Σε μια νέα επικίνδυνη γεωπολιτική κίνηση στην Ανατολική Μεσόγειο, η Τουρκία επιδιώκει συμφωνία για ΑΟΖ με τη Συρία, μετά την ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ από τζιχαντιστικές ομάδες που υποστηρίχθηκαν στρατιωτικά και πολιτικά από την Άγκυρα.
Η πληροφορία αυτή προκύπτει από επίσημη επιστολή του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, η οποία εστάλη στο Προεδρείο της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης και διέρρευσε στον ιστότοπο Nordic Monitor.
Στην επιστολή, ο Φιντάν επιβεβαιώνει για πρώτη φορά επίσημα ότι έχουν ξεκινήσει διαβουλεύσεις ανάμεσα σε τουρκικά θεσμικά όργανα για τη χάραξη θαλάσσιων συνόρων με τη νέα μεταβατική κυβέρνηση της Συρίας υπό τον πρόεδρο Αχμάντ αλ-Σαράα. Στόχος είναι να καταρτιστεί διμερής συμφωνία ΑΟΖ που θα «διασφαλίζει τα συμφέροντα της Τουρκίας και της “τδβκ”».
Axios: Προκαταρκτικές συνομιλίες μεταξύ Ισραήλ και Συρίας
«Με την ανατροπή του καθεστώτος Μπάαθ και τη μεταβίβαση της εξουσίας σε μεταβατική κυβέρνηση, καταβάλλονται προσπάθειες σε συντονισμό με τους αρμόδιους θεσμούς για τη χάραξη θαλάσσιων ορίων και τον καθορισμό περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας, με τρόπο που να διαφυλάσσει τα συμφέροντα της χώρας μας», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Τούρκος ΥΠΕΞ.
Ο Φιντάν τονίζει επίσης ότι η Τουρκία είναι δεσμευμένη στην υπεράσπιση των «δικαιωμάτων» του ψευδοκράτους σε οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία με τη Δαμασκό.
Η επιστολή αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με προηγούμενες δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Μεταφορών, ο οποίος είχε παρουσιάσει τη συμφωνία ως «απλώς πιθανή» στο μέλλον. Πλέον, είναι σαφές ότι οι προετοιμασίες είναι ήδη σε εξέλιξη.
Έβαλαν στόχο να σκοτώσουν τον αλ-Σάραα στη Συρία;
Η Άγκυρα φαίνεται να επιχειρεί να εκμεταλλευτεί το νέο πολιτικό καθεστώς στη Συρία, αποτέλεσμα ετών τουρκικής στήριξης σε ένοπλες ισλαμιστικές ομάδες, ώστε να κερδίσει γεωστρατηγικό πλεονέκτημα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Τουρκία και ο νέος ντε φάκτο πρόεδρος της Συρίας Αχμάντ αλ-Σαράα, φέρονται να διατηρούν μακροχρόνια, αλλά μυστική συνεργασία, ενώ επιχειρείται τώρα η μετάβαση σε θεσμική συμφωνία.
Μάλιστα, δεδομένου ότι η Δαμασκός δεν διαθέτει επαρκείς υποδομές για υπεράκτιες γεωτρήσεις, η Τουρκία σκοπεύει να αναλάβει τον τεχνικό και επιχειρησιακό έλεγχο οποιασδήποτε κοινής ενεργειακής εκμετάλλευσης.
Μια τέτοια τουρκο-συριακή συμφωνία θα μπορούσε να ανατρέψει πλήρως την ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο, περιοχή όπου έχουν εντοπιστεί πλούσια κοιτάσματα υδρογονανθράκων. Οι θαλάσσιες διεκδικήσεις αλληλοεπικαλύπτονται μεταξύ Κύπρου, Ελλάδας, Τουρκίας και Αιγύπτου, με την Τουρκία να βρίσκεται στο επίκεντρο των περισσότερων διενέξεων.
ΟΗΕ: Κρίσιμη η κατάσταση στη Συρία – Το κάλεσμα στη διεθνή κοινότητα
Η Τουρκία έχει εδώ και χρόνια αντιταχθεί στις συμφωνίες ΑΟΖ που υπέγραψε η Κυπριακή Δημοκρατία με την Αίγυπτο (2003), τον Λίβανο (2007) και το Ισραήλ (2010), τις οποίες θεωρεί ως προσβολή των «δικαιωμάτων» του ψευδοκράτους. Παράλληλα, έχει επανειλημμένα καταδικάσει την απόφαση της Λευκωσίας να παραχωρήσει άδειες γεωτρήσεων σε διεθνείς εταιρείες εντός της κυπριακής ΑΟΖ.
Ο Φιντάν, στην επιστολή του, διαψεύδει δημοσιεύματα που ανέφεραν ότι δεσμεύτηκε να μην προχωρήσει σε συμφωνία με τη Συρία κατά τη διάρκεια συνάντησής του στις 12 Ιανουαρίου 2025 στο Ριάντ, με την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ε.Ε. για την Εξωτερική Πολιτική, Κάγια Κάλας.
Αντιθέτως, δηλώνει ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει κανένα δικαίωμα να σχολιάζει πιθανές διμερείς συμφωνίες μεταξύ κυρίαρχων κρατών». Η δήλωση αυτή υπονομεύει εκ νέου το ρόλο της Ε.Ε. στην περιοχή και θέτει την Τουρκία σε ένα νέο πεδίο μετωπικής σύγκρουσης με την Κύπρο, την Ελλάδα και τις Βρυξέλλες.
