Σε μια εξέλιξη που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα του σύγχρονου πολέμου, οι ουκρανικές δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι πραγματοποίησαν την πρώτη στον κόσμο πλήρως μη επανδρωμένη επιθετική επιχείρηση, κατά την οποία κατέλαβαν ρωσικές θέσεις και αιχμαλώτισαν στρατιώτες χωρίς την παρουσία ουκρανικού πεζικού στο πεδίο της μάχης.
Η επιχείρηση έλαβε χώρα στην περιοχή του Χάρκοβο, στα ανατολικά της Ουκρανίας, και εκτελέστηκε από την 3η Ξεχωριστή Ταξιαρχία Εφόδου, μέσω της πειραματικής μονάδας drones που φέρει την ονομασία DEUS EX MACHINA.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Ταξιαρχίας, χρησιμοποιήθηκε συνδυασμός από drones πρώτου προσώπου τύπου καμικάζι (FPV) και ρομποτικά επίγεια οχήματα, τα οποία κατάφεραν να διεισδύσουν σε ρωσικές οχυρώσεις που είχαν αποτρέψει προηγούμενες ανθρώπινες επιθέσεις. Η επίθεση ξεκίνησε με ένα ρομπότ καμικάζι εδάφους που ανατίναξε ρωσικό καταφύγιο. Στη συνέχεια, καθώς ένα δεύτερο ρομπότ πλησίαζε, οι εναπομείναντες Ρώσοι στρατιώτες επέλεξαν να παραδοθούν για να αποφύγουν περαιτέρω καταστροφή.
Οι αιχμάλωτοι οδηγήθηκαν πίσω στις ουκρανικές θέσεις με τηλεκατεύθυνση από εναέρια drones που τους καθοδηγούσαν μέσω ζωντανής μετάδοσης εικόνας. Οι ουκρανικές δυνάμεις ανέφεραν ότι η επιχείρηση διεξήχθη με απόλυτη επιτυχία, χωρίς να υπάρξει φυσική παρουσία στρατιωτών στο σημείο της σύγκρουσης. Τόνισαν ότι οι συγκεκριμένες ρωσικές θέσεις είχαν προηγουμένως αποκρούσει δύο απόπειρες κατάληψής τους από γειτονικές ουκρανικές μονάδες, γεγονός που ενισχύει τη σημασία της επιτυχίας της ρομποτικής επιχείρησης.
Πρόκειται για την πρώτη επιβεβαιωμένη περίπτωση στην οποία μη επανδρωμένα μέσα χρησιμοποιήθηκαν ως κύριες επιθετικές μονάδες σε μάχη πρώτης γραμμής, και όχι απλώς για υποστηρικτικούς ρόλους όπως αναγνώριση ή εξουδετέρωση εκρηκτικών. Η Ουκρανία έχει επενδύσει σημαντικά σε τεχνολογίες drones και ρομποτικών συστημάτων από την έναρξη του πολέμου με τη Ρωσία, επιδιώκοντας να αντισταθμίσει τη συμβατική στρατιωτική ανισορροπία με τη Ρωσία μέσω ευρείας χρήσης χαμηλού κόστους αυτόνομων μέσων.
Η επιτυχία αυτής της επιχείρησης ενδέχεται να αποτελέσει σημείο καμπής στο δόγμα του σύγχρονου πολέμου, ειδικά σε πεδία παρατεταμένης φθοράς, όπως το ανατολικό μέτωπο της Ουκρανίας, όπου οι απώλειες είναι μεγάλες και οι προελάσεις σπάνιες.
Παρά το γεγονός ότι η Ρωσία δεν έχει σχολιάσει επίσημα την ανακοίνωση, το γεγονός αναφέρθηκε από ουκρανικά και διεθνή μέσα ενημέρωσης, με την Ταξιαρχία να δημοσιεύει και σχετικό βίντεο από την επιχείρηση. Σύμφωνα με στρατιωτικούς αναλυτές, η παρουσία ρομπότ στο πεδίο προκαλεί ισχυρό ψυχολογικό αντίκτυπο στους στρατιώτες, καθώς η αδυναμία «ανθρώπινης» επαφής και η συνεχής απειλή από ασταμάτητα μηχανικά μέσα μπορεί να οδηγήσει πιο εύκολα στην παράδοση.
Παρόμοιο περιστατικό είχε σημειωθεί μόνο μία φορά στο παρελθόν, το 1991, όταν Ιρακινοί στρατιώτες παραδόθηκαν σε ένα αμερικανικό drone στον Πόλεμο του Κόλπου. Ωστόσο, η ουκρανική επιχείρηση, με τη χρήση συνδυασμένων εναέριων και επίγειων μη επανδρωμένων συστημάτων, αποτελεί την πρώτη οργανωμένη και στρατηγικά σχεδιασμένη επίθεση τέτοιου είδους, η οποία μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για έναν νέο τύπο πολεμικής σύγκρουσης στο μέλλον.
