Το προσχέδιο λύσης του ΟΗΕ για το Κυπριακού που επεξεργάζεται η Προσωπική Απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ, Μαρία Ανχελα Ολγκίν, αποκαλύπτει με δημοσίευμα της βρετανικής Independent.
«Η προοπτική μιας συμφωνίας θα είχε τεράστια σημασία για το Ηνωμένο Βασίλειο, λόγω του συνεχιζόμενου καθεστώτος των δύο Κυρίαρχων Βρετανικών Βάσεων στο νησί, οι οποίες θεωρούνται κρίσιμες για την αντιμετώπιση εξελίξεων στη Μέση Ανατολή», γράφει η εφημερίδα.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα «η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την Κύπρο, Μαρία Άνχελα Χολγκίν, εργάζεται πάνω σε μια νέα συμφωνία».
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η εφημερίδα κ.Ολγκίν «προτείνει μια πιο χαλαρή μορφή λύσης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απομακρυνόμενη από το κλασικό μοντέλο ομοσπονδίας που είχε αποτελέσει τη βάση προηγούμενων διαπραγματεύσεων»
«Στόχος της φαίνεται να είναι η δημιουργία μιας δομής που οι Ελληνοκύπριοι θα μπορούν να αποκαλούν «ομοσπονδία» και οι Τουρκοκύπριοι «συνομοσπονδία», γεφυρώνοντας το χάσμα μέσω της λεγόμενης «δημιουργικής ασάφειας», γράφει το δημοσίευμα.
Όπως αναφέρει το δημοσίευμα «καθοριστικό στοιχείο της υπό διαμόρφωση πρότασης του ΟΗΕ είναι η δημιουργία δύο συνιστώντων κρατών με πολιτική ισότητα και σημαντικά περιορισμένες κοινές αρμοδιότητες. Η καθημερινή διακυβέρνηση θα ασκείται κυρίως από τα δύο κράτη, ενώ θα υπάρχει μια μικρή κεντρική δομή μόνο για τα ζητήματα που δεν μπορούν να ασκούνται χωριστά. Σε αντάλλαγμα για την αναγνώριση και την αυξημένη αυτονομία, η τουρκοκυπριακή πλευρά θα πρέπει να επιστρέψει εδάφη, μεταξύ των οποίων και το εγκαταλελειμμένο παραθαλάσσιο θέρετρο των Βαρωσίων (Μαράς/Βαρώσια)»
Σύμφωνα με το δημοσίευμα στις κοινές αρμοδιότητες προβλέπεται:
- ένα εκ περιτροπής προεδρικό συμβούλιο υπό τους δύο ηγέτες (με αναλογία 2:1 ή 3:1 υπέρ της ελληνοκυπριακής πλευράς),
- ένα κοινό συμβούλιο Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων βουλευτών αντί για άμεσα εκλεγμένο ομοσπονδιακό κοινοβούλιο,
- ένα κοινό υπουργικό συμβούλιο με περίπου πέντε ή έξι υπουργεία (Εξωτερικών, Άμυνας, Εσωτερικών/Ιθαγένειας, Οικονομικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων).
«Παράλληλα, προτείνεται τουλάχιστον μία καθοριστική ψήφος Τουρκοκύπριου υπουργού στο Υπουργικό Συμβούλιο, ως εγγύηση της ουσιαστικής πολιτικής ισότητας, αν και το σημείο αυτό ενδέχεται να αποτελέσει βασικό σημείο διαφωνίας στις διαπραγματεύσεις»
«Όσον αφορά το σύστημα εγγυήσεων του 1960, εξετάζεται η αντικατάσταση του ρόλου του Ηνωμένου Βασιλείου, της Τουρκίας και της Ελλάδας από μια φόρμουλα του ΝΑΤΟ, η οποία θα μπορούσε να προβλέπει μικρή πολυεθνική στρατιωτική παρουσία στο νησί», γράφει το δημοσίοετμα.
«Ο ΟΗΕ φέρεται να εξετάζει μεταβατική περίοδο δύο ή τριών ετών, κατά την οποία θα ξεκινήσει η επιστροφή εδαφών (με πρώτο βήμα τα Βαρώσια), ενώ σταδιακά θα εφαρμοστούν τα τρία αιτήματα της τουρκοκυπριακής πλευράς, γνωστά ως «τα τρία D»: απευθείας εμπόριο (direct trade), απευθείας πτήσεις (direct flights) και απευθείας επαφές (direct contacts), παράλληλα με χαλάρωση των τουρκικών περιορισμών και πρόσβαση σε τουρκικά λιμάνια», αναφέρει το δημοσίευμα.
«Υπάρχουν επίσης προσδοκίες για πρόοδο στην εκμετάλλευση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου, καθώς και για σύνδεση μιας συνολικής λύσης του Κυπριακού με την ευρύτερη ευρωπαϊκή ατζέντα της Τουρκίας, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την τελωνειακή ένωση ΕΕ–Τουρκίας». Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο «Τουφάν Ερχουρμάν εμφανίζεται πιο πρόθυμος να διαπραγματευτεί ένα τέτοιο πλαίσιο, ενώ ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, εμφανίζεται πιο επιφυλακτικός, λαμβάνοντας υπόψη και τις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις»
Ο Σπύρος Μιλτιάδης, αναπληρωτής ύπατος αρμοστής της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Λονδίνο, δήλωσε:
«Από όσο γνωρίζω, δεν υπάρχει καμία επίσημη πρόταση του ΟΗΕ στην οποία να έχει ζητηθεί από τις δύο πλευρές να απαντήσουν. Οι ιδέες που κυκλοφορούν φαίνεται να είναι περισσότερο υποθετικές παρά να αποτελούν συγκεκριμένη πρόταση ή σχέδιο. Οποιαδήποτε ουσιαστική πρόοδος θα πρέπει να προκύψει μέσω της καθιερωμένης διαδικασίας υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και εντός του συμφωνημένου πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών.»
