Η Ευρωπαϊκή Ένωση έλαβε στις 3 Αυγούστου το ποσό των €1,4 δισεκατομμυρίων από τα έκτακτα κέρδη που προέκυψαν από τους τόκους επί των ταμειακών υπολοίπων των ακινητοποιημένων περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας (CBR), τα οποία τηρούνται σε Κεντρικά Αποθετήρια Τίτλων (CSDs), όπως ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την Τετάρτη.
Πρόκειται για την πέμπτη μεταφορά κεφαλαίων αυτού του είδους, μετά την τέταρτη δόση που καταβλήθηκε τον Μάρτιο του 2026, και αφορά έσοδα που συσσωρεύτηκαν κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026. Από την ακινητοποίησή τους, τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία έχουν αποφέρει συνολικά €8 δισεκατομμύρια σε έκτακτα κέρδη.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι «η Ρωσία πρέπει να πληρώσει για την καταστροφή που έχει προκαλέσει. Και χρησιμοποιούμε τα έσοδα από τα ακινητοποιημένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για να το διασφαλίσουμε αυτό. Διαθέτουμε ακόμη €1,4 δισεκατομμύρια στην Ουκρανία. Αυτό θα στηρίξει τη συνεχιζόμενη αντίσταση της Ουκρανίας απέναντι στον παράνομο πόλεμο της Ρωσίας».
Τα κεφάλαια προέρχονται από περιουσιακά στοιχεία της CBR που έχουν ακινητοποιηθεί βάσει των κυρώσεων της ΕΕ, οι οποίες επιβλήθηκαν ως απάντηση στον ρωσικό πόλεμο επίθεσης κατά της Ουκρανίας. Ενώ τα ίδια τα περιουσιακά στοιχεία παραμένουν ακινητοποιημένα, οι τόκοι επί των ταμειακών υπολοίπων δεν ανήκουν στη Ρωσία· κατόπιν πρότασης της Επιτροπής και του Ύπατου Εκπροσώπου, το Συμβούλιο αποφάσισε τα καθαρά αυτά κέρδη να διατεθούν για τη στήριξη της Ουκρανίας, στο πλαίσιο της διαρκούς δέσμευσης της ΕΕ να στέκεται στο πλευρό της Ουκρανίας «όσο καιρό χρειαστεί».
Το 95% των εσόδων θα διατεθεί στην Ουκρανία μέσω του Μηχανισμού Συνεργασίας Δανείων προς την Ουκρανία (ULCM) και το 5% μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη (EPF). Ο ULCM παρέχει μη επιστρεπτέα στήριξη ώστε η Ουκρανία να αποπληρώνει το δάνειο μακροοικονομικής βοήθειας της ΕΕ που εκταμιεύτηκε καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025, καθώς και δάνεια από διμερείς πιστωτές της G7 στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Extraordinary Revenue Acceleration» (ERA). Η συνολική στήριξη μέσω των δανείων ERA ανέρχεται σε €45 δισεκατομμύρια. Ο EPF, από την πλευρά του, βοηθά την Ουκρανία να καλύψει επείγουσες στρατιωτικές και αμυντικές ανάγκες.
Ως απάντηση στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της υιοθέτησαν διαδοχικά πακέτα κυρώσεων κατά της Ρωσίας, στο πλαίσιο των οποίων ακινητοποιήθηκαν τα περιουσιακά στοιχεία της CBR που τηρούνταν εντός ΕΕ. Η απαγόρευση συναλλαγών που αφορούν τα περιουσιακά στοιχεία και τα αποθεματικά της CBR και συνδεδεμένων οντοτήτων της οδήγησε στη συσσώρευση ρευστών διαθεσίμων και καταθέσεων στους ισολογισμούς των CSDs, από τη λήξη χρηματοπιστωτικών μέσων, γεννώντας έκτακτα έσοδα.
Τον περασμένο Δεκέμβριο, μετά από προσωρινές απαγορεύσεις μέσω κυρώσεων, το Συμβούλιο αποφάσισε να απαγορεύσει, με πιο μόνιμο τρόπο, τη μεταφορά παγωμένων περιουσιακών στοιχείων της CBR πίσω στη Ρωσία, βάσει του Κανονισμού 2025/2600, με νομική βάση το άρθρο 122 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ (ΣΛΕΕ), «ως επείγον μέτρο για τον περιορισμό της ζημίας στην οικονομία της Ένωσης», καθώς ενδεχόμενη επαναδιάθεση των πόρων θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει άμεσα τον ρωσικό πόλεμο επίθεσης, με σοβαρές συνέπειες για την οικονομία της ΕΕ και των κρατών μελών της, και να αυξήσει τον κίνδυνο κλιμάκωσης υβριδικών εχθρικών ενεργειών εις βάρος κρατών μελών και εντός του εδάφους της ΕΕ.
Τα μέτρα αυτά χαρακτηρίστηκαν προσωρινά και θα διατηρηθούν όσο διάστημα η διάθεση σημαντικών οικονομικών πόρων στη Ρωσία εξακολουθεί να συνιστά κίνδυνο σοβαρών οικονομικών δυσχερειών για την Ένωση και τα κράτη μέλη της.
