Στις χαμένες ευκαιρίες επίλυσης του Κυπριακού, στο παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων και σε άγνωστες πτυχές της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας αναφέρεται το νέο βιβλίο της δημοσιογράφου και συγγραφέως Νάνσιας Παλάλα, με τίτλο «Ο γυρισμός που έμεινε στη μέση».
Η συγγραφέας φιλοξενήθηκε στην εκπομπή του ΑΝΤ1 «Μέρα Μεσημέρι», όπου μίλησε για τις προσωπικές της εμπειρίες από την πολυετή κάλυψη του πολιτικού ρεπορτάζ και των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό, αποκαλύπτοντας παράλληλα σημαντικές λεπτομέρειες που περιλαμβάνονται στο δεύτερο συγγραφικό της εγχείρημα.
Όπως ανέφερε, κατά τη διάρκεια της δημοσιογραφικής της πορείας είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει από κοντά τις εξελίξεις, τις συνομιλίες στη Νέα Υόρκη και το παρασκήνιο των πολιτικών αποφάσεων.
«Έβγαλα λοιπόν το καπέλο του δημοσιογράφου και έβλεπα ό,τι συνέβαινε γύρω μου σαν απλός πολίτης», ανέφερε, εξηγώντας ότι οι απογοητεύσεις από τις ευκαιρίες που χάθηκαν συνέβαλαν καθοριστικά στη συγγραφή του βιβλίου.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο αγγλοαμερικανοκαναδικό σχέδιο για το Κυπριακό, το οποίο, σύμφωνα με την ίδια, προνοούσε την επιστροφή 30.000 Ελληνοκυπρίων στην Αμμόχωστο, πριν ακόμη από την έναρξη των συνομιλιών.
Όπως υποστήριξε, ακόμη και σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων, οι κάτοικοι που θα επέστρεφαν θα παρέμεναν στις περιουσίες τους.
«Επιστρέφουν 30.000 Ελληνοκύπριοι κάτοικοι στην Αμμόχωστο πριν καν αρχίσουν οι συνομιλίες», θυμήθηκε ότι σκέφτηκε όταν πληροφορήθηκε το περιεχόμενο της πρότασης.
Η Νάνσια Παλάλα χαρακτήρισε την απόρριψη του σχεδίου ως μία από τις σημαντικότερες χαμένες ευκαιρίες, επικαλούμενη και μαρτυρία του πρώην Υπουργού Εξωτερικών Νίκου Ρολάνδη.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας Σπύρος Κυπριανού δεν επιθυμούσε ούτε την αποδοχή ούτε την απόρριψη της πρότασης και επιχείρησε να εξασφαλίσει την παρουσίασή της ως σχεδίου των Ηνωμένων Εθνών.
Όπως εξήγησε, η προσπάθεια αυτή δεν τελεσφόρησε, καθώς ο τότε Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Κουρτ Βάλντχαϊμ ξεκαθάρισε ότι η πρωτοβουλία ανήκε στις τρεις χώρες που την είχαν αναλάβει.
Η συγγραφέας αποκάλυψε ακόμη ότι είχε συνομιλήσει προσωπικά με τον Ραούφ Ντενκτάς, λίγους μήνες μετά την απόρριψη του σχεδίου από την ελληνοκυπριακή πλευρά.
Σύμφωνα με την ίδια, όταν τον ρώτησε εάν θα αποδεχόταν την πρόταση σε περίπτωση επαναφοράς της στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, εκείνος της απάντησε ότι είχε ήδη εκφράσει τη συγκατάθεσή του.
Η Νάνσια Παλάλα αναφέρθηκε επίσης στον εποικισμό των κατεχομένων, τον οποίο χαρακτήρισε ως τον «τρίτο Αττίλα».
Επικαλέστηκε σχετική έκθεση του πρώην ευρωβουλευτή Αλφόνσο Κουκό, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, σημειώνοντας ότι ήδη από τότε υπήρχαν προειδοποιήσεις για τις συνέπειες της δημογραφικής αλλοίωσης στα κατεχόμενα.
Η ίδια υποστήριξε ότι σήμερα οι Τούρκοι έποικοι ανέρχονται σε περίπου 300.000, ενώ οι Τουρκοκύπριοι σε περίπου 100.000, εκφράζοντας έντονη ανησυχία για τις συνέπειες του εποικισμού. Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν εκτιμήσεις που παρουσίασε η συγγραφέας κατά τη συνέντευξη.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η τουρκική αδιαλλαξία και η επιμονή της Άγκυρας στη διατήρηση στρατιωτικής παρουσίας στην Κύπρο αποτέλεσαν διαχρονικά βασικά εμπόδια στην επίλυση του Κυπριακού.
Η συγγραφέας μίλησε και για τη μεταβολή των προσωπικών της αντιλήψεων μέσα από τα χρόνια της δημοσιογραφικής της εμπειρίας.
Όπως παραδέχθηκε, στο παρελθόν αντιμετώπιζε με μεγάλη επιφυλακτικότητα οτιδήποτε συνδεόταν με την τουρκοκυπριακή κοινότητα, ωστόσο οι εμπειρίες της την οδήγησαν σταδιακά σε διαφορετικά συμπεράσματα.
Εξέφρασε την πεποίθηση ότι η ειρηνική συνύπαρξη Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων είναι εφικτή, υπογραμμίζοντας την ανάγκη εξεύρεσης λύσης.
Αναφέρθηκε μάλιστα σε πρόσφατη δικοινοτική συνάντηση, κατά την οποία Τουρκοκύπριος εκπρόσωπος οργάνωσης μίλησε για την ανάγκη δημιουργίας μιας Κύπρου που θα αποδέχεται και θα σέβεται και τις δύο κοινότητες.
Στο βιβλίο περιλαμβάνονται επίσης αναφορές στην τραγωδία του μεταγωγικού αεροσκάφους «Νοράτλας» το 1974 και στο ζήτημα των αγνοουμένων.
Η Νάνσια Παλάλα υποστήριξε ότι η ύπαρξη οστών στρατιωτών στο αεροσκάφος ήταν γνωστή σε πολιτικά πρόσωπα για πολλά χρόνια, προτού γίνει ευρύτερα γνωστή στην κοινή γνώμη.
Πρόκειται για μία ακόμη πτυχή της κυπριακής ιστορίας την οποία η συγγραφέας επιχειρεί να φωτίσει μέσα από τις προσωπικές της εμπειρίες και τις πληροφορίες που συγκέντρωσε κατά τη δημοσιογραφική της σταδιοδρομία.
Η παρουσίαση του βιβλίου «Ο γυρισμός που έμεινε στη μέση» θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026, στις 19:30, στην αίθουσα αρχείου του ΡΙΚ, δίπλα από το θεατράκι.
Το βιβλίο θα παρουσιάσει ο δημοσιογράφος και αρθρογράφος Πάμπος Χαραλάμπους, ενώ θα μιλήσει ο Αβέρωφ Νεοφύτου.
Χαιρετισμό του Προέδρου της Δημοκρατίας θα αναγνώσει ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, ενώ χαιρετισμό θα απευθύνει και ο Πρόεδρος της Ένωσης Συντακτών Κύπρου. Σύντομη παρέμβαση θα πραγματοποιήσει ο σκηνοθέτης Πάγιος Παΐκος.
Η εκδήλωση είναι ανοικτή στο κοινό.
Η Νάνσια Παλάλα αποκάλυψε, τέλος, ότι ήδη σκέφτεται το ενδεχόμενο συγγραφής τρίτου βιβλίου, το οποίο ενδέχεται να επικεντρωθεί σε ζητήματα της οικονομίας.
