Την ίδια ώρα που οι δυνάμεις κατοχής επιχειρούσαν παραβίαση στην περιοχή Περγάμου, στα όρια της νεκρής ζώνης, η Επιτροπή Εξωτερικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εξέδιδε έκθεση, η οποία «καλεί την Τουρκία να σεβαστεί το καθεστώς της νεκρής ζώνης και την εντολή της Ειρηνευτικής Δύναμης του ΟΗΕ».
Η έκθεση περιλαμβάνει θετικές αναφορές για τη Λευκωσία, απορρίπτοντας κάθε σκέψη για λύση δύο κρατών, ενώ καλεί την Άγκυρα να αποσύρει τα κατοχικά της στρατεύματα από την Κύπρο και να αναστρέψει της ενέργειές της στην περίκλειστη πόλη της Αμμοχώστου.
Ενόσω οι κατοχικές δυνάμεις στην Κύπρο έστηναν σκηνικό έντασης, στα όρια της νεκρής ζώνης, η Επιτροπή Εξωτερικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε την έκθεσή της για την Τουρκία, στο πλαίσιο της οποίας, περιλαμβάνονται δύο σημαντικές υποδείξεις γύρω από το γενικότερο ζήτημα της γραμμής αντιπαράταξης:
1. Η Ευρωβουλή «καλεί την Τουρκία να σεβαστεί το καθεστώς της νεκρής ζώνης και την εντολή της Ειρηνευτικής Δύναμης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, να παύσει και να αναστρέψει όλες τις μονομερείς ενέργειες και παραβιάσεις», περιλαμβανομένων των παρενοχλήσεων κτηνοτρόφων.
2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο «επαναλαμβάνει την έκκλησή του για συνεργασία μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Τουρκίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και του ΟΗΕ για την εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων αποστρατιωτικοποίησης της νεκρής ζώνης».
Οι αναφορές αυτές, αν και περιλήφθηκαν στο κείμενο της έκθεσης της Ευρωβουλής πριν τις σημερινές ενέργειες των τουρκικών κατοχικών δυνάμεων, δεν παύουν να λειτουργούν επικριτικά για τη γενικότερη, διαχρονική στάση της Άγκυρας και να αποτελούν εκ των πραγμάτων πληρωμένη απάντηση και για όσα συνέβησαν και σήμερα στα όρια της νεκρής ζώνης.
Η έκθεση της επιτροπής εξωτερικών εγκρίθηκε με 44 ψήφους υπέρ και 10 εναντίον και 17 αποχές και αποτελεί ένα καλό χαρτί προς αξιοποίηση στα χέρια της Λευκωσίας. Πέραν των αναφορών για τη νεκρή ζώνη, η έκθεση θέτει την Άγκυρα προ των ευθυνών της, απορρίπτει κάθε σκέψη για λύση δύο κρατών στην Κύπρο και «καταδικάζει έντονα τις προσπάθειες της Τουρκίας να αναβαθμίσει το καθεστώς της αποσχιστικής οντότητας». Παράλληλα, «καταδικάζει τις συνεχιζόμενες προσπάθειες της Τουρκίας να “ανοίξει” και να εποικίσει τα Βαρώσια», ενώ επαναφέρει τις υποδείξεις της Ευρωβουλής για απόδοση της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου στα Ηνωμένα Έθνη, καθώς και για αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από την Κύπρο.
Μέσα σε αυτά, θα πρέπει να σημειώσουμε και τη θετική υποδοχή της οποίας τυγχάνει ο Τουφάν Έρχιουρμαν, καθώς η έκθεση υποστηρίζει ότι ο νέος Τουρκοκύπριος ηγέτης «συνέβαλε στην ανανεωμένη ελπίδα για τη δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος, για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων».
Η έκθεση φωτογραφίζει ευκρινώς μια ειδική σχέση της Τουρκίας με την Ε.Ε, καθιστώντας σαφές ότι η οπισθοδρόμηση στα ανθρώπινα δικαιώματα και στο κράτος δικαίου, λειτουργεί αποτρεπτικά στην επανεκκίνηση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Στη λογική της ειδικής σχέσης αναγνωρίζεται ο διαμεσολαβητικός ρόλος της Άγκυρας στην Ουκρανία και στην Μέση Ανατολή και γίνεται λόγος για αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης, υπό προϋποθέσεις, ως επίσης και για συμμετοχή της Τουρκίας σε υφιστάμενα και μελλοντικά αμυντικά ευρωπαϊκά προγράμματα. Αλλά, διατυπώνεται η θέση ότι υπό τις παρούσες συνθήκες η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας δεν είναι σε θέση να προχωρήσει.
Να σημειώσουμε ότι μετά την έγκριση της έκθεσης από την Επιτροπή Εξωτερικών, το κείμενο, θα τεθεί ενώπιον της ολομέλειας, με δυνατότητα νέων τροποποιήσεων, προκειμένου να υιοθετηθεί οριστικά εντός του προσεχούς Μαΐου. Να διευκρινίσουμε ότι οι εκθέσεις της Ευρωβουλής δεν είναι νομικά δεσμευτικές, αλλά δεν παύουν να στέλνουν σαφή πολιτικά μηνύματα.
