Τις θέσεις της για το Κυπριακό, τις «κόκκινες γραμμές» της σε μια ενδεχόμενη λύση, αλλά και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ΕΔΕΚ αναλύει η πρόεδρος του κόμματος, Σοφία Χριστοδούλου Μακρή. Αναφέρεται στα λάθη του παρελθόντος, στα «βαρίδια» και στη δύσκολη οικονομική κατάσταση της ΕΔΕΚ, ενώ ξεκαθαρίζει ότι θα διεκδικήσει πλήρη προεδρική θητεία τον Δεκέμβριο. Παράλληλα, τονίζει ότι, εάν χρειαστεί να επιλέξει ανάμεσα στη δική της θέση και στο καλό του κόμματος, θα επιλέξει το δεύτερο.
Η ΕΔΕΚ περιγράφεται ως «πατριωτική, σοσιαλιστική και δημοκρατική δύναμη». Τι σημαίνει πρακτικά το «σοσιαλιστική» το 2026;
Για εμάς, «σοσιαλιστική» σημαίνει πολιτική με επίκεντρο τον άνθρωπο. Η ΕΔΕΚ είναι ένα ανθρωποκεντρικό κόμμα, που επιδιώκει μέσα από τις πολιτικές του να βελτιώνει την καθημερινότητα των πολιτών, να μειώνει τις ανισότητες και να προστατεύει τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Στην πράξη, αυτό σημαίνει κοινωνική δικαιοσύνη και κοινωνική οικονομία της αγοράς, με ένα ισχυρό κράτος που διασφαλίζει τη σωστή λειτουργία της αγοράς και προστατεύει το δημόσιο συμφέρον. Σημαίνει, επίσης, αξιοπρεπείς μισθούς, με πραγματική αγοραστική δύναμη, ώστε οι εργαζόμενοι και οι οικογένειές τους να μπορούν να καλύπτουν τις ανάγκες τους και να ζουν με αξιοπρέπεια. Και, τέλος, σημαίνει ίσα δικαιώματα και ίσες ευκαιρίες για όλους, χωρίς διακρίσεις και κοινωνικούς αποκλεισμούς. Μας αφορά η προστασία των δημοκρατικών θεσμών και η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, με διαφάνεια και σεβασμό στο κράτος δικαίου.
Δεν ζήσαμε στα κατεχόμενα χωριά μας και δεν έχουμε προσωπικές μνήμες από αυτά. Δεν συμβιβαζόμαστε, όμως, με τα τετελεσμένα της κατοχής
Τι σας έχει διδάξει η εργασία σας στις Βρυξέλλες για την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία και ποιο μέρος αυτής της εμπειρίας μπορεί να εφαρμοστεί στην Κύπρο;
Μου δίδαξε ότι στην πολιτική χρειάζονται διάλογος και ανταλλαγή απόψεων, αλλά και διάθεση να μαθαίνεις από την εμπειρία των άλλων. Υπάρχουν θετικές και χρήσιμες λύσεις που ήδη εφαρμόζονται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και από τις οποίες μπορούμε να αντλήσουμε τεχνογνωσία και έμπνευση. Πολλές από αυτές τις καλές πρακτικές μπορούμε να τις προσαρμόσουμε στα δεδομένα της Κύπρου. Η μία χώρα έχει να μάθει από την άλλη, τόσο από τις επιτυχίες όσο και από τα λάθη της. Μου δίδαξε επίσης ότι πρέπει να μελετάς, να τοποθετείσαι και να είσαι παρών. Να υπερασπίζεσαι με επιχειρήματα τις αρχές και τις πολιτικές σου θέσεις και, όπου χρειάζεται, να συγκρούεσαι. Ταυτόχρονα, όμως, να αναζητάς συγκλίσεις και να χτίζεις συμμαχίες που μπορούν να φέρουν ουσιαστικά αποτελέσματα για την κοινωνία.
Διαβάστε εδώ:
- Σοφία Χριστοδούλου Μακρή: Η πρώτη γυναίκα στο τιμόνι της ΕΔΕΚ – «Μια νέα αρχή ξημερώνει» (ΒΙΝΤΕΟ)
- Αναταραχή στην ΕΔΕΚ: Πυρά από 11 στελέχη κατά της Προέδρου - Τι της καταλογίζουν
Η καταγωγή σας από δύο κατεχόμενες κοινότητες, πως έχει επηρεάσει την πολιτική σας αντίληψη για το Κυπριακό;
Κατάγομαι από το Μάσαρι της Μόρφου και τη Μια Μηλιά. Δύο κατεχόμενα χωριά για τα οποία άκουσα πολλά, αλλά στα οποία δεν έζησα ποτέ. Αυτή η πραγματικότητα έχει επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο βλέπω το Κυπριακό, αλλά και την αντίληψή μου για τη σημασία της πολιτικής. Μου έδειξε πόσο άμεσα επηρεάζουν οι πολιτικές αποφάσεις τη ζωή των ανθρώπων και πόσο σημαντικό είναι να συμμετέχουμε στα κοινά. Ήταν ένας από τους λόγους που με οδήγησαν στην πολιτική. Για μένα, ως πρόσφυγα, το Κυπριακό είναι ζήτημα παράνομης εισβολής, συνεχιζόμενης κατοχής και παράνομου εποικισμού. Και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπίζεται σε κάθε διαδικασία επίλυσής του. Δεν ζήσαμε στα κατεχόμενα χωριά μας και δεν έχουμε προσωπικές μνήμες από αυτά. Δεν συμβιβαζόμαστε, όμως, με τα τετελεσμένα της κατοχής. Αυτή είναι η δική μας αγωνία, αλλά και η μάχη που οφείλουμε να συνεχίσουμε.
Συμφωνείτε με τη διαχρονική θέση της ΕΔΕΚ στο κυπριακό ή θεωρείτε ότι απαιτείται επαναξιολόγηση της πολιτικής του κόμματος;
Οι θέσεις της ΕΔΕΚ για το Κυπριακό καθορίζονται μέσα από συνεδριακές αποφάσεις, που εκφράζουν τη βάση του κόμματος. Σε αυτό το πλαίσιο, υπάρχει απόφαση κατά της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας. Παράλληλα, παρακολουθούμε τις εξελίξεις και τοποθετούμαστε ανάλογα. Προσωπικά, θα ήθελα η συζήτηση για το Κυπριακό να επικεντρώνεται περισσότερο στην ουσία της επιδιωκόμενης λύσης και στις πρόνοιές της, παρά στην ονοματολογία. Να συζητάμε συγκεκριμένα τι προτείνεται και κατά πόσο απαντά στο πρόβλημα της εισβολής και της συνεχιζόμενης κατοχής.
Διάβασε επίσης:
- Χριστοδούλου - Μακρή: «Tο Κυπριακό είναι ένα ζήτημα εισβολής, κατοχής και μόνο έτσι πρέπει να αντιμετωπίζεται»
- ΕΔΕΚ: Διεξάγει εκστρατεία οικονομικής ενίσχυσης μεταξύ Οκτώβρη - Δεκέμβρη
Ποια λύση του Κυπριακού υποστηρίζετε προσωπικά και ποια στοιχεία μιας ενδεχόμενης συμφωνίας αποτελούν για εσάς κόκκινες γραμμές;
Υποστηρίζω μια λύση πλήρως εναρμονισμένη με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, που να διασφαλίζει τη συνέχιση της Κυπριακής Δημοκρατίας, τη δημοκρατία και τα δικαιώματα όλων των πολιτών. Μια λύση που να κατοχυρώνει τις τέσσερις θεμελιώδεις ελευθερίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης: την ελεύθερη διακίνηση προσώπων, αγαθών, υπηρεσιών και κεφαλαίων, καθώς και τα δικαιώματα της ελεύθερης εγκατάστασης και της απόκτησης περιουσίας. Θέλουμε να απολαμβάνουμε τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες ελευθερίες με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους πολίτες, χωρίς περιορισμούς και διακρίσεις. Στόχος είναι ένα δημοκρατικό και λειτουργικό κράτος, με ενότητα θεσμών, οικονομίας και κοινωνίας, όπου όλοι οι πολίτες θα είναι ισότιμοι. Για μένα, κόκκινες γραμμές είναι τα μονομερή επεμβατικά δικαιώματα, η μονιμοποίηση των εθνοτικών και εδαφικών διαχωρισμών, οι εγγυημένες πληθυσμιακές και εδαφικές πλειοψηφίες, καθώς και η δημιουργία κατηγοριών πολιτών με άνισα δικαιώματα και υποχρεώσεις.
Για μεγάλο χρονικό διάστημα, ο κόσμος έβλεπε συνεχείς εσωκομματικές διαφωνίες και αντιπαραθέσεις αντί για παραγωγή πολιτικής
Έχετε αξιολογήσει τι μπορεί να ευθύνεται για την ιστορική εκλογική αποτυχία της ΕΔΕΚ;
Το αποτέλεσμα αυτό δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά σε έναν συνδυασμό προβλημάτων που συσσωρεύτηκαν με την πάροδο του χρόνου. Θα ξεχώριζα την εσωστρέφεια, τη σταδιακή απομάκρυνση της ΕΔΕΚ από τη βάση της και την κοινωνία, την αδυναμία της να δώσει απαντήσεις στα προβλήματα της καθημερινότητας, καθώς και την απώλεια της πολιτικής της ταυτότητας και αυτονομίας. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, ο κόσμος έβλεπε συνεχείς εσωκομματικές διαφωνίες και αντιπαραθέσεις αντί για παραγωγή πολιτικής. Παράλληλα, υπήρξαν παραλείψεις στη διαχείριση των εσωτερικών προβλημάτων, οι οποίες τελικά έπληξαν την αξιοπιστία του κόμματος. Το ζητούμενο σήμερα είναι να αφήσουμε πίσω την εσωστρέφεια και να φέρουμε ξανά την ΕΔΕΚ κοντά στην κοινωνία. Να μιλάμε για τα πραγματικά προβλήματα των πολιτών, να καταθέτουμε προτάσεις και να προσφέρουμε ουσιαστικές λύσεις. Γιατί η ουσία της πολιτικής είναι η προσφορά στην κοινωνία. Και αυτή η προσφορά πρέπει να έχει πραγματικό αντίκρισμα στην καθημερινότητα των ανθρώπων.
Πρόσφατα είχατε δηλώσει ότι η ΕΔΕΚ χρειάζεται «νέα και καθαρά πρόσωπα, χωρίς βαρίδια». Ποιους θεωρείτε βαρίδια του παρελθόντος;
Όλοι κρινόμαστε από τις επιλογές μας, τη διαδρομή μας και το αποτέλεσμα. Και το αποτέλεσμα των βουλευτικών αλλά και των εσωκομματικών εκλογών έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα, πώς η ΕΔΕΚ χρειάζεται αλλαγή. Η ανανέωση αφορά και τα πρόσωπα και τις νοοτροπίες και τον τρόπο λειτουργίας μας. Σημαίνει ανάληψη ευθύνης για όσα μας οδήγησαν εδώ και χώρο για νέους ανθρώπους και νέες ιδέες. Αυτή την εντολή υπηρετούμε. Για μια ΕΔΕΚ που τιμά την ιστορία της και μπορεί να δώσει ξανά προοπτική στους ανθρώπους της και στην κοινωνία.
Η οικονομική κατάσταση του κόμματος είναι δύσκολη, ιδιαίτερα μετά την απώλεια της κρατικής χορηγίας. Έχουμε ήδη λάβει κρίσιμες αποφάσεις
Μπορεί να υπάρξει πραγματική επανένωση στην ΕΔΕΚ χωρίς καταλογισμό ευθυνών για όσα συνέβησαν τα προηγούμενα χρόνια;
Αυτή είναι μια διαδικασία που έχει ήδη ξεκινήσει και θα συνεχιστεί τον Δεκέμβριο στο εκλογικό συνέδριο. Εκεί η βάση του κόμματος, η οποία διαθέτει σωστό κριτήριο, θα δώσει τη δική της ετυμηγορία στην εσωκομματική εκλογική κάλπη. Και η ετυμηγορία αυτή θα είναι απολύτως σεβαστή. Η ουσία είναι να μάθουμε από τα λάθη και τις παραλείψεις, ώστε να μην επαναληφθούν. Να αλλάξουμε όσα χρειάζεται στον τρόπο που λειτουργούμε και να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για να προχωρήσουμε μαζί. Αυτός είναι ο σκοπός: να αξιοποιήσουμε την εμπειρία του παρελθόντος για να χτίσουμε την επόμενη μέρα της ΕΔΕΚ.
Υπάρχουν χρέη, οφειλές ή άλλες οικονομικές δεσμεύσεις που θέτουν σε κίνδυνο τη λειτουργία του κόμματος;
Η οικονομική κατάσταση του κόμματος είναι δύσκολη, ιδιαίτερα μετά την απώλεια της κρατικής χορηγίας. Όταν αναλάβαμε, υπήρχε ακόμη και κίνδυνος να μην μπορούμε να ανταποκριθούμε στη μισθοδοσία του προσωπικού. Έχουμε ήδη λάβει κρίσιμες αποφάσεις και προχωρήσει σε άμεσες παρεμβάσεις για τον περιορισμό των δαπανών και την καλύτερη διαχείριση των διαθέσιμων πόρων. Οι ενέργειες αυτές έχουν αρχίσει να βελτιώνουν την κατάσταση. Παραμένουμε σε οριακό σημείο και χρειάζεται να συνεχίσουμε με συνέπεια. Με ουσιαστικές τομές και σωστή διαχείριση, μπορούμε να διασφαλίσουμε τη λειτουργία και τη βιωσιμότητα της ΕΔΕΚ.
Ναι, θα διεκδικήσω πλήρη θητεία τον Δεκέμβριο. Θέλω να δώσουμε συνέχεια στην προσπάθεια που ξεκινήσαμε και να κάνουμε πράξη την εντολή των μελών για ανανέωση και αλλαγή
Τα μέλη της ΕΔΕΚ σάς έδωσαν την προεδρία. Ψήφισαν, όμως, μόνο περίπου τρεις στους δέκα εγγεγραμμένους. Πόσο ισχυρή θεωρείτε την εντολή σας;
Η εντολή που έλαβα από τα μέλη είναι ξεκάθαρη: να γυρίσουμε σελίδα και να προχωρήσουμε στην αλλαγή. Την αντιμετωπίζω ως μεγάλη ευθύνη. Παράλληλα, η συμμετοχή δείχνει ότι έχουμε ακόμη πολλή δουλειά για να ενεργοποιήσουμε ξανά τη βάση του κόμματος. Θα θέλαμε να συμμετέχουν όλα τα μέλη μας. Στις εκλογές ψήφισαν 2.233 μέλη. Στόχος μας είναι την επόμενη φορά να συμμετέχουν περισσότεροι. Και αυτό προϋποθέτει να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη, να δώσουμε ουσιαστικό λόγο στα μέλη και να τους δείξουμε ότι η συμμετοχή τους μπορεί να φέρει αλλαγές.
Η εντολή σας είναι μεταβατική. Θα διεκδικήσετε πλήρη θητεία τον Δεκέμβριο;
Ναι, θα διεκδικήσω πλήρη θητεία τον Δεκέμβριο. Θέλω να δώσουμε συνέχεια στην προσπάθεια που ξεκινήσαμε και να κάνουμε πράξη την εντολή των μελών για ανανέωση και αλλαγή. Έχουμε κάνει τα πρώτα βήματα, αλλά υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά μπροστά μας. Διεκδικώ την ευθύνη να συνεχίσουμε, με σχέδιο και συλλογική προσπάθεια, για μια ΕΔΕΚ με ενεργά μέλη, καθαρό πολιτικό λόγο και ουσιαστική παρουσία στην κοινωνία. Σε αυτή την πορεία έχουν θέση όλοι όσοι θέλουν να προσφέρουν και να συμβάλουν θετικά στην επόμενη μέρα του κόμματος.
Προτεραιότητά μου είναι να ξαναφέρουμε την ΕΔΕΚ κοντά στην κοινωνία, να αποκαταστήσουμε την αξιοπιστία της και να της δώσουμε ξανά προοπτική. Από αυτό θέλω να κριθώ
Θέλετε να μείνετε στην ιστορία ως η νεότερη και πρώτη γυναίκα πρόεδρος της ΕΔΕΚ ή ως η πρόεδρος που κατάφερε να τη σώσει; Και τι θα κάνετε αν διαπιστώσετε ότι τα δύο δεν μπορούν να συνυπάρξουν;
Αυτό που με απασχολεί είναι να ανταποκριθώ στην εμπιστοσύνη που μου έδειξαν τα μέλη του κόμματος και στην εντολή τους για αλλαγή και ανανέωση. Η ΕΔΕΚ έχει ιστορία, αρχές και αξίες που οφείλουμε να διαφυλάξουμε. Έχει όμως και παρόν και μέλλον, για τα οποία πρέπει να εργαστούμε. Δεν θεωρώ ότι τα δύο συγκρούονται. Η προσωπική μου πορεία δεν είναι αυτοσκοπός. Προτεραιότητά μου είναι να ξαναφέρουμε την ΕΔΕΚ κοντά στην κοινωνία, να αποκαταστήσουμε την αξιοπιστία της και να της δώσουμε ξανά προοπτική. Από αυτό θέλω να κριθώ. Αν κάποια στιγμή χρειαστεί να επιλέξω ανάμεσα στη δική μου θέση και στο καλό της ΕΔΕΚ, θα επιλέξω το καλό της ΕΔΕΚ. Πάνω από τα πρόσωπα είναι το κόμμα, οι άνθρωποί του και οι αξίες που εκπροσωπεί.
