Τις στρατηγικές της ΕΕ για τα νησιά και τις εξόχως απόκεντρες περιοχές, καθώς και την πρόοδο στην απλούστευση και εφαρμογή της πολιτικής συνοχής, παρουσίασε ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Ραφαέλε Φίτο, κατά τη διάρκεια συζήτησης που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη στην Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης (REGI) του Ευρωκοινοβουλίου.
Ο κ. Φίτο ανέφερε ότι περισσότεροι από 17 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε πάνω από 4.000 κατοικημένα νησιά στην ΕΕ, ενώ τρία κράτη μέλη είναι νησιωτικά. Όπως σημείωσε, οι νησιωτικές κοινότητες αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες προκλήσεις που συνδέονται με την απόσταση από τις ηπειρωτικές αγορές, την εξάρτηση από θαλάσσιες και αεροπορικές συνδέσεις, το υψηλότερο κόστος μεταφορών και τις περιορισμένες οικονομίες κλίμακας.
Σύμφωνα με τον Εκτελεστικό Αντιπρόεδρο, η στρατηγική της ΕΕ για τα νησιά στηρίζεται σε τέσσερις πυλώνες. Ο πρώτος αφορά την οικονομική ανάπτυξη, τη συνδεσιμότητα, την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία, ο δεύτερος την ενέργεια, το κλίμα και το περιβάλλον, ο τρίτος ζητήματα όπως τη μείωση του πληθυσμού, τη γήρανση, τη φυγή ανθρώπινου δυναμικού και τη στέγαση και ο τέταρτος την ασφάλεια και την ετοιμότητα έναντι κρίσεων.
Ειδικές προσαρμογές για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές
Αναφερόμενος στις εξόχως απόκεντρες περιοχές, ο κ. Φίτο είπε ότι η νέα στρατηγική αποσκοπεί στην αξιοποίηση τόσο της γεωγραφικής τους θέσης όσο και του ρόλου τους σε τομείς όπως η ασφάλεια, η θαλάσσια επιτήρηση, η ενέργεια, η έρευνα, η βιοποικιλότητα και η πρόσβαση στο διάστημα. Όπως ανέφερε, οι θαλάσσιες ζώνες των περιοχών αυτών αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ήμισυ των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών της ΕΕ.
Ο ίδιος σημείωσε ότι οι εξόχως απόκεντρες περιοχές φιλοξενούν περισσότερους από 5 εκατομμύρια Ευρωπαίους και υπογράμμισε την προσέγγιση που βασίζεται στις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε περιοχής. Σύμφωνα με τον κ. Φίτο, για πρώτη φορά η στρατηγική συνοδεύεται από ειδικό ρυθμιστικό πακέτο με στοχευμένες προσαρμογές, παρατάσεις και παρεκκλίσεις σε τομείς όπως η φορολογία, οι κανόνες για την αποψίλωση των δασών, η γεωργία, η αλιεία και η μετανάστευση.
Παρεμβάσεις Ευρωβουλευτών
Κατά τη συζήτηση, Ευρωβουλευτές έθεσαν ζητήματα που αφορούν τον τρόπο συμμετοχής του Ευρωκοινοβουλίου και των περιφερειακών και τοπικών αρχών στον σχεδιασμό των μελλοντικών εθνικών και περιφερειακών σχεδίων εταιρικής σχέσης. Διατυπώθηκαν ανησυχίες ότι οι απευθείας διαπραγματεύσεις της Κομισιόν με τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη συγκέντρωση των αποφάσεων, ενώ υπογραμμίστηκε η ανάγκη συμμετοχής του Ευρωκοινοβουλίου.
Στις παρεμβάσεις τέθηκε επίσης το ζήτημα της ανάγκης η στρατηγική για τα νησιά να συνοδεύεται από συγκεκριμένα μέτρα σε διαφορετικούς τομείς πολιτικής. Έλληνες Ευρωβουλευτές αναφέρθηκαν στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν μικρά και απομακρυσμένα νησιά όσον αφορά τις μεταφορικές συνδέσεις, την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, τη στέγαση και την αποχώρηση νέων ανθρώπων, ζητώντας τα διαθέσιμα στοιχεία να αποτυπώνουν τις συνθήκες σε τοπικό επίπεδο και όχι μόνο τους εθνικούς μέσους όρους.
Στη δευτερολογία του, ο κ. Φίτο τόνισε ότι ο ρόλος του Ευρωκοινοβουλίου είναι κρίσιμος στις συζητήσεις για τις στρατηγικές και το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.
Παράλληλα, συνέδεσε τη στρατηγική για τα νησιά με την έννοια του «δικαιώματος παραμονής», δηλαδή τη δημιουργία συνθηκών που θα επιτρέπουν στους πολίτες να παραμένουν ή να επιστρέφουν στον τόπο τους, κάνοντας αναφορά σε ζητήματα όπως το νερό, η στέγαση και οι υποδομές και στην ανάγκη συντονισμένης προσέγγισης σε τομείς όπως η γεωργία, ο τουρισμός και οι υποδομές.
Στο σκέλος της συζήτησης για την εφαρμογή και την απλούστευση της πολιτικής συνοχής, ο κ. Φίτο ανέφερε ότι έως το τέλος του 2025, 25 κράτη μέλη είχαν υποβάλει 186 αιτήματα τροποποίησης προγραμμάτων, προτείνοντας την ανακατεύθυνση 34,6 δις ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε περισσότερο από το 9% του προϋπολογισμού της πολιτικής συνοχής, προς νέες προτεραιότητες.
Πηγή: ΚΥΠΕ
