Πρόταση νόμου που θέτει για πρώτη φορά ενιαίο νομικό πλαίσιο για τις ομάδες εξειδικευμένων εθελοντών στην Κυπριακή Δημοκρατία κατέθεσε η βουλευτής του ΑΚΕΛ, Ειρήνη Χαραλαμπίδου.
Στόχος της πρότασης είναι να καλύψει το θεσμικό κενό που υπάρχει μέχρι σήμερα και να ενισχύσει τη συντονισμένη και ασφαλή συμμετοχή των εθελοντών σε επιχειρήσεις αντιμετώπισης κρίσεων, όπως φυσικές καταστροφές και έκτακτες ανάγκες.
Σύμφωνα με την εισηγήτρια, οι εξειδικευμένοι εθελοντές έχουν αποδείξει επανειλημμένα την αξία τους στο πεδίο, συνδράμοντας αποτελεσματικά τις κρατικές υπηρεσίες, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις πυρκαγιών, πλημμυρών, σεισμών και επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης. Ωστόσο, η δράση τους δεν υπόκειται μέχρι σήμερα σε σαφείς νομοθετικές ρυθμίσεις, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται ασυντόνιστες και ενίοτε επικίνδυνες πρακτικές.
Όπως εξηγεί η κ. Χαραλαμπίδου, πολλές ομάδες δραστηριοποιούνται με δικά τους μέσα –οχήματα που δεν είναι καταχωρημένα ως πυροσβεστικά ή δεν καλύπτονται ασφαλιστικά– ενώ απουσιάζει σαφής διαδικασία για την αναγνώριση και πιστοποίησή τους. Η μη υπαγωγή τους σε επίσημες κρατικές δομές επιχειρήσεων συνεπάγεται ότι συχνά λειτουργούν χωρίς εντολές ή επίσημο συντονισμό, γεγονός που εγκυμονεί κινδύνους τόσο για τους ίδιους όσο και για την αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων.
Μέχρι σήμερα, η εμπλοκή των ομάδων βασιζόταν σε αποσπασματικές υπουργικές αποφάσεις ή εσωτερικούς κανονισμούς, χωρίς ενιαίο θεσμικό πλαίσιο.
Η πρόταση νόμου αποσκοπεί:
- Στη σύσταση και λειτουργία Ομάδων Εξειδικευμένων Εθελοντών με σαφώς καθορισμένο σκοπό.
- Στη δημιουργία Μητρώου Εγγραφής και στον καθορισμό της διαδικασίας απόκτησης ιδιότητας μέλους.
- Στην υποχρεωτική εκπαίδευση των εθελοντών και στον καθορισμό του είδους των επιχειρήσεων όπου μπορούν να συμμετέχουν.
- Στην οριοθέτηση θεμάτων εξοπλισμού και οχημάτων, διασφαλίζοντας ότι πληρούνται οι απαραίτητες προδιαγραφές.
- Στην πρόβλεψη για ιατροφαρμακευτική κάλυψη και αποζημίωση σε περίπτωση τραυματισμού, μόνιμης αναπηρίας ή θανάτου κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους.
Επιπλέον, προβλέπεται η διοικητική και επιχειρησιακή υπαγωγή των ομάδων σε συγκεκριμένες κρατικές υπηρεσίες, ώστε να εντάσσονται οργανωμένα σε κεντρικά συστήματα διαχείρισης κρίσεων.
Η βουλευτής υπογράμμισε πως περιστατικά, όπως η μεγάλη πυρκαγιά στην επαρχία Λεμεσού, ανέδειξαν τον κομβικό ρόλο των εθελοντών, οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις έσπευσαν ταχύτερα από τις επίσημες δυνάμεις, αναλαμβάνοντας κρίσιμα καθήκοντα.
Σήμερα, οι εξειδικευμένες εθελοντικές ομάδες δραστηριοποιούνται κυρίως σε πυροπροστασία, άντληση όμβριων υδάτων, μετακίνηση εμποδίων μετά από θεομηνίες και υποστήριξη σε επιχειρήσεις εντοπισμού αγνοουμένων.
