Στην Πλατεία Τιενανμέν θα στηθεί αύριο το σκηνικό μιας επιμελώς σκηνοθετημένης επίδειξης ισχύος και διεθνούς επιρροής, καθώς ο πρόεδρος της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, ετοιμάζει μία από τις πιο εντυπωσιακές στρατιωτικές παρελάσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Η εκδήλωση, που συμπίπτει με την 80η επέτειο από τη συνθηκολόγηση της Ιαπωνίας στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια παρέλαση. Αύριο προβάλλεται ένα εναλλακτικό μοντέλο παγκόσμιας ηγεμονίας, με την Κίνα στο επίκεντρο.
Για τρεις ημέρες, ο Σι Τζινπίνγκ είχε μετατρέψει το λιμάνι της Τιαντζίν σε κέντρο διπλωματικής δραστηριότητας, φιλοξενώντας τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα σύνοδο του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO), με εξέχουσες συμμετοχές από της μη Δυτικές δυνάμεις τη Ρωσία και την Ινδία. Η προσπάθεια της ενδυνάμωσης μιας εναλλακτικής παγκόσμιας τάξης θα κορυφωθεί με την επίδειξη στρατιωτικής ισχύος.
Ο Σι θέλει να στείλει ένα σαφές μήνυμα στις ΗΠΑ και τους συμμάχους της, πως η Κίνα δεν είναι μόνο μια ήπια δύναμη, αλλά και μια σκληρή δύναμη έτοιμη να ανατρέψει την υπάρχουσα παγκόσμια τάξη πραγμάτων.
Σι, Πούτιν και Ερντογάν κατά της Δύσης στη Σύνοδο της Σαγκάης
Η σημειολογία της παρέλασης είναι εξίσου σημαντική. Στα επίσημα θεωρεία δίπλα στον Κινέζο ηγέτη θα βρίσκεται ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Βορειοκορεάτης ηγέτης Κιμ Γιονγκ Ουν και ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιαν. Για πρώτη φορά, οι ηγέτες των τεσσάρων χωρών που η Ουάσινγκτον και οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες θεωρούν ότι σχηματίζουν έναν «άξονα αποσταθεροποίησης» εμφανίζονται ενωμένοι σε μια δημόσια εκδήλωση.
Η παρέλαση έχει σχεδιαστεί για να ενισχύσει το εθνικό αφήγημα. Ο Σι Τζινπίνγκ αξιοποιεί την επέτειο της νίκης επί της Ιαπωνίας για να αναδείξει την Κίνα ως «πυλώνα της εναλλακτικής μεταπολεμικής τάξης» . Θέλω να προβάλει ένα νέο πλαίσιο διεθνών σχέσεων, όπου η «ηγεμονία και οι λογικές του Ψυχρού Πολέμου», όπως λέει, δεν έχουν θέση.
Στην παρέλαση στρατιωτικά, η Κίνα δείχνει την πρόοδό της. Θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά νέα υπερηχητικά πυραυλικά συστήματα, μη επανδρωμένα υποβρύχια drones, πυρηνικοί διηπειρωτικοί πύραυλοι και εξελιγμένες δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου.
Το ενδιαφέρον όμως δεν περιορίζεται στο στρατιωτικό σκέλος. Παράλληλα με τις εορταστικές εκδηλώσεις, αναμένεται να υπογραφούν ενεργειακές συμφωνίες μεταξύ Gazprom και CNPC για νέους αγωγούς φυσικού αερίου, διάρκειας 30 ετών, που ενισχύουν την εξάρτηση Ρωσίας–Κίνας και δημιουργούν νέα δεδομένα στο ενεργειακό γεωπολιτικό παιχνίδι.
Συνάντηση Πούτιν - Πεζεσκιάν: Επί τάπητος το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν
Η εντυπωσιακή σκηνοθεσία της αυριανής παρέλασης έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τις βαθιές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η κινεζική κοινωνία και οικονομία. Η κινεζική οικονομία αντιμετωπίζει σοβαρή επιβράδυνση, η ανεργία στους νέους αυξάνεται και η αγορά ακινήτων έχει παγώσει. Το κόμμα επενδύει στον πατριωτισμό και τη συσπείρωση, χρησιμοποιώντας την επέτειο για να επαναβεβαιώσει τον έλεγχο του.
Η αυριανή στρατιωτική παρέλαση στο Πεκίνο αναμένεται να αποτελέσει όχι μόνο μια επίδειξη στρατιωτικής ισχύος, αλλά και μια, ίσως, ιστορική στιγμή στη διαμόρφωση ενός νέου γεωπολιτικού άξονα. Για πρώτη φορά, οι ηγέτες της Κίνας, της Ρωσίας, της Βόρειας Κορέας και του Ιράν θα βρεθούν επίσημα συγκεντρωμένοι στον ίδιο χώρο, στέλνοντας ένα ισχυρό μήνυμα ενότητας απέναντι στη Δύση. Η παρουσία των Σι Τζινπίνγκ, Βλαντίμιρ Πούτιν, Κιμ Γιονγκ Ουν και Μασούντ Πεζεσκιαν ερμηνεύεται ήδη ως σιωπηλή αλλά ξεκάθαρη πρόκληση προς το κυρίαρχο δυτικό μοντέλο διεθνούς τάξης.
Οι τέσσερις χώρες, παρότι διαφορετικές σε πολιτισμικό και οικονομικό επίπεδο, συγκλίνουν γύρω από έναν κοινό παρονομαστή που είναι η αμφισβήτηση της αμερικανικής ηγεμονίας και των δυτικών θεσμών.
Πούτιν και Σι συζήτησαν τις πρόσφατες επαφές Ρωσίας-ΗΠΑ
Η Ρωσία έχει δεχθεί στρατιωτική υποστήριξη από τη Βόρεια Κορέα, το Ιράν συνεχίζει να προμηθεύει drones για τη ρωσική πολεμική μηχανή, ενώ η Κίνα προσφέρει οικονομική στήριξη στη ρωσική οικονομία μέσω τεχνολογικών και εμπορικών διαύλων. Παράλληλα, φιλοξενεί τους συμμάχους της σε μεγάλες διεθνείς διοργανώσεις όπως ήταν ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης, παρουσιάζοντας το αφήγημα μιας «νέας παγκόσμιας σταθερότητας» που αντιπαρατίθεται στο δυτικό status quo.
Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι όλα ρόδινα στις σχέσεις των τεσσάρων κρατών. Η Κίνα αποφεύγει να ταυτιστεί ανοιχτά με τις ακραίες θέσεις του Ιράν και της Βόρειας Κορέας, επιδιώκοντας να διατηρήσει διπλωματικά ερείσματα και στην Ευρώπη. Ο Κιμ, από την πλευρά του, επιχειρεί να μειώσει τη στρατηγική εξάρτηση της χώρας του από την Κίνα, ενισχύοντας τους δεσμούς με τη Μόσχα. Ωστόσο, η πολιτική απομόνωση που βιώνουν, σε συνδυασμό με τις κυρώσεις και την πίεση από τις ΗΠΑ, λειτουργεί ως συγκολλητικός παράγοντας για έναν νέο, άτυπο αλλά ιδιαίτερα ανησυχητικό για τη Δύση γεωπολιτικό σχηματισμό.
