Η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, στην οποία αποδίδει μεγάλη σημασία η Λευκωσία, θα τεθεί στο τραπέζι του άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, μεθαύριο στην Κύπρο. Οι Βρυξέλλες δρομολογούν και μια διαδικασία προσομοίωσης, τον Μάϊο, εξετάζοντας σενάρια για ενεργοποίηση της ρήτρας. Υπάρχουν, ωστόσο, ουσιώδη κενά, διότι η ρήτρα δεν υποχρεώνει τα κράτη να συνδράμουν με στρατιωτικά μέσα ένα μέλος που δέχεται επίθεση, ενώ παράλληλα η πρωτοκαθεδρία των δράσεων παραμένει στο ΝΑΤΟ.
Το αίτημα του προέδρου Χριστοδουλίδη, για διευκρίνιση των ενεργειών που θα ακολουθήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, όταν ένα κράτος δεχθεί επίθεση και ενεργοποιήσει την ευρωπαϊκή ρήτρα συνδρομής, θα γίνει πράξη στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στις 23 και 24 Απριλίου στην Κύπρο. Η Ύπατη Εκπρόσωπος Κάγια Κάλας αναμένεται να ενημερώσει τους ηγέτες των 27 κρατών-μελών, χωρίς όμως να δρομολογηθούν ουσιαστικές αποφάσεις. Οι Βρυξέλλες έχουν ήδη κινηθεί για παραπομπή του θέματος στο διπλωματικό επίπεδο της Επιτροπής Πολιτικής Ασφάλειας, πιθανότατα εντός Μαΐου. Εκεί, θα επιδιωχθεί μια άσκηση προσομοίωσης, με σενάριο την εκδήλωση επίθεσης κατά ενός ή/και πολλών κρατών-μελών.
Ωστόσο, όπως ανέφερε στον ΑΝΤ1 έγκυρη κοινοτική πηγή, παρά τις συζητήσεις που θα διεξαχθούν σε πολιτικό επίπεδο και την άσκηση προσομοίωσης σε τεχνοκρατικό επίπεδο, υπάρχουν ουσιώδη κενά τα οποία περιορίζουν το επιχειρησιακό εύρος της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής. Αφενός, γιατί η ίδια η Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθιστά σαφές ότι εάν ένα ευρωπαϊκό κράτος δεχθεί επίθεση, τα υπόλοιπα κράτη-μέλη δεν υποχρεώνονται να παράσχουν στρατιωτική στήριξη. Αλλά, θα μπορούσαν να το στηρίξουν, παρέχοντάς του απλές πληροφορίες, διπλωματική αρωγή ή νοσοκομειακό υλικό, κάτι που στερεί από την ευρωπαϊκή ρήτρα τη δυνατότητα να καταστεί ουσιαστική ασπίδα των χωρών της Ε.Ε. Το δεύτερο ουσιαστικό κενό, αφορά στο γεγονός ότι η ευρωπαϊκή ρήτρα θεωρείται συμπλήρωμα των δράσεων του ΝΑΤΟ, κάτι που ορίζεται και ρητώς στην ίδια τη Συνθήκη της Ε.Ε.
Το θέμα έχει ήδη τεθεί στο πλαίσιο συνάντησης της Ούρσουλας φον ντερ Λάιεν και του Μαρκ Ρούτε. Σύμφωνα με ξένες διπλωματικές πηγές, οι Βρυξέλλες καθησύχασαν το ΝΑΤΟ, διαμηνύοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν επιδιώκει να υποκαταστήσει τη Βορειοατλαντική Συμμαχία. Και ότι σε κάθε περίπτωση θα διατηρήσει τον συμπληρωματικό χαρακτήρα της ευρωπαϊκής ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής έναντι της πρωτοκαθεδρίας των δράσεων του ΝΑΤΟ.
