Στην εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, στην ανάγκη έμπρακτης αλληλεγγύης προς τα κράτη που βρίσκονται υπό μεταναστευτική πίεση, αλλά και στην ανάπτυξη νόμιμων οδών μετανάστευσης για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς εργασίας, αναφέρθηκε ο Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας, Νικόλας Ιωαννίδης, μιλώντας στη διοργάνωση Cyprus Forum, την Τρίτη, στη Λευκωσία.
Ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ότι η αλληλεγγύη αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της νέας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής για τη μετανάστευση και διαχρονική θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας, λόγω των αυξημένων πιέσεων που αντιμετώπισε η χώρα τα προηγούμενα χρόνια. Τόνισε, ωστόσο, ότι η ύπαρξη του νέου νομικού πλαισίου δεν αρκεί και ότι η αποτελεσματικότητά του θα κριθεί από την εφαρμογή του και την παροχή έγκαιρης και ουσιαστικής στήριξης.
Όπως είπε, η αναγνώριση της Κύπρου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως κράτους υπό μεταναστευτική πίεση της έδωσε πρόσβαση στον Μηχανισμό Αλληλεγγύης, με την Κυπριακή Δημοκρατία να επιλέγει ως βασική μορφή στήριξης τις μετεγκαταστάσεις. Διευκρίνισε ότι αυτές λειτουργούν συμπληρωματικά προς το Σύμφωνο, το οποίο αποτελεί το κύριο ευρωπαϊκό πλαίσιο για την αλληλεγγύη και τη διαχείριση της μετανάστευσης.
Ο Υφυπουργός επανέλαβε τη θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας ότι «η αλληλεγγύη και η ευθύνη πάνε μαζί». Αναφέρθηκε στις υποχρεώσεις που απορρέουν από το διεθνές και το ευρωπαϊκό δίκαιο για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των ευάλωτων προσώπων, σημειώνοντας, παράλληλα, ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι δυνατότητες κάθε κράτους.
Για την Κύπρο, πρόσθεσε, το μικρό μέγεθος της χώρας, η συνεχιζόμενη κατοχή και οι περιορισμένες υποδομές και δυνατότητες φιλοξενίας καθιστούν αναγκαία τη διατήρηση των μεταναστευτικών αριθμών σε διαχειρίσιμα επίπεδα, ώστε το σύστημα ασύλου να παραμένει βιώσιμο και να μπορεί να προσφέρει προστασία σε όσους πραγματικά τη χρειάζονται.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις επιστροφές όσων δεν δικαιούνται να παραμείνουν στην ΕΕ, τις οποίες χαρακτήρισε ουσιαστικό μέρος της συνολικής διαχείρισης του μεταναστευτικού. Σύμφωνα με τον κ. Ιωαννίδη, περισσότερο από το 75% των επιστροφών από την Κύπρο πραγματοποιείται σε εθελοντική βάση, η οποία αποτελεί την προτιμώμενη επιλογή, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα αναγκαστικών επιστροφών.
Νόμιμη μετανάστευση και ανάγκες της αγοράς εργασίας
Ο κ. Ιωαννίδης αναφέρθηκε παράλληλα στην άλλη διάσταση της μεταναστευτικής πολιτικής, αυτή της νόμιμης μετανάστευσης και της κινητικότητας εργαζομένων, επισημαίνοντας την ανάγκη σαφούς διάκρισης μεταξύ ασύλου και νόμιμης μετανάστευσης.
Όπως είπε, στόχος της Κυβέρνησης είναι να επιτευχθεί ισορροπία μεταξύ της αντιμετώπισης της παράτυπης μετανάστευσης και της δημιουργίας νόμιμων οδών για όσους επιθυμούν να έρθουν στην Κύπρο για εργασία. Ανέφερε ότι πέραν του 80% των αιτήσεων ασύλου που υποβάλλονται στην Κύπρο κρίνονται αβάσιμες και απορρίπτονται και εκτίμησε ότι πολλοί από όσους φτάνουν στη χώρα επιδιώκουν στην πραγματικότητα να εργαστούν.
Στο πλαίσιο αυτό, σημείωσε ότι η Κύπρος έχει συνάψει από το 2024 συμφωνία κινητικότητας με την Αίγυπτο, ενώ βρίσκεται στο τελικό στάδιο η ολοκλήρωση αντίστοιχης συμφωνίας με την Ινδία. Ο Υφυπουργός προσδιόρισε τέσσερις βασικούς άξονες για τη νόμιμη μετανάστευση. Πρώτον, η μετανάστευση για σκοπούς εργασίας θα πρέπει να καθορίζεται από τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς, με το Υφυπουργείο να συνεργάζεται με το Υπουργείο Εργασίας και τους κοινωνικούς εταίρους για τον εντοπισμό των αναγκών.
Δεύτερον, υπογράμμισε την ανάγκη ύπαρξης δικλίδων προστασίας και αποτελεσματικών ελέγχων, ώστε οι εργοδότες να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους, να αποτρέπονται φαινόμενα εκμετάλλευσης και να προστατεύονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά και οι μετανάστες να τηρούν τους όρους των αδειών παραμονής τους.
Τρίτον, αναφέρθηκε στην αξιοποίηση ευρωπαϊκών εργαλείων για την προσέλκυση ανθρώπινου δυναμικού από τρίτες χώρες. Σημείωσε ότι οι ανάγκες της οικονομίας δεν περιορίζονται σε εργαζομένους χαμηλής ειδίκευσης, αλλά αφορούν και εξειδικευμένο προσωπικό, κάνοντας αναφορά στην ευρωπαϊκή Blue Card και το EU Talent Pool.
Τέταρτος άξονας είναι η ένταξη των ανθρώπων που διαμένουν νόμιμα στην Κύπρο. Ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ότι για πρώτη φορά καταρτίστηκε Εθνική Στρατηγική για την Ένταξη, η οποία εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο τον Φεβρουάριο του 2026 και βρίσκεται πλέον στο στάδιο της εφαρμογής.
Η στρατηγική δίνει, όπως εξήγησε, έμφαση στην εκμάθηση της γλώσσας, την επαγγελματική κατάρτιση και την εξοικείωση των υπηκόων τρίτων χωρών με τον πολιτισμό, το πολιτικό σύστημα και τη δομή της Κυπριακής Δημοκρατίας. Συνέδεσε επίσης την αποτελεσματική ένταξη με την αντιμετώπιση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και της δημιουργίας γκέτο.
Καταλήγοντας, ο Υφυπουργός τόνισε ότι η μεταναστευτική πολιτική δεν αφορά μόνο τον περιορισμό των παράτυπων ροών και τις επιστροφές. Η μετανάστευση, όπως είπε, μπορεί να έχει θετική συμβολή στην κυπριακή κοινωνία και οικονομία, με την κυβερνητική πολιτική να επιδιώκει ισορροπία μεταξύ της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των αναγκών της οικονομίας και της διασφάλισης των συμφερόντων του κράτους.
