Σφοδρές αντιδράσεις προκαλεί η αποκάλυψη ότι πάνω από 133.000 δείγματα DNA ανήλικων μεταναστών στις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων παιδιών μόλις τεσσάρων ετών, έχουν καταχωριστεί στη βάση δεδομένων CODIS, ένα εργαλείο εγκληματολογικής ταυτοποίησης που διαχειρίζεται το FBI.
Σύμφωνα με εσωτερικά έγγραφα που αποκαλύπτει η ιστοσελίδα WIRED, τα δείγματα αυτά συλλέχθηκαν από την Υπηρεσία Τελωνείων και Προστασίας Συνόρων (CBP) κατά παράβαση των επίσημων πολιτικών που απαγορεύουν τέτοιες πρακτικές σε παιδιά κάτω των 14 ετών, εκτός εξαιρετικών περιστάσεων. Στην πράξη, από το 2020 έως το 2024, DNA καταγράφηκε ακόμα και από παιδιά 10, 11 και 12 ετών και σε μία περίπτωση, από ένα τετράχρονο παιδί κουβανικής καταγωγής που κρατούνταν χωρίς νόμιμα έγγραφα.
Διάβασε ακόμα: DNA νεογνών σε ιδιωτικές εταιρείες – Το αμφιλεγόμενο πρόγραμμα του Υπ. Υγείας στην Ελλάδα
Η χρήση του CODIS περιορίζεται συνήθως σε υποθέσεις σοβαρών εγκλημάτων, όπως σεξουαλικές επιθέσεις ή βίαιες ενέργειες. Ωστόσο, οι συγκεκριμένοι ανήλικοι δεν έχουν κατηγορηθεί για κανένα αδίκημα. Η πρακτική αυτή έχει λάβει τεράστιες διαστάσεις επί διακυβέρνησης Μπάιντεν: μόνο σε μία ημέρα του Ιανουαρίου 2024, 3.930 δείγματα καταχωρίστηκαν από το CBP του Λαρέντο στο Τέξας, με τα 252 να αφορούν ανήλικους.
Αν και οι αρχές υποστηρίζουν πως η συλλογή DNA έχει στόχο την ταυτοποίηση πιθανών μελλοντικών εγκληματιών, ειδικοί σε ζητήματα δικαιωμάτων και ιδιωτικότητας κάνουν λόγο για γενετική επιτήρηση. Η δικηγόρος της ACLU, Vera Eidelman, χαρακτήρισε την πρακτική «αδιανόητη», ενώ η ερευνήτρια Stevie Glaberson του Georgetown Law τονίζει πως το κράτος αντιμετωπίζει κάθε μετανάστη, ανεξαρτήτως ηλικίας, ως εν δυνάμει εγκληματία.
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης υπερασπίζεται τη διαδικασία ως εργαλείο επίλυσης εγκλημάτων. Όμως, επιστήμονες όπως η Sara Huston του Northwestern University επισημαίνουν ότι η διατήρηση ολόκληρου του γενετικού δείγματος επ’ αόριστον μπορεί να επιτρέψει μελλοντικές χρήσεις πέρα από τον αρχικό σκοπό, ακόμη και αν προς το παρόν καταχωρίζονται μόνο προφίλ ταυτοποίησης.
Διάβασε επίσης: Μητέρα επανενώνεται με την κόρη της μετά από 44 χρόνια
Οι ενστάσεις εντείνονται από την απουσία νομικής τεκμηρίωσης και δικαστικής εποπτείας. Υπάρχει κίνδυνος, τονίζουν ειδικοί, το DNA να χρησιμοποιηθεί για εντοπισμό συγγενών ή αποκλεισμό προσώπων από κοινωνικά προγράμματα, στη βάση γενετικών χαρακτηριστικών ή προδιαθέσεων.
Παρά το γεγονός ότι καμία επιστημονική μελέτη δεν επιβεβαιώνει σύνδεση μεταξύ μετανάστευσης και εγκληματικότητας, η μαζική αυτή καταγραφή ενδέχεται να αλλάξει ριζικά το τοπίο της ιδιωτικότητας στις ΗΠΑ. Αν συνεχιστεί με τον ίδιο ρυθμό, μέχρι το 2034 το 1/3 των καταχωρίσεων στο CODIS θα προέρχονται από το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας.
Το DOJ δεν έχει σχολιάσει δημοσίως την υπόθεση. Την ίδια ώρα, νομικοί, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και επιστημονικές ενώσεις ζητούν αυστηρότερη νομοθετική ρύθμιση και πλήρη διαφάνεια στη διαχείριση του πιο ευαίσθητου προσωπικού δεδομένου: του ανθρώπινου DNA.
Mε πληροφορίες από Wired
