Βουλή: «Μπλόκο» στον φόρο ταφής αποβλήτων – Εγκρίθηκε ο Κυπριακός Οργανισμός Ανάπτυξης Επιχειρήσεων

Η Ολομέλεια της Βουλής απέρριψε την Τρίτη το τροποποιητικό νομοσχέδιο για τα απόβλητα, καθώς και τους σχετικούς κανονισμούς που προέβλεπαν την επιβολή φόρου υγειονομικής ταφής στα δημοτικά απόβλητα.

Το κυβερνητικό νομοσχέδιο προνοούσε την επιβολή φόρου ύψους €10 ανά τόνο για τα δημοτικά απόβλητα που οδηγούνται σε χώρους υγειονομικής ταφής, από την έναρξη ισχύος των κανονισμών μέχρι το τέλος του 2027. Από το 2028, ο φόρος θα αυξανόταν κατά €5 ανά τόνο ετησίως, μέχρι να φθάσει στα €70 ανά τόνο.

Η Κυβέρνηση υποστήριζε ότι το μέτρο αποτελούσε βασικό εργαλείο της πράσινης φορολογικής μεταρρύθμισης, με στόχο τη μείωση του ποσοστού των δημοτικών αποβλήτων που καταλήγουν σε χώρους ταφής. Σήμερα, το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 68%, ενώ ο ευρωπαϊκός στόχος προβλέπει περιορισμό του στο 10% μέχρι το 2035.

Παράλληλα, η ψήφιση της νομοθεσίας αποτελούσε ορόσημο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και συνδεόταν με την εκταμίευση ευρωπαϊκής χρηματοδότησης ύψους €23 εκατ. από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Η πλειοψηφία της Ολομέλειας έκρινε ότι η Κυβέρνηση επιχειρούσε να μετακυλίσει το κόστος στους πολίτες, χωρίς να έχουν προηγηθεί η δημιουργία των αναγκαίων υποδομών και η εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής διαχείρισης αποβλήτων.

Οι κανονισμοί καταψηφίστηκαν με 19 ψήφους υπέρ και 26 κατά. Υπέρ ψήφισαν ο ΔΗΣΥ και το ΔΗΚΟ, ενώ εναντίον τάχθηκαν το ΑΚΕΛ, το ΕΛΑΜ, το «Άλμα – Πολίτες για την Κύπρο» και η «Άμεση Δημοκρατία».

Της καταψήφισης ακολούθησαν τοποθετήσεις και επικρίσεις βουλευτών, οι οποίοι έκαναν λόγο για αποτυχία του υφιστάμενου συστήματος διαχείρισης αποβλήτων.

Έντονη αντίδραση του Υπουργείου Γεωργίας
Ως ιδιαίτερα αρνητική εξέλιξη χαρακτήρισε το Υπουργείο Γεωργίας την καταψήφιση της μεταρρύθμισης για τον φόρο υγειονομικής ταφής αποβλήτων. Το Υπουργείο επισήμανε ότι η απόφαση της Βουλής καθιστά αδύνατη την εκταμίευση ευρωπαϊκής χρηματοδότησης ύψους €23 εκατ., η οποία προοριζόταν για έργα διαλογής στην πηγή και για τον εκσυγχρονισμό της διαχείρισης αποβλήτων από τις Τοπικές Αρχές. Με την εθνική συγχρηματοδότηση, οι συνολικοί διαθέσιμοι πόροι θα ανέρχονταν περίπου στα €48 εκατ.

Στην ανακοίνωσή του, το Υπουργείο ανέφερε ότι η παρούσα Κυβέρνηση παρέλαβε έναν τομέα με συσσωρευμένα προβλήματα, σοβαρές ελλείψεις υποδομών και συγκεκριμένες ευρωπαϊκές δεσμεύσεις. Όπως σημείωσε, ανέλαβε την ευθύνη και, λαμβάνοντας υπόψη και τις εισηγήσεις των Τοπικών Αρχών, πέτυχε τη μείωση του προτεινόμενου τέλους από τα €35 στα €10 ανά τόνο. Σύμφωνα με το Υπουργείο, η επιβάρυνση αυτή αντιστοιχούσε σε λιγότερο από €1 τον μήνα για κάθε νοικοκυριό. Παράλληλα, επιτεύχθηκε η μετάθεση της εφαρμογής του φόρου στο απώτατο δυνατό χρονικό σημείο, ενώ εξασφαλίστηκε και πρόσθετη χρηματοδότηση για τους Δήμους. Καταλήγοντας, το Υπουργείο ανέφερε ότι η καταψήφιση της νομοθεσίας δεν ακυρώνει τον κυβερνητικό σχεδιασμό, περιορίζει όμως τα διαθέσιμα εργαλεία για τον εκσυγχρονισμό της διαχείρισης αποβλήτων και μεταθέτει, για ακόμη μία φορά, το κόστος της αδράνειας στην κοινωνία και στο περιβάλλον.

Χαιρετίζει την απόφαση η Ένωση Δήμων
Από την πλευρά της, η Ένωση Δήμων Κύπρου χαιρέτισε την απόφαση της Βουλής να καταψηφίσει το νομοσχέδιο και τους κανονισμούς για τον φόρο υγειονομικής ταφής δημοτικών αποβλήτων. Σε ανακοίνωσή της, χαιρέτισε την «υπεύθυνη στάση» που επέδειξε η πλειοψηφία της Βουλής των Αντιπροσώπων. Όπως σημείωσε, η απόφαση δικαιώνει τις τεκμηριωμένες και επίμονες παρεμβάσεις της Ένωσης Δήμων κατά τις προηγούμενες ημέρες. Μέσω των παρεμβάσεων αυτών, η Ένωση είχε επισημάνει ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση και οι πολίτες δεν μπορούν να επωμιστούν το κόστος των διαχρονικών αδυναμιών του κράτους να δημιουργήσει τις απαραίτητες υποδομές και προϋποθέσεις για την αποτελεσματική διαχείριση των αποβλήτων. Η Ένωση Δήμων επανέλαβε ότι στηρίζει πλήρως την επίτευξη των εθνικών και ευρωπαϊκών περιβαλλοντικών στόχων, καθώς και τη μετάβαση στην κυκλική οικονομία. Τόνισε, ωστόσο, ότι η επίτευξη των στόχων αυτών απαιτεί ολοκληρωμένο σχεδιασμό, επαρκείς υποδομές, ουσιαστική συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων και δίκαιη κατανομή των ευθυνών. Παράλληλα, κάλεσε την Κυβέρνηση να προχωρήσει άμεσα σε ουσιαστικό διάλογο με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ώστε να διαμορφωθεί ένα εφαρμόσιμο και δίκαιο πλαίσιο. Το πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με την Ένωση, θα πρέπει να διασφαλίζει τόσο την προστασία του περιβάλλοντος και την εκπλήρωση των ευρωπαϊκών υποχρεώσεων της χώρας όσο και την αποφυγή αδικαιολόγητων οικονομικών επιβαρύνσεων για τους πολίτες. Η Ένωση Δήμων Κύπρου διαβεβαίωσε ότι θα συνεχίσει να καταθέτει υπεύθυνες και τεκμηριωμένες προτάσεις, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση μιας αποτελεσματικής πολιτικής διαχείρισης αποβλήτων προς όφελος του περιβάλλοντος, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της κοινωνίας.

Ομόφωνα πέρασε ο Κυπριακός Οργανισμός Ανάπτυξης Επιχειρήσεων

Την ίδια ώρα, εγκρίθηκε ομόφωνα από την Ολομέλεια της Βουλής, με 47 ψήφους, το νομοσχέδιο για την ίδρυση του Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Επιχειρήσεων. Η νέα νομοθεσία διασυνδέεται με το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και προβλέπει τη σύσταση ημικρατικού οργανισμού, ο οποίος θα διαχειρίζεται συνολικά €110 εκατ.

Από το ποσό αυτό, τα €50 εκατ. θα προέρχονται από ευρωπαϊκά ταμεία και θα διατεθούν για τη στήριξη μικρομεσαίων και νεοφυών επιχειρήσεων. Το ετήσιο κόστος λειτουργίας του Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Επιχειρήσεων εκτιμάται στο €1,5 εκατ.