο αναφέρει ότι οι επιπτώσεις της έκθεσης σε τέτοιους παράγοντες μπορεί να περιλαμβάνουν εργασιακό άγχος, επαγγελματική εξουθένωση, αγχώδεις διαταραχές και κατάθλιψη, καθώς και επιπτώσεις στη σωματική υγεία. Στο Ψήφισμα παρατίθεται εκτίμηση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας ότι περισσότεροι από 840.000 άνθρωποι παγκοσμίως πεθαίνουν κάθε χρόνο από παθήσεις που συνδέονται με ψυχοκοινωνικούς κινδύνους.
Παράλληλα, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Ψήφισμα, η έκθεση σε υψηλή ένταση εργασίας αυξήθηκε από 27% το 2015 σε 40% το 2021, ενώ ένας στους τρεις εργαζομένους εργάζεται με υψηλή ένταση, σύντομες προθεσμίες ή στον ελεύθερο χρόνο του.
Το κείμενο αναφέρει ακόμη ότι το κοινωνικό και οικονομικό κόστος των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην ΕΕ υπερβαίνει τα 100 δισ. ευρώ ετησίως και ότι συνδέεται με περίπου το 60% των χαμένων εργάσιμων ημερών, μέσω μεταξύ άλλων απουσιών, αναρρωτικών αδειών και αποχώρησης από την αγορά εργασίας.
Μεταξύ των συστάσεων περιλαμβάνεται η τακτική διενέργεια εκτιμήσεων ψυχοκοινωνικών κινδύνων από τους εργοδότες, καθώς και νέων αξιολογήσεων όταν πραγματοποιούνται σημαντικές αλλαγές στην οργάνωση της εργασίας ή αναδιαρθρώσεις. Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων θα πρέπει, σύμφωνα με το κείμενο, να συμμετέχουν στη διαδικασία.
Με βάση τις εκτιμήσεις αυτές, προτείνεται να καταρτίζονται σχέδια δράσης με μέτρα για την πρόληψη, εξάλειψη ή μείωση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων. Μεταξύ των μέτρων που αναφέρονται είναι η αντιμετώπιση ελλείψεων προσωπικού, η βελτίωση της ισορροπίας επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και η μείωση υπερβολικού φόρτου και έντασης εργασίας.
Το Ψήφισμα δίνει επίσης έμφαση στις αλλαγές που συνδέονται με την τεχνολογία. Στις συστάσεις προβλέπεται ότι σημαντικές αναδιοργανώσεις, αλλαγές στις ρυθμίσεις τηλεργασίας ή η εισαγωγή αυτοματοποιημένων συστημάτων λήψης αποφάσεων και παρακολούθησης θα πρέπει να συνοδεύονται από προηγούμενη εκτίμηση ψυχοκοινωνικών κινδύνων, σε συνεργασία με τους εργαζομένους και τους εκπροσώπους τους.
Προτείνεται επίσης οι εργαζόμενοι να μπορούν να αναφέρουν, ακόμη και ανώνυμα, ψυχοκοινωνικούς κινδύνους μέσω καθιερωμένων διαύλων, με διασφαλίσεις έναντι αντιποίνων, διακρίσεων ή άλλης δυσμενούς μεταχείρισης.
Το Ευρωκοινοβούλιο καλεί ακόμη τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, να παρέχουν συνεχή και εξειδικευμένη κατάρτιση σε εργοδότες, διευθυντικά στελέχη, εργαζομένους και εκπροσώπους τους σχετικά με τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, περιλαμβανομένων της παρενόχλησης, της βίας και της επαγγελματικής εξουθένωσης.
Προτείνεται η συστηματική παρακολούθηση των σχετικών τάσεων από την Κομισιόν, το Eurofound και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, καθώς και η συλλογή αξιόπιστων στοιχείων από τα κράτη μέλη.
