Για πολλούς, ο καφές δεν είναι απλώς το πρωινό «ξυπνητήρι». Ένας δεύτερος στο γραφείο, ένας μετά το μεσημεριανό και, κάποιες φορές, ακόμη ένας αργά το απόγευμα αποτελούν μέρος της καθημερινής ρουτίνας.
Το ερώτημα, όμως, είναι απλό: μέχρι ποια ώρα μπορούμε να πίνουμε καφέ χωρίς να πληρώνουμε το τίμημα το βράδυ;
Η απάντηση δεν είναι ίδια για όλους, αφού σημαντικό ρόλο παίζουν η ώρα που κοιμόμαστε, η ποσότητα καφεΐνης που καταναλώνουμε και –κυρίως– το πόσο γρήγορα τη μεταβολίζει ο οργανισμός μας.
Η καφεΐνη δεν «φεύγει» μόλις αδειάσει το φλιτζάνι
Μπορεί να έχουμε τελειώσει τον καφέ μας σε λίγα λεπτά, η καφεΐνη όμως συνεχίζει να δρα για ώρες. Ο μέσος χρόνος ημιζωής της σε έναν υγιή ενήλικα είναι περίπου πέντε ώρες, αν και μπορεί να κυμαίνεται σημαντικά, ακόμη και από περίπου 1,5 έως 9,5 ώρες, ανάλογα με τον οργανισμό και άλλους παράγοντες.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι, εάν κάποιος καταναλώσει έναν δυνατό καφέ αργά το απόγευμα, ένα μέρος της καφεΐνης μπορεί να εξακολουθεί να κυκλοφορεί στον οργανισμό του την ώρα που προσπαθεί να κοιμηθεί.
Και το γεγονός ότι κάποιος λέει «εμένα ο καφές δεν με πιάνει» δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο ύπνος του δεν επηρεάζεται.
Πόσες ώρες πριν από τον ύπνο;
Έρευνα που εξέτασε την κατανάλωση 400 mg καφεΐνης πριν από τον ύπνο διαπίστωσε ότι η επίδραση στον ύπνο ήταν σημαντική ακόμη και όταν η καφεΐνη είχε καταναλωθεί έξι ώρες πριν από την κατάκλιση.
Έτσι, ένας πρακτικός κανόνας είναι να αφήνουμε τουλάχιστον έξι ώρες ανάμεσα στον τελευταίο καφέ και στην ώρα που σκοπεύουμε να κοιμηθούμε, ενώ όσοι είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στην καφεΐνη μπορεί να χρειάζονται ακόμη μεγαλύτερο διάστημα.
Για παράδειγμα, κάποιος που κοιμάται γύρω στις 23:00 ίσως είναι προτιμότερο να έχει πιει τον τελευταίο καφέ του νωρίς ή στα μέσα του απογεύματος και όχι μετά το βραδινό.
Ρόλο παίζει και το πόσο πίνουμε
Δεν είναι μόνο η ώρα, αλλά και η ποσότητα.
Ένας espresso, ένας μεγάλος καφές φίλτρου, ένα ενεργειακό ποτό ή ένα ρόφημα με καφεΐνη δεν περιέχουν απαραίτητα την ίδια ποσότητα. Η περιεκτικότητα μπορεί να διαφέρει σημαντικά ανάλογα με το είδος του καφέ, την ποσότητα και τον τρόπο παρασκευής.
Ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) αναφέρει ότι για τους περισσότερους ενήλικες τα 400 mg καφεΐνης ημερησίως είναι μια ποσότητα που γενικά δεν συνδέεται με αρνητικές επιδράσεις, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η ευαισθησία στην καφεΐνη διαφέρει αισθητά από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Επομένως, ένας μεγάλος και δυνατός καφές αργά το απόγευμα δεν έχει απαραίτητα την ίδια επίδραση με έναν μικρότερο καφέ αρκετές ώρες νωρίτερα.
Κάντε το δικό σας «τεστ»
Όσοι δυσκολεύονται να αποκοιμηθούν, ξυπνούν συχνά μέσα στη νύχτα ή αισθάνονται ότι ο ύπνος τους δεν είναι ξεκούραστος μπορούν να δοκιμάσουν κάτι πολύ απλό: να μεταφέρουν τον τελευταίο καφέ της ημέρας νωρίτερα για μερικές ημέρες.
Παρατηρήστε εάν αποκοιμιέστε ευκολότερα, αν ξυπνάτε λιγότερες φορές κατά τη διάρκεια της νύχτας και, κυρίως, πώς αισθάνεστε το επόμενο πρωί.
Γιατί τελικά η «ιδανική ώρα» για τον τελευταίο καφέ δεν καθορίζεται μόνο από το ρολόι. Είναι η ώρα που επιτρέπει στην αγαπημένη μας συνήθεια να μας δίνει την ενέργεια που θέλουμε την ημέρα, χωρίς να μας την παίρνει πίσω τη νύχτα.
