Το μεγάλο αγκάθι της Συνόδου Κορυφής του Ευρωπαικού Συμβουλίουαφορά στα κονδύλια που απαιτούνται για τη στήριξη της Ουκρανίας, καθώς οι εκτιμήσεις των Βρυξελλών, παραπέμπουν σε ποσά 50 και πλέον δισεκατομμυρίων ευρώ, μέχρι το 2026. Ένα ποσό τεράστιο.
Έτσι λοιπόν, η Κομισιόν προτείνει όπως αξιοποιηθούν σταδιακά, 140 δισεκατομμύρια ευρώ από τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας, τα οποία διαχειρίζεται το αποθετήριο τίτλων Euroclear, με έδρα τις Βρυξέλλες. Η Γερμανία και οι χώρες της Βαλτικής, επιδιώκουν λήψη πολιτικής απόφασης σήμερα, κάτι όμως που προσκρούει κατά κύριο λόγο στο Βέλγιο, στο οποίο βρίσκονται τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια. Την ίδια ώρα, η Ρωσία προειδοποιεί με αγωγές και δεν αποκλείεται το Βέλγιο να εμπλακεί σε περιπέτειες, εάν η αξιοποίηση των ρωσικών παγωμένων κεφαλαίων εκληφθεί ως «κατάσχεση», κάτι που αντίκεται στο διεθνές δίκαιο.
Να δούμε τώρα πως εμπλέκονται οι άλλες χώρες αλλά και η Κύπρος, δημιουργώντας ένα σπιράλ αντιδράσεων. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Κομισιόν το δάνειο που επιδιώκεται να δοθεί προς την Ουκρανία, θα αποπληρωθεί μέσα από τις αποζημιώσεις που θα κληθεί να καταβάλει η Ρωσία μετά τον πόλεμο. Τι θα γίνει όμως εάν η Ρωσία, δεν πληρώσει αποζημιώσεις; Ή έστω, εάν δεν καταβάλει το ύψος των αποζημιώσεων που προσδοκά η Ε.Ε ότι θα καταβάλει; Αυτά είναι μείζονα ερωτήματα που δυστυχώς δεν έχουν απαντηθεί.
Για να μην μείνει ξεκρέμαστο το Βέλγιο, η Κομισιόν φαίνεται να προωθεί ένα καθεστώς εγγυήσεων από όλα τα κράτη-μέλη. Στόχος είναι οι εγγυήσεις να καθοριστούν στο πλαίσιο της δημοσιονομικής κλείδας του Ακαθαρίστου Εγχώριου Εισοδήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κάτι που εάν και εφόσον αποφασισθεί, οι εγγυήσεις που θα κληθεί να παράσχει η Κύπρος θα αναλογούν στο 0,18% του συνόλου των δανείων που θα χορηγηθούν στην Ουκρανία.
Πάντως απόφαση δεν έχουμε και το ζήτημα εξακολουθεί και τώρα να είναι ανοικτό, με αβέβαιη έκβαση. Οι πληροφορίες που αφέθηκαν να διαρρεύσουν παραπέμπουν σε εντονότατες πιέσεις προς το Βέλγιο και για ανάληψη αποστολής από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα να πείσει τον πρωθυπουργό του Βελγίου, Μπαρτ Ντε Βέβερ. Ο Βέλγος πρωθυπουργός πάντως έριξε το γάντι στα υπόλοιπα κράτη-μέλη, λέγοντας ότι όλες οι χώρες που διαθέτουν παγωμένα ρωσικά κεφάλαια θα πρέπει να τα διαθέσουν στο πλαίσιο δανειοδότησης της Ουκρανίας.
Να υπογραμμίσουμε ότι όλα αυτά λαμβάνουν χώρα στην απουσία της Ουγγαρίας. Η οποία δια του εθνικιστή πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν, αποστασιοποιείται και επαναλαμβάνει την αντίθεση της στην ευρωπαϊκή προοπτική της Ουκρανίας, λέγοντας μάλιστα σήμερα, ότι η Ουκρανία δεν είναι κυρίαρχο κράτος.
Νέο πακέτο κυρώσεων, βασικές του πρόνοιες
Μέσα σε όλα αυτά, υιοθετήθηκε το 19ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Με βασικό στοιχείο τη σταδιακή οριστική απεμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης από η ρωσική ενέργεια, σε ορίζοντα διετίας. Επίσης, τίθενται περιορισμοί διακίνησης εντός του Σένγκεν σε Ρώσους διπλωμάτες, κάτι που συζητήθηκε έντονα και τελικά οριστικοποιήθηκε. Παράλληλα, ενισχύονται οι κυρώσεις κατά του σκιώδους στόλου της Ρωσίας κατά ρωσικών τραπεζών, ανταλλακτηρίων κρυπτονομισμάτων, καθώς και οντότητες στην Ινδία και την Κίνα.
Ανάλογο ενδιαφέρον, αν όχι μεγαλύτερο, συγκεντρώνει η τοποθέτηση του Βολοντιμίρ Ζελένσκι, ο οποίος απέρριψε οποιαδήποτε ανταλλαγή εδαφών με τη Ρωσία στο πλαίσιο μιας μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας, επαναλαμβάνοντας ότι προϋπόθεση για οποιοδήποτε σχέδιο επίτευξης ειρήνης, αποτελεί η κατάπαυση του πυρός, ενώ οι διαπραγματεύσεις έπονται.
Πρόγραμμα SAFE
Με βάση τις θέσεις που έχουν διαμορφωθεί από τον περασμένο Μάιο στο πλαίσιο του προγράμματος SAFE, το καλοκαίρι στο πρόγραμμα EDIP και πριν από μερικές μέρες στο mini-Omnibus για την άμυνα, η συμμετοχή της Τουρκίας στα εν λόγω ευρωπαϊκά προγράμματα προϋποθέτει σύναψη συμφωνίας ασφαλείας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή απαιτείται ομόφωνη απόφαση από όλα τα κράτη-μέλη, με την Κύπρο και την Ελλάδα να διατηρούν δικαίωμα βέτο.
ΠτΔ: «Αναβάθμιση υποδομών μέσω του SAFE»
Ωστόσο, οι τουρκικές αμυντικές βιομηχανίες, που δραστηριοποιούνται σε ευρωπαϊκό έδαφος μπορούν να συμμετάσχουν στα ευρωπαϊκά προγράμματα και άρα και σε όλο το φάσμα της ευρωπαϊκής άμυνας και ασφάλειας. Αυτό προβλέπεται μέσω μιας πρόνοιας, στο πλαίσιο της οποίας η Ιταλία, η Γερμανία ή οποιαδήποτε άλλη χώρα, έχει συμφωνήσει στην εγκαθίδρυση μιας τουρκικής εταιρίας στο έδαφός της, παρέχει απλώς κάποιες τυπικές εγγυήσεις στην Κομισιόν, μέσω των οποίων, οι Βρυξέλλες ανοίγουν τις πόρτες τους στις τουρκικές εταιρίες.
ΠτΔ στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο: Παρουσίασε στοιχεία για παράκαμψη κυρώσεων από Τουρκία
Άρα, η Τουρκία δεν είναι μέρος των ευρωπαϊκών προγραμμάτων άμυνας, αλλά τουρκικές εταιρίες εισέρχονται στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα, δια της πλαγίας. Και τα παραδείγματα είναι παρά πολλά, στην Ιταλία, τη Γερμανία, την Ουγγαρία, τη Ρουμανία και σε πολλές άλλες χώρες που έχουν εγκατασταθεί τουρκικές εταιρίες ή έχουν συστήσει κοινοπραξίες με άλλες ευρωπαϊκές αμυντικές εταιρίες.
