Νέα καναδική μελέτη καταδεικνύει ότι οποιαδήποτε δίαιτα με αυστηρό περιορισμό θερμίδων, όταν δεν εφαρμόζεται υπό επιστημονική καθοδήγηση, ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης καταθλιπτικών συμπτωμάτων – με τους άνδρες να εμφανίζουν μεγαλύτερη ευαλωτότητα.
Η έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό BMJ Nutrition Prevention & Health, ανέλυσε στοιχεία από 28.525 άτομα που συμμετείχαν στη μεγάλη εθνική μελέτη Υγείας και Διατροφής των ΗΠΑ (NHANES). Οι συμμετέχοντες είχαν απαντήσει σε ερωτηματολόγια σχετικά με την ψυχική τους υγεία και ιδιαίτερα για συμπτώματα κατάθλιψης.
Περίπου το 8% ανέφερε τέτοια συμπτώματα, ενώ το 33% ήταν υπέρβαροι και το 38% παχύσαρκοι. Η πλειονότητα (87%) δεν ακολουθούσε συγκεκριμένο διατροφικό πρόγραμμα, όμως 7,7% (2.206 άτομα) δήλωσαν ότι περιόριζαν την πρόσληψη θερμίδων, ενώ ένα μικρότερο ποσοστό ακολουθούσε δίαιτες που περιόριζαν συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά ή ήταν προσαρμοσμένες σε ιατρικές ανάγκες (π.χ. διαβήτης).
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα άτομα που περιόριζαν τις θερμίδες τους εμφάνιζαν υψηλότερα σκορ σε συμπτώματα κατάθλιψης – όπως μειωμένη διάθεση, χαμηλή ενέργεια και διαταραχές ύπνου – σε σύγκριση με εκείνους που δεν έκαναν δίαιτα. Το φαινόμενο αυτό ήταν πιο έντονο μεταξύ υπέρβαρων ή παχύσαρκων συμμετεχόντων.
Διάβασε επίσης: Τι πρέπει να τρώμε για να κοιμόμαστε καλά
Ο επικεφαλής της μελέτης, δρ Βένκατ Μπατ από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο, σημειώνει πως τα αποτελέσματα διαφοροποιούνται και ανάλογα με το φύλο. Οι άνδρες που ακολουθούσαν δίαιτες περιορισμού θρεπτικών συστατικών εμφάνιζαν υψηλότερα σκορ τόσο σε σωματικά όσο και σε γνωστικο-συναισθηματικά συμπτώματα, σε σχέση με τις γυναίκες που δεν ακολουθούσαν κάποια δίαιτα.
Ο δρ Μπατ επισημαίνει ότι τα ευρήματα έρχονται σε αντίθεση με προηγούμενες μελέτες, οι οποίες είχαν δείξει ότι οι δίαιτες χαμηλών θερμίδων μπορεί να βελτιώσουν την ψυχική υγεία. Όπως εξηγεί, αυτές οι μελέτες ήταν κυρίως ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές, όπου οι συμμετέχοντες ακολουθούσαν ισορροπημένα και προσεκτικά σχεδιασμένα διατροφικά προγράμματα. Στην πραγματική ζωή, όμως, τέτοιοι περιορισμοί οδηγούν συχνά σε ελλείψεις σε πρωτεΐνες, βιταμίνες και μέταλλα, επιβαρύνοντας τον οργανισμό με φυσιολογικό στρες που μπορεί να εντείνει τα συμπτώματα κατάθλιψης.
Διάβασε εδώ: Αυτή είναι η βιταμίνη που προστατεύει τον εγκέφαλο
Ένας ακόμα πιθανός παράγοντας, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι το φαινόμενο «yo-yo» – δηλαδή η εναλλαγή απώλειας και επαναπρόσληψης βάρους – που επιδρά αρνητικά τόσο στο σώμα όσο και στην ψυχολογία.
Ειδικά δίαιτες πολύ φτωχές σε υδατάνθρακες ή λιπαρά, μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά τη λειτουργία του εγκεφάλου και να επιδεινώσουν τη συναισθηματική κατάσταση, ιδίως στους άνδρες που έχουν αυξημένες διατροφικές ανάγκες.
Τι υπογραμμίζουν οι ειδικοί για τη σχέση διατροφής και ψυχικής υγείας
Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι υγιεινές διατροφικές συνήθειες – πλούσιες σε μη επεξεργασμένα τρόφιμα, φρέσκα φρούτα και λαχανικά, προϊόντα ολικής άλεσης, ξηρούς καρπούς, άπαχες πρωτεΐνες και ψάρια – σχετίζονται με μικρότερο κίνδυνο κατάθλιψης. Αντίθετα, η υπερκατανάλωση επεξεργασμένων τροφών, ζάχαρης, κορεσμένων λιπαρών και γλυκών συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο ψυχικών διαταραχών.
Διάβασε ακόμα: Νερό με λεμόνι: Σου δίνει πολλά περισσότερα εκτός από ωραία γεύση
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν, αυτός ο διαχωρισμός μεταξύ «υγιεινών» και «ανθυγιεινών» διαιτών δεν αποτυπώνει πλήρως την πολυπλοκότητα των διατροφικών συμπεριφορών στην καθημερινή ζωή.
Η αυθαίρετη αποκοπή ολόκληρων ομάδων τροφών, χωρίς την κατάλληλη ιατρική καθοδήγηση, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές διατροφικές ελλείψεις και να προκαλέσει όχι μόνο σωματική κόπωση αλλά και ψυχική επιβάρυνση.
Με πληροφορίες από vita
