Μήνυμα για νέα σελίδα στην αμυντική συνεργασία Τουρκίας–ΗΠΑ έστειλαν από τη Νέα Υόρκη ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν. Ο Ερντογάν, χωρίς να κατονομάσει F-35, S-400 ή κυρώσεις CAATSA, ζήτησε να ξεπεραστούν τα «εμπόδια» μεταξύ των δύο συμμάχων και έβαλε στο τραπέζι ακόμη και κοινή παραγωγή αμυντικών συστημάτων. Λίγες ώρες νωρίτερα, ο Φιντάν είχε αναφερθεί ευθέως στο ζήτημα CAATSA και στην επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, παραδεχόμενος ότι η διαδικασία «παίρνει περισσότερο χρόνο απ’ όσο περιμέναμε».
Μιλώντας στη Νέα Υόρκη στην εκδήλωση «100 Χρόνια Φιλίας: Τουρκία–Ηνωμένες Πολιτείες», ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χαρακτήρισε απαραίτητη την περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας στην αμυντική βιομηχανία, τόσο διμερώς όσο και στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
«Θέλουμε να αφήσουμε πλέον πίσω μας τα εμπόδια που ούτως ή άλλως δεν θα έπρεπε να υπάρχουν μεταξύ δύο συμμάχων και να αποκτήσουμε νέα δυναμική», δήλωσε.
Ο Τούρκος Πρόεδρος υποστήριξε ότι η Τουρκία έχει πλέον καταστεί σημαντικός διεθνής παράγοντας στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, σημειώνοντας ότι οι τουρκικές εξαγωγές αμυντικού υλικού έχουν ξεπεράσει τα 10 δισ. δολάρια.
Στη συνέχεια έθεσε και θέμα κοινής παραγωγής με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Η εμβάθυνση της συνεργασίας μας με την Αμερική σε πολλαπλές διαστάσεις, περιλαμβανομένων των δυνατοτήτων κοινής παραγωγής, θα είναι προς το κοινό μας όφελος», ανέφερε.
Ο Ερντογάν δεν αναφέρθηκε συγκεκριμένα στα F-35, στους ρωσικούς S-400 ή στις κυρώσεις CAATSA, ωστόσο η αναφορά του στην ανάγκη να αρθούν τα «εμπόδια» στην αμυντική συνεργασία συμπίπτει με το μήνυμα που είχε στείλει λίγο νωρίτερα ο Χακάν Φιντάν.
Μιλώντας σε ξεχωριστό πάνελ στη Νέα Υόρκη για τα 100 χρόνια των τουρκοαμερικανικών σχέσεων, ο Φιντάν ρωτήθηκε ειδικά για την πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Ο Τούρκος ΥΠΕΞ ανέφερε ότι κατά την επίσκεψη Ερντογάν στον Λευκό Οίκο το 2025, οι δύο Πρόεδροι είχαν εκφράσει σαφή πολιτική βούληση για την επίλυση του ζητήματος των κυρώσεων CAATSA και την άρση του εμποδίου στην αμυντική συνεργασία.
«Εργαζόμαστε πάνω στο θέμα και υπάρχουν ορισμένα βήματα που πρέπει να γίνουν», είπε ο Φιντάν, προσθέτοντας ότι υπάρχει πολιτική βούληση και έντονη προσπάθεια και από τις δύο πλευρές.
Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι «η διαδικασία παίρνει λίγο περισσότερο χρόνο απ’ όσο περιμέναμε».
Οι κυρώσεις CAATSA είχαν επιβληθεί στην Τουρκία μετά την αγορά του ρωσικού συστήματος S-400, ενώ η Άγκυρα είχε αποκλειστεί από το πρόγραμμα των F-35.
Ο Φιντάν ζήτησε παράλληλα την άρση των περιορισμών στην αμυντική συνεργασία των δύο χωρών.
«Πρέπει να επιλύσουμε τα υφιστάμενα προβλήματα και να άρουμε τους περιορισμούς που περιορίζουν τη συνεργασία μας. Αυτοί οι περιορισμοί δεν θα πρέπει να έχουν θέση μεταξύ δύο συμμάχων», δήλωσε.
Ανάλογη ήταν λίγες ώρες αργότερα η φρασεολογία του Ερντογάν, ο οποίος έκανε λόγο για εμπόδια «που δεν θα έπρεπε ούτως ή άλλως να υπάρχουν μεταξύ δύο συμμάχων».
Στο οικονομικό πεδίο, ο Τούρκος Πρόεδρος επανέλαβε τον στόχο για αύξηση του διμερούς εμπορίου στα 100 δισ. δολάρια, χαρακτηρίζοντάς τον «ρεαλιστικό και εφικτό».
Όπως ανέφερε, το εμπόριο Τουρκίας–ΗΠΑ ξεπέρασε τα 38 δισ. δολάρια το 2025 και έφτασε τα 28 δισ. τους πρώτους οκτώ μήνες του 2026.
Ο ίδιος δήλωσε επίσης ότι η Τουρκία είναι έτοιμη να διευρύνει τη συνεργασία με τις ΗΠΑ σε τομείς όπως η πυρηνική ενέργεια, το LNG, η πολιτική αεροπορία και η υψηλή τεχνολογία.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών έστειλε παράλληλα μήνυμα στην αμερικανική κυβέρνηση για το Ισραήλ, καλώντας την Ουάσιγκτον να ασκήσει μεγαλύτερη επιρροή.
«Περιμένουμε από τις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν ακόμη περισσότερο την επιρροή τους στο Ισραήλ, ώστε να τερματιστούν οι πολιτικές που υπονομεύουν την περιφερειακή και παγκόσμια ειρήνη και σταθερότητα», δήλωσε.
Ο Φιντάν ανέφερε ακόμη ότι Τουρκία και ΗΠΑ βρίσκονται σε συνεχή διαβούλευση για τη Γάζα, τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, τη Συρία, τη Λιβύη, το Κέρας της Αφρικής και τον Νότιο Καύκασο.
