Την ώρα που η Ευρώπη βιώνει τον καύσωνα που έφερε θερμοκρασίες ρεκόρ σε πολλές περιοχές καθώς και θανάτους, ένα λιγότερο γνωστό αλλά σημαντικό φαινόμενο παραμένει στο περιθώριο της δημόσιας συζήτησης: οι θαλάσσιοι καύσωνες.
Μέσα από τον προσωπικό του ιστότοπο, ο μετεωρολόγος Δημήτρης Ζιακόπουλος επιχειρεί να εξηγήσει, με τη μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων, τι είναι οι θαλάσσιοι καύσωνες, από τι προκαλούνται, πώς επηρεάζουν τον καιρό και ποιες είναι οι επιπτώσεις τους στο περιβάλλον και την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Τι είναι οι θαλάσσιοι καύσωνες;
Όπως εξηγεί ο μετεωρολόγος, οι θαλάσσιοι καύσωνες (marine heatwaves) είναι παρατεταμένες περίοδοι ασυνήθιστα υψηλών θερμοκρασιών του νερού των θαλασσών και των ωκεανών οι οποίες μπορεί να διαρκέσουν από μερικές ημέρες έως και μήνες.
Αναφορικά με τον ορισμό τους, λαμβάνονται υπόψη οι αποκλίσεις της θερμοκρασίας από τις κανονικές τιμές και το χρονικό διάστημα για το οποίο αυτές παρατηρούνται. Οι πιο έντονοι καύσωνες εμφανίζονται στην επιφάνεια των θαλασσών, αλλά μπορούν να εμφανιστούν ακόμα και σε περιοχές βάθους άνω του ενός χιλιομέτρου. Αυτά τα βαθιά θαλάσσια θερμά κύματα είναι ανάγκη να μελετηθούν περισσότερο για να μάθουμε τον αντίκτυπό τους.
Τι προκαλεί τους θαλάσσιους καύσωνες;
Αναφορικά με το τι προκαλεί τους θαλάσσιους καύσωνες, ο Δ. Ζιακόπουλος απαντά, τις ζεστές ημέρες με ηλιοφάνεια και άπνοια ή πολύ ασθενείς ανέμους, που συνδέονται με τους αντικυκλώνες, δεν παρατηρείται ανάμιξη των επιφανειακών νερών με τα ψυχρότερα κάτω από αυτά νερά, με αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας τους.
Επίσης, η απάντηση κρύβεται και στην κλιματική αλλαγή. Καθώς οι θερμοκρασίες του αέρα στο ύψος των 2 μέτρων από την επιφάνειά της Γης αυξάνονται, αυξάνονται και οι θερμοκρασίες των ωκεανών, οι οποίοι στην πραγματικότητα υφίστανται τις σοβαρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Σύμφωνα με την IPCC, από το 1993, ο ρυθμός θέρμανσης των ωκεανών έχει υπερδιπλασιαστεί.
Τέλος, το Ελ Νίνιο. Το μεγάλης κλίμακας αυτό κλιματικό φαινόμενο ενισχύει την εμφάνιση θαλάσσιων καυσώνων.
Ποιες είναι οι επιπτώσεις των θαλάσσιων καυσώνων;
Οι θαλάσσιοι καύσωνες διαταράσσουν σημαντικά τα θαλάσσια οικοσυστήματα και τις οικονομίες που συνδέονται με αυτά (αλιεία, ιχθυοκαλλιέργειες, τουρισμός κ.λπ.). Η παρατεταμένη διάρκειά τους οδηγεί σε εκτεταμένες επιπτώσεις όπως είναι η λεύκανση των κοραλλίων, η εξάπλωση θερμόφιλων ειδών, ο θάνατος ειδών κ.ά.
Αυτά τα κρίσιμα ενδιαιτήματα μπορούν να καταρρεύσουν από την παρατεταμένη θερμότητα, απελευθερώνοντας αποθηκευμένο διοξείδιο του άνθρακα. Πέρα από αυτά, πολλοί θαλάσσιοι οργανισμοί, ειδικά τα στάσιμα είδη όπως τα οστρακοειδή, μπορούν να υποστούν στρες, να γίνουν πιο ευάλωτα σε ασθένειες ή και να πεθάνουν, εξηγεί ο κ. Ζιακόπουλος.
Πώς επηρεάζουν τον καιρό και το κλίμα οι θαλάσσιοι καύσωνες;
Οι θερμότεροι ωκεανοί οδηγούν σε αυξημένη εξάτμιση, η οποία φέρνει περισσότερη υγρασία στην ατμόσφαιρα. Αυτή η επιπλέον υγρασία μπορεί να εντείνει τις βροχοπτώσεις, οδηγώντας σε καταστροφικές πλημμύρες.
Η ψυκτική επίδραση των ωκεανών στις παράκτιες περιοχές, που πραγματοποιείται με τις θαλάσσιες αύρες, μπορεί να μειωθεί κατά τη διάρκεια ενός θαλάσσιου καύσωνα. Αυτό μπορεί να επιδεινώσει τις μη άνετες και επικίνδυνες συνθήκες κατά τη διάρκεια των χερσαίων καυσώνων.
Οι συνδυασμένες επιπτώσεις των θαλάσσιων καυσώνων και των ατμοσφαιρικών καυσώνων -που συχνά συμβαίνουν ταυτόχρονα- μπορούν να διαταράξουν την ανταλλαγή θερμότητας μεταξύ ατμόσφαιρας και ωκεανών, επηρεάζοντας την εξέλιξη της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας.
Πηγή: lifo.gr
