Σήμερα Δευτέρα (15/6) η ΕΕ και η Ουκρανία πέτυχαν ένα σημαντικό ορόσημο με την έναρξη διαπραγματεύσεων για την αποκαλούμενη ομάδα κεφαλαίων «Θεμελιώδη πεδία». Η συγκεκριμένη ομάδα κεφαλαίων καλύπτει τις βασικές αξίες και αρχές στις οποίες εδράζεται η ΕΕ. Περιλαμβάνει το κεκτημένο της ΕΕ που αφορά το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα, τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών, τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, καθώς και οικονομικά κριτήρια.
Μαριλένα Ραουνά, Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας
Το σημερινό ιστορικό ορόσημο αποτελεί κορυφαία στιγμή της κυπριακής Προεδρίας και το μήνυμα που στέλνει είναι σαφές: Το μέλλον της Ουκρανίας και των πολιτών της είναι σταθερά συνδεδεμένο με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η σημερινή διάσκεψη προσχώρησης υπογραμμίζει επίσης τη σταθερή προσήλωση της Ουκρανίας στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και αναγνωρίζει την ουσιαστική πρόοδο που έχει επιτευχθεί απέναντι σε πρωτοφανείς προκλήσεις. Αποτελεί απόδειξη της ανθεκτικότητας του ουκρανικού λαού. Ταυτόχρονα, οι δεσμεύσεις που αναλαμβάνει σήμερα η Ουκρανία έχουν κρίσιμη σημασία για την προώθηση της διαδικασίας προσχώρησης. Η διεύρυνση δεν είναι μόνο μια στρατηγική ευκαιρία για την Ουκρανία, αλλά και στρατηγική επένδυση σε μια ισχυρότερη, ασφαλέστερη και πιο ενωμένη Ευρώπη.
Η ομάδα κεφαλαίων 1 «Θεμελιώδη πεδία» περιλαμβάνει τα ακόλουθα διαπραγματευτικά κεφάλαια:
- Κεφάλαιο 23 – Δικαστικό σύστημα και θεμελιώδη δικαιώματα
- Κεφάλαιο 24 – Δικαιοσύνη, ελευθερία και ασφάλεια
- Κεφάλαιο 5 – Δημόσιες συμβάσεις
- Κεφάλαιο 18 – Στατιστικά στοιχεία
- Κεφάλαιο 32 – Δημοσιονομικός έλεγχος
Η ΕΕ έχει καθορίσει ενδιάμεσα κριτήρια αξιολόγησης τόσο σε οριζόντιο επίπεδο για την ομάδα κεφαλαίων όσο και για τα κεφάλαια σχετικά με το κράτος δικαίου (κεφάλαια 23 και 24). Αυτά τα κριτήρια αξιολόγησης θα πρέπει να εκπληρωθούν πριν προχωρήσει η διαπραγματευτική διαδικασία στην τελική φάση της με το προσωρινό κλείσιμο του κεφαλαίου.
Επιπλέον, η ΕΕ καθόρισε κριτήρια αξιολόγησης για το προσωρινό κλείσιμο των άλλων κεφαλαίων σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, τα στατιστικά στοιχεία και τον δημοσιονομικό έλεγχο (κεφάλαια 5, 18 και 32).
Οι διαπραγματεύσεις για την ομάδα κεφαλαίων «Θεμελιώδη πεδία» είναι οι πρώτες που ανοίγουν και οι τελευταίες που κλείνουν. Η πρόοδος στο πλαίσιο αυτής της ομάδας κεφαλαίων θα καθορίσει τον συνολικό ρυθμό των διαπραγματεύσεων.
Η προσχώρηση είναι μια αξιοκρατική διαδικασία. Η παρακολούθηση της προόδου ως προς την ευθυγράμμιση με το κεκτημένο της ΕΕ και τα σχετικά ευρωπαϊκά πρότυπα καθώς και ως προς την εφαρμογή τους θα συνεχιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Γενικό πλαίσιο
Μετά την εισαγωγή της αναθεωρημένης μεθοδολογίας για τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις το 2020, τα διαπραγματευτικά κεφάλαια χωρίζονται σε έξι θεματικές ομάδες:
- Θεμελιώδη πεδία
- Εσωτερική αγορά
- Ανταγωνιστικότητα και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη
- Πράσινο θεματολόγιο και βιώσιμη συνδεσιμότητα
- Πόροι, γεωργία και συνοχή
- Εξωτερικές σχέσεις