Στην Κύπρο φθάνει σήμερα ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, ανοίγοντας ένα κρίσιμο τριήμερο επαφών για το Κυπριακό.
Η επίσκεψη, η οποία θα διαρκέσει μέχρι τις 29 Ιουλίου, αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα και υψηλό συμβολισμό, καθώς είναι η πρώτη επίσκεψη Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στο νησί έπειτα από 16 χρόνια. Η τελευταία πραγματοποιήθηκε το 2010 από τον τότε Γενικό Γραμματέα, Μπαν Κι-μουν.
Η αιφνίδια απόφαση του Αντόνιο Γκουτέρες να κατέλθει στην Κύπρο διαφοροποίησε τον αρχικό σχεδιασμό για σύγκληση άτυπης πολυμερούς διάσκεψης στη Γενεύη, στα τέλη Ιουλίου ή στις αρχές Αυγούστου. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, είχαν τεθεί προς βολιδοσκόπηση ακόμη και συγκεκριμένες ημερομηνίες. Ωστόσο, οι δυσκολίες που προέκυψαν ως προς τη σύγκληση της διάσκεψης εντός του καλοκαιριού οδήγησαν τον Γενικό Γραμματέα στην απόφαση να μεταβεί ο ίδιος στο νησί.
Σχετικό άρθρο: Κάθοδος Γκουτέρες: Τριμερή στη Κύπρο αντί της άτυπης πενταμερούς στην Γενεύη (ΒΙΝΤΕΟ)
Η κάθοδός του αποσκοπεί αφενός στη διατήρηση της δυναμικής που αναπτύχθηκε το προηγούμενο διάστημα και αφετέρου στην προσωπική διαπίστωση κατά πόσο υφίστανται οι αναγκαίες προϋποθέσεις για το επόμενο βήμα στο Κυπριακό.
Ανακοινώνοντας την επίσκεψη στις 16 Ιουλίου, κατά την ενημέρωση των δημοσιογράφων στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ο Εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα, Στεφάν Ντουζαρίκ, ανέφερε ότι ο Αντόνιο Γκουτέρες θα βρίσκεται στην Κύπρο από τις 27 έως τις 29 Ιουλίου. Όπως σημείωσε, η επίσκεψη πραγματοποιείται «στο πλαίσιο της αποστολής των Καλών του Υπηρεσιών και της ισχυρής, έμπρακτης δέσμευσής του στο Κυπριακό».
Μιλώντας στο ΡΙΚ στις 17 Ιουλίου, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται για εθιμοτυπική επίσκεψη. Όπως ανέφερε, στόχος του Γενικού Γραμματέα είναι να συμβάλει στη δημιουργία των προϋποθέσεων που θα καταστήσουν εφικτή την πραγματοποίηση άτυπης πολυμερούς διάσκεψης για το Κυπριακό. Παράλληλα, υπέδειξε ότι η παρουσία του Αντόνιο Γκουτέρες στο νησί εκπέμπει σαφές μήνυμα προς όσους είχαν επενδύσει στη στασιμότητα και στη διατήρηση του υφιστάμενου status quo. Την ίδια ημέρα, μιλώντας στην εκπομπή του ΑΝΤ1 «Μέρα Μεσημέρι», ο κ. Λετυμπιώτης ανέφερε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά θεωρεί πως οι επαφές του Γενικού Γραμματέα θα πρέπει να επικεντρωθούν στα θέματα ουσίας και να δημιουργήσουν τις συνθήκες για επιστροφή σε πραγματικές διαπραγματεύσεις.
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επίσης στις 17 Ιουλίου, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, Τουφάν Έρχιουρμαν, αποτίμησε θετικά την επίσκεψη. Όπως ανέφερε, οι συναντήσεις στη Λευκωσία αναμένεται να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση των θέσεων των δύο πλευρών, αλλά και στον καθορισμό της κατεύθυνσης που θα ακολουθήσουν οι προσπάθειες για το Κυπριακό. Ο κ. Έρχιουρμαν δήλωσε ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά στηρίζει τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα, σημειώνοντας: «Θα συνεχίσουμε να συμβάλλουμε σε αυτές τις προσπάθειες με ειλικρίνεια και σοβαρότητα».
Σχετικό άρθρο: Έρχιουρμαν: Θετική η επίσκεψη Γκουτέρες, στο επίκεντρο και τα ΜΟΕ
Σε δηλώσεις του στις 20 Ιουλίου, μετά την επιμνημόσυνη δέηση στον Τύμβο της Μακεδονίτισσας για τους πεσόντες αξιωματικούς και οπλίτες κατά την τουρκική εισβολή του 1974, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, καθόρισε τον στόχο της ελληνοκυπριακής πλευράς. Όπως υπογράμμισε, επιδίωξη είναι η σύγκληση διευρυμένης διάσκεψης, κατά την οποία θα ανακοινωθεί η επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο όπου διακόπηκαν. Παράλληλα, επανέλαβε την ετοιμότητα της Λευκωσίας να προσέλθει σε μια ουσιαστική διαδικασία, σημειώνοντας ότι η συνέχεια θα εξαρτηθεί από τη στάση της Τουρκίας.
Την ίδια ημέρα, ο Τουφάν Έρχιουρμαν δήλωσε στο παράνομο Bayrak ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά δεν επιθυμεί πλέον «διαπραγματεύσεις για χάρη των διαπραγματεύσεων ή μια συνάντηση τύπου 5+1 για χάρη της συνάντησης». «Θέλουμε να είμαστε προσανατολισμένοι στα αποτελέσματα, να επιτύχουμε αποτελέσματα σύμφωνα με τη βούληση του λαού μας για λύση και, όπως είπε ο Πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, θέλουμε να επιτύχουμε μια δίκαιη, διαρκή και βιώσιμη λύση στο Κυπριακό, που συνεχίζεται από το 1963», ανέφερε.
LIVE: Κρίσιμο τριήμερο για το Κυπριακό - Η έλευση Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο
Στις 24 Ιουλίου, το Εθνικό Συμβούλιο, το οποίο συγκάλεσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, καλωσόρισε την επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, επισημαίνοντας ότι αποτελεί έμπρακτη απόδειξη της προσωπικής του προσήλωσης στις προσπάθειες για επίλυση του Κυπριακού. Παράλληλα, χαιρέτισε τον διορισμό του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ραφαέλε Φίτο, ως Ειδικού Απεσταλμένου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Κυπριακό. Μετά τη συνεδρίαση, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος επισήμανε ότι πρόκειται για «μια επίσκεψη υψηλής σημασίας, υψηλού συμβολισμού», τόσο λόγω της αξίας των επαφών όσο και λόγω των ενεργειών προς τις οποίες προσανατολίζεται ο Γενικός Γραμματέας. Όπως σημείωσε, στόχος παραμένει η σύγκληση διευρυμένης διάσκεψης, η οποία θα οδηγήσει στην επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά το 2017.
Σχετικό άρθρο: Εθνικό Συμβούλιο: επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων - Τώρα η στιγμή της άλλης πλευράς να εγκαταλείψει την αδιάλλακτη στάση της
Στις 25 Ιουλίου, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είχε συνάντηση στην Αθήνα με τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, Κυριάκο Μητσοτάκη, με τους δύο ηγέτες να ανταλλάσσουν απόψεις για τις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό ενόψει της επίσκεψης Γκουτέρες. Ο κ. Μητσοτάκης έκανε λόγο για σημαντική κινητικότητα στο Κυπριακό και εξέφρασε την πλήρη στήριξη της Ελλάδας στις πρωτοβουλίες για ουσιαστική επανέναρξη των συνομιλιών, στη βάση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Υπέδειξε, επίσης, ότι η κινητικότητα συμπίπτει με την ολοκλήρωση της θητείας του Αντόνιο Γκουτέρες, γεγονός που προσδίδει στις προσπάθειες χαρακτήρα επείγοντος. «Αν πρόκειται να υπάρξει πραγματική πρόοδος, τώρα είναι η ώρα να διερευνήσουμε τις πιθανότητες αυτό να γίνει πράξη», ανέφερε, διαβεβαιώνοντας ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να στέκεται στο πλευρό της Κύπρου ενόψει των δύσκολων και απαιτητικών συνομιλιών. Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης επανέλαβε ότι στόχος είναι να προκύψουν θετικά αποτελέσματα από την επίσκεψη και να δημιουργηθούν οι συνθήκες που θα οδηγήσουν στην επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο όπου διακόπηκαν το καλοκαίρι του 2017, εντός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών και στη βάση των αρχών, των αξιών και του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σχετικό άρθρο: ΠτΔ από Αθήνα: Οι δικές μας ενέργειες οδήγησαν στο διεθνές ενδιαφέρον για το Κυπριακό
Η τριήμερη παρουσία του Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο αναμένεται, συνεπώς, να αποτελέσει το επόμενο κρίσιμο τεστ για τη νέα κινητικότητα στο Κυπριακό. Το ζητούμενο δεν περιορίζεται στην πραγματοποίηση ακόμη μίας συνάντησης, αλλά στη διαπίστωση κατά πόσο υπάρχει η αναγκαία πολιτική βούληση για μετάβαση από τις διερευνητικές επαφές σε μια ουσιαστική και προσανατολισμένη στο αποτέλεσμα διαπραγματευτική διαδικασία.
