Σε νέα κινητικότητα γύρω από το Κυπριακό αναφέρονται τουρκικά μέσα ενημέρωσης, κάνοντας λόγο για μοντέλο χαλαρής συνομοσπονδίας, με τη Μιλλιέτ να κάνει λόγο για «ελπιδοφόρα κίνηση» της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Κυπριακό, ενώ η Χουριέτ γράφει ότι η Άγκυρα παραμένει σταθερή στη θέση της για λύση δύο κρατών.
Η Μιλλιέτ αναφέρει ότι ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες έχει εκφράσει σαφώς την πρόθεσή του να επανεκκινήσει τις συνομιλίες. Η προσωπική του απεσταλμένη για το Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, φέρεται να επεξεργάζεται το πλαίσιο στόχων, τη μορφή και τη μεθοδολογία της νέας διαδικασίας.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, ο βασικός προσανατολισμός των συνομιλιών αναμένεται να είναι το μοντέλο της χαλαρής ομοσπονδίας, με περιορισμένες αρμοδιότητες στην κεντρική κυβέρνηση και ευρείες εξουσίες στις δύο συνιστώσες πολιτείες.
Γράφει ότι η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εμφανίζεται αποφασισμένη να στηρίξει τη διαδικασία, επισημαίνοντας ότι η όποια λύση θα πρέπει να είναι συμβατή με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Διαβάστε επίσης:
- Κομισιόν: Ο Φίτο θα έρθει σε επαφή με όλους τους εμπλεκόμενους για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων
- Φον ντερ Λάιεν: Η ΕΕ έτοιμη για κάθε προσπάθεια προς υποστήριξη προσπαθειών ΗΕ για Κυπριακό
Η Μιλλιέτ αναφέρεται και στην επιλογή του Ιταλού Επιτρόπου Ραφαέλε Φίτο ως ειδικού απεσταλμένου της ΕΕ για το Κυπριακό, χαρακτηρίζοντάς τον πρόσωπο το οποίο η Άγκυρα δεν θα μπορούσε να απορρίψει εξαρχής.
Η εφημερίδα σημειώνει, ωστόσο, ότι υπάρχει πίεση χρόνου. Επικαλούμενη διπλωματικές πηγές, αναφέρει ότι μια συμφωνία στη βάση χαλαρής ομοσπονδίας θα μπορούσε να καταστεί εφικτή έως τον Μάιο του 2027. Αντίθετα, η παράταση της διαδικασίας μετά τον Ιούνιο του ίδιου έτους ενδέχεται να επηρεαστεί από τις προεδρικές εκλογές στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Η Χουριέτ, από την πλευρά της, σημειώνει ότι, παρά τη νέα κινητικότητα, η Τουρκία παραμένει σταθερή στη θέση που υιοθέτησε μετά το ναυάγιο των συνομιλιών στο Κραν Μοντανά το 2017. Κατά την εφημερίδα, η Άγκυρα θεωρεί ότι τα κυριαρχικά δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων μπορούν να κατοχυρωθούν μόνο μέσω λύσης δύο κρατών.
Παράλληλα, η Χουριέτ κάνει λόγο για μια υπό επεξεργασία «στρατηγική συμφωνία» του ΟΗΕ, η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει οδικό χάρτη για νέα προσπάθεια επίλυσης.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το σχέδιο βρίσκεται ακόμη στο στάδιο των ιδεών και φέρεται να περιλαμβάνει αποκεντρωμένη χαλαρή ομοσπονδία, Προεδρικό Συμβούλιο με ισότιμη συμμετοχή των δύο πλευρών και διετή μεταβατική περίοδο.
Κατά την ίδια πηγή, στη μεταβατική αυτή φάση θα μπορούσαν να εξεταστούν το άνοιγμα του αεροδρομίου της Τύμπου και των λιμανιών στα κατεχόμενα στη διεθνή κίνηση, καθώς και εδαφικές αναπροσαρμογές που ζητεί η ελληνοκυπριακή πλευρά.
Η Χουριέτ υποστηρίζει ακόμη ότι εξετάζεται η αντικατάσταση του σημερινού συστήματος εγγυήσεων από νέο μηχανισμό ασφάλειας υπό το ΝΑΤΟ, με τη συμμετοχή Τουρκίας, Ελλάδας, Ηνωμένου Βασιλείου, ΗΠΑ και Γαλλίας, καθώς και σταδιακή αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων.
Το δημοσίευμα συνδέει πιθανή πρόοδο στο Κυπριακό με βήματα στις σχέσεις Τουρκίας–ΕΕ, όπως η αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης, η συμμετοχή της Άγκυρας στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE και η φιλελευθεροποίηση της βίζας.
Ο Τουρκοκύπριος δημοσιογράφος και αναλυτής Γιουσούφ Κανλί σε άρθρο του υποστηρίζει ότι το πρόβλημα του Κυπριακού δεν περιορίζεται στο συνταγματικό μοντέλο, αλλά αφορά την κατάρρευση της εσωτερικής και εξωτερικής ισορροπίας που είχε διαμορφωθεί το 1960.
Κατά τον Κανλί, μια βιώσιμη λύση προϋποθέτει πρώτα την αποκατάσταση της στρατηγικής εμπιστοσύνης μεταξύ Τουρκίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη δημιουργία νέων θεσμικών μηχανισμών που θα εξισορροπούν τα πλεονεκτήματα της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας ως κρατών-μελών της ΕΕ.
Ο ίδιος θεωρεί ότι η συζήτηση δεν πρέπει να περιοριστεί στην επιλογή μεταξύ ομοσπονδίας και συνομοσπονδίας, αλλά να επικεντρωθεί στην αποκατάσταση μιας πολιτικής και στρατηγικής ισορροπίας που όλες οι πλευρές θα θεωρούν δίκαιη.
