Ισλανδία: Στις κάλπες για επιστροφή στις διαπραγματεύσεις ένταξης στην ΕΕ

Καθώς η Ισλανδία ψηφίζει για το εάν θα επιστρέψει στις συνομιλίες προσχώρησης στην ΕΕ, οι Βρυξέλλες παρακολουθούν από μακριά, με την ελπίδα ότι το αποτέλεσμα μπορεί να έχει θετική έκβαση για τη διεύρυνση της Ένωσης.

Οι κάτοικοι του μικρού ηφαιστειακού νησιού στον βόρειο Ατλαντικό έχουν προθεσμία μέχρι τις 29 Αυγούστου για να απαντήσουν στην ερώτηση εάν θα πρέπει η Ισλανδία να επιστρέψει στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η χώρα των 400.000 ανθρώπων έχει ασχοληθεί με το ζήτημα στο παρελθόν: η Ισλανδία υπέβαλε αίτηση για ένταξη το 2009 μετά από μια χρηματοπιστωτική κρίση που κατέστρεψε την οικονομία της. Οι Βρυξέλλες και το Ρέικιαβικ πέρασαν χρόνια σε επίπονες διαπραγματεύσεις, πριν η Ισλανδία τελικά αναστείλει την αίτησή της το 2015 με μια απλή επιστολή.

Οι απειλές του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να αναλάβει τον έλεγχο της Γροιλανδίας, αυτόνομης δανικής επικράτειας, είχαν έντονες προεκτάσεις στην γειτονική Ισλανδία, η οποία εξαρτάται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ για την άμυνά της.

Οι ισλανδικές αρχές έχουν από τότε επαναφέρει την ένταξη στην ΕΕ στο τραπέζι, υποστηρίζοντας ότι η ένταξη στο μπλοκ των 27 χωρών θα ήταν ωφέλιμη στο τρέχον γεωπολιτικό πλαίσιο. Η πρόταση δημοψηφίσματος ξεκίνησε την άνοιξη, όχι για την ένταξη καθαυτή, αλλά απλά σε αυτό το στάδιο για την επανέναρξη των συνομιλιών.

Δημοσκόπηση που διεξήχθη από την εφημερίδα DV και δημοσιεύθηκε στα τέλη Ιουλίου έδειξε να προηγείται η μερίδα όσων βλέπουν θετικά την προοπτική αυτή, με περίπου 53%, ποσοστό αρκετό για να αναζωογονήσει την ελπίδα στους κύκλους της ΕΕ ότι η Ισλανδία μπορεί να είναι ξανά στο δρόμο για να ενταχθεί.

«Νομίζω ότι θέλουν μια ιστορία επιτυχίας» για να αναζωογονήσουν το ευρωπαϊκό σχέδιο, δήλωσε πηγή που βρίσκεται στις Βρυξέλλες, μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο υπό τον όρο της ανωνυμίας. Για πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η Ισλανδία φαίνεται να είναι ιδανική υποψήφια χώρα.

Παρ' όλα αυτά, oι ισλανδικές αρχές φέρονται να ζήτησαν ρητά από τις Βρυξέλλες να κρατήσουν χαμηλό προφίλ κατά τη διάρκεια της εκστρατείας για να αποφευχθούν κατηγορίες παρέμβασης. Ο Γάλλος Υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό είναι μεταξύ των ευρωπαϊκών αξιωματούχων που επισκέφθηκαν την Ισλανδία τις τελευταίες εβδομάδες. Σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Ισλανδό ομόλογό του, είπε ότι το Ρέικιαβικ δεν έχει «τίποτα να χάσει» από τις διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες.

Το ίδιο μήνυμα έστειλε και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. «Εάν ο ισλανδικός λαός αποφασίσει να επαναλάβει τις διαπραγματεύσεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να συμμετάσχει εποικοδομητικά και εγκαίρως», δήλωσε ο εκπρόσωπος της επιτροπής Γκιγιόμ Μερσιέ.

Όσον αφορά τις ίδιες τις διαπραγματεύσεις, αρκετοί διπλωμάτες λένε ότι είναι πιθανό να εστιάσουν στις ποσοστώσεις αλιείας σαρδέλας. Οι Βρυξέλλες κατηγορούν την Ισλανδία ότι αλιεύει μεγάλες ποσότητες από το είδος αυτό, το οποίο έχει μεταναστεύσει βόρεια ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής.

Ο τομέας της αλιείας είναι κρίσιμος για την ισλανδική οικονομία, και η Υπουργός Εξωτερικών Θόργκερντουρ Κατρίνα Γκουνάρσντοτιρ έχει καταστήσει σαφές ότι το Ρέικιαβικ θα επιμείνει σε «μια καλή συμφωνία» για το ζήτημα. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι συνομιλίες, αν ξαναρχίσουν, θα είναι δύσκολες. Αλλά παρ' όλα αυτά, η πηγή από τις Βρυξέλλες παρέμεινε αισιόδοξη, εκφράζοντας την πεποίηση «ότι κανείς θέλει να μπλοκάρει μια προσχώρηση λόγω ενός ζητήματος ψαριών».