Στην αποκάλυψη ότι οι ΗΠΑ δέχθηκαν ουσιαστικά την επιβολή χρεώσεων για την παροχή ναυτιλιακών υπηρεσιών προς τα πλοία που διασχίζουν τα Στενά του Ορμούζ, μετά από τις 60 ημέρες που καλύπτει η συμφωνία, προχωρούν τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης υποστηρίζοντας πως η προσθήκη της συγκεκριμένης πρόβλεψης στο κείμενο της συμφωνίας έγινε την τελευταία στιγμή, χωρίς να υπάρξει κάποια διαφωνία από την κυβέρνηση Τραμπ.
Τι λέει η Τεχεράνη για τα τέλη
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του πρακτορείου Fars, το τελικό κείμενο του μνημονίου κατανόησης ΗΠΑ – Ιράν αναγνωρίζει ρητά τον ρόλο του Ιράν και του Ομάν στη διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, κάτι που εάν επιβεβαιωθεί από την πλευρά της αμερικανικής κυβέρνησης θα αποτελεί μια σημαντική μεταβολή στο καθεστώς των Στενών, τα οποία τουλάχιστον μέχρι πριν τον πόλεμο του Τραμπ και του Ισραήλ κατά της Τεχεράνης τελούσαν υπό καθεστώς διεθνούς περάσματος.
Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι μετά το πέρας της μεταβατικής περιόδου των δύο μηνών θα μπορεί να εισπράττει τέλη για υπηρεσίες ασφαλείας, πλοήγησης, διαχείρισης κυκλοφορίας και ασφαλιστικής κάλυψης των πλοίων που διασχίζουν το πέρασμα, γεγονός που η ιρανική ηγεσία ευελπιστεί ότι θα δημιουργήσει μια νέα πηγή εσόδων σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομία της χώρας εξακολουθεί να βρίσκεται υπό πίεση από τις κυρώσεις και τις συνέπειες του πολέμου.
Περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και σχεδόν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) διέρχεται από το συγκεκριμένο πέρασμα κάθε χρόνο και μέσω του Ορμούζ εξάγουν το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής τους χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το ίδιο το Ιράν. Μόνο το 2025 από τα Στενά μεταφέρθηκαν περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί στο ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου.
Η εξάρτηση της Ασίας είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς περίπου το 80% των ενεργειακών φορτίων που διέρχονται από το Ορμούζ έχουν τελικό προορισμό ασιατικές οικονομίες, με την Κίνα, την Ινδία, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των χωρών που επηρεάζονται από οποιαδήποτε διαταραχή.
Σε τι αποσκοπεί το «παράθυρο» των 60 ημερών
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της ναυτιλιακής αγοράς, εκατοντάδες δεξαμενόπλοια παραμένουν εγκλωβισμένα εντός του Περσικού Κόλπου ή περιμένουν οδηγίες για να εισέλθουν στην περιοχή. Η κίνηση στα Στενά είχε μειωθεί δραματικά κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενώ οι ασφαλιστικές εταιρείες εξακολουθούν να αξιολογούν τους κινδύνους πριν επανέλθουν σε κανονικά επίπεδα κάλυψης.
Αναλυτές της αγοράς ενέργειας προειδοποιούν ότι ακόμη και αν η ναυσιπλοΐα αποκατασταθεί πλήρως, θα χρειαστούν εβδομάδες ή και μήνες για να επανέλθουν οι εφοδιαστικές αλυσίδες σε φυσιολογικούς ρυθμούς. Οι καθυστερήσεις στις παραδόσεις, τα αυξημένα ασφάλιστρα κινδύνου και η ανακατανομή των εμπορικών διαδρομών έχουν δημιουργήσει επιπτώσεις που δεν μπορούν να εξαφανιστούν από τη μία ημέρα στην άλλη.
Πιθανότατα το περιθώριο των 60 ημερών που υποστηρίζουν οι Ιρανοί ότι δίνουν μέχρι την επιβολή χρεώσεων για τη διέλευση έχει σαν στόχο να αποσυμφορηθεί πρώτα η περιοχή και μετά να αρχίσει η χρέωση, ενώ παράλληλα το θέμα με αυτή την παράταση γίνεται διαπραγματευτικό χαρτί που θα επηρεάσει και τις διαπραγματεύσεις για την οριστική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν που θα διεξάγονται το ίδιο διάστημα.
Πηγή: Το Βήμα
