Μία συμφωνία ορόσημο για την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης επετεύχθη χθες το βράδυ και αφορά την επιστροφή υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν παράνομα σε κράτη μέλη της ΕΕ.
Στις διαπραγματεύσεις που διεξήχθησαν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες, την Κυπριακή Προεδρία εκπροσώπησε ο Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας, Νικόλας Ιωαννίδης, ο οποίος βρισκόταν εκεί για τις τελικές διαβουλεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Σε δηλώσεις του μετά την επίτευξη της συμφωνίας, ο Επίτροπος Μετανάστευσης, Μάγκνους Μπρούνερ, χαρακτήρισε την εξέλιξη ως ένα πολύ σημαντικό βήμα, τονίζοντας ότι συμβάλλει στη διασφάλιση του ελέγχου για το τι συμβαίνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ποιος εισέρχεται σε αυτήν αλλά και ποιος πρέπει να αποχωρήσει.
Να σημειωθεί ότι ο νέος Κανονισμός θεσπίζει σαφείς υποχρεώσεις για τους υπηκόους τρίτων χωρών που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η υποχρέωση αναχώρησης από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος και η συνεργασία με τις εθνικές αρχές. Η μη συμμόρφωση μπορεί να συνεπάγεται μείωση παροχών και επιδομάτων, καθώς και ποινικές κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένης της φυλάκισης, εφόσον αυτό προβλέπεται από την εθνική νομοθεσία.
Επιπλέον, εισάγεται η Ευρωπαϊκή Εντολή Επιστροφής, ένα τυποποιημένο έγγραφο που θα διευκολύνει την αμοιβαία αναγνώριση αποφάσεων επιστροφής μεταξύ των κρατών μελών, διαδικασία που προς το παρόν παραμένει εθελοντική.
Σε ό,τι αφορά τους κόμβους επιστροφής σε τρίτες χώρες, ο Κανονισμός παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα σύναψης σχετικών συμφωνιών με τρίτες χώρες, υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρούνται τα διεθνή πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η αρχή της μη επαναπροώθησης. Σημειώνεται ότι οι ασυνόδευτοι ανήλικοι εξαιρούνται ρητά από τις συγκεκριμένες πρόνοιες.
Όσον αφορά το μέγιστο διάστημα κράτησης παράτυπων μεταναστών που αναμένουν επιστροφή, αυτό αυξάνεται από τους έξι μήνες που ισχύουν σήμερα στους 24 μήνες, με δυνατότητα επιπλέον εξάμηνης παράτασης. Για άτομα που θεωρούνται κίνδυνος για την ασφάλεια προβλέπονται αυστηρότερα μέτρα, όπως απαγόρευση εισόδου αόριστης διάρκειας ή κράτηση σε σωφρονιστικό κατάστημα.
Παράλληλα, ο νέος Κανονισμός τερματίζει την αυτόματη προσωρινή προστασία από απέλαση που ίσχυε μέχρι σήμερα σε περιπτώσεις άσκησης έφεσης κατά απόφασης επιστροφής, αφήνοντας πλέον την κρίση αυτή στα αρμόδια δικαστήρια.