Παρά τις αυξανόμενες εκκλήσεις για τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, οι χθεσινές ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Μόσχας και Κιέβου που πραγματοποιήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη κατέληξαν σε αδιέξοδο, με τις δύο πλευρές να επιβεβαιώνουν ουσιαστικά τις αγεφύρωτες διαφορές τους.
Η ρωσική αντιπροσωπεία, όπως προέβλεπαν αναλυτές, προσήλθε στις διαπραγματεύσεις παρουσιάζοντας ένα υπόμνημα τριών σελίδων, το οποίο περιλαμβάνει ακραίες και μαξιμαλιστικές απαιτήσεις, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια ελπίδας για πρόοδο.
Το πλήρες κείμενο του ρωσικού υπομνήματος που δημοσιεύθηκε από φιλοκυβερνητικά ρωσικά μέσα αναδεικνύει την πλήρη απροθυμία της Μόσχας να συμβιβαστεί. Μεταξύ των βασικών του σημείων περιλαμβάνονται η διεθνής νομική αναγνώριση της προσάρτησης της Κριμαίας, του Λουχάνσκ, του Ντονέτσκ, καθώς και των περιοχών Ζαπορίζια και Χερσώνας στη Ρωσική Ομοσπονδία. Ακόμα, η ουδετερότητα της Ουκρανίας και η ρητή αποκήρυξη κάθε πιθανότητας ένταξης στο ΝΑΤΟ ή άλλη στρατιωτική συμμαχία, η απαγόρευση παρουσίας στρατευμάτων ξένων χωρών στο έδαφος της Ουκρανίας.
Σε τι συμφώνησαν Ρωσία-Ουκρανία στην Κωνσταντινούπολη
Επίσης, η διατήρηση μη πυρηνικού καθεστώτος, ο καθορισμός ανώτατου αριθμού για τις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας, η πλήρης άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, η προστασία των δικαιωμάτων των ρωσόφωνων και η απαγόρευση εξύμνησης του ναζισμού. Τέλος, η αποκατάσταση διπλωματικών και οικονομικών σχέσεων, καθώς και η αμοιβαία παραίτηση από διεκδικήσεις αποζημιώσεων και η επίλυση ανθρωπιστικών θεμάτων όπως η επανένωση οικογενειών και η κατάσταση των εκτοπισμένων.
Επιπλέον, το έγγραφο προβλέπει δύο πιθανά σενάρια για κατάπαυση του πυρός. Το πρώτο, πιο άμεσο, απαιτεί την πλήρη απόσυρση των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων από τις «ρωσικές» περιοχές που τελούν υπό ουκρανική κατοχή, δηλαδή σε Λουχάνσκ, Ντονέτσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα. Το δεύτερο σενάριο, πιο σταδιακό, περιλαμβάνει την παύση στρατιωτικής ενίσχυσης από τρίτες χώρες, τον τερματισμό της επιστράτευσης και την έναρξη αποστράτευσης στην Ουκρανία, την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων και αιχμαλώτων αμάχων, την άρση του στρατιωτικού νόμου και τη διεξαγωγή εκλογών εντός 100 ημερών από την άρση του.
Παρά το γεγονός ότι οι προσδοκίες για τις συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη ήταν εξαιρετικά χαμηλές, ειδικά σε σχέση με τον πρώτο γύρο και την εκατέρωθεν κλιμάκωση των επιθέσεων το Σαββατοκύριακο, υπήρχε ελπίδα ότι τουλάχιστον οι δύο πλευρές θα αντάλλασσαν ρεαλιστικές προτάσεις για ειρήνη. Ωστόσο, η συνάντηση κατέληξε σε επιβεβαίωση του πλήρους διπλωματικού αδιεξόδου, η Ουκρανία ζητά κατάπαυση του πυρός, ενώ η Ρωσία επιμένει σε συνθηκολόγηση έχοντας παράλογες απαιτήσεις.
Κωνσταντινούπολη: Ολοκληρώθηκαν οι συνομιλίες Ρωσίας - Ουκρανίας
Η ρωσική πλευρά, όπως φαίνεται, αγνόησε προηγούμενες αμερικανικές συστάσεις να προσκομίσει μια ρεαλιστική πρόταση. Η συμπεριφορά αυτή έχει ερμηνευτεί από Ουκρανούς διαπραγματευτές ως συνειδητή πρόκληση προς την Ουάσινγκτον, πιθανώς για να δοκιμάσει τα όρια αντοχής της αμερικανικής υπομονής και της στρατηγικής Τραμπ για ταχεία ειρήνευση. Είναι χαρακτηριστικό ότι ένας Ουκρανός διπλωμάτης δήλωσε ανώνυμα: «Μας δείχνουν απλώς το μεσαίο δάχτυλο».
Η ειρηνευτική ατζέντα συνδέεται άρρηκτα με τις κινήσεις της Ουάσινγκτον. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, που έχει κάνει την «επίλυση του πολέμου στην Ουκρανία» κεντρικό στοιχείο της εξωτερικής του πολιτικής, έχει αρχίσει να εκδηλώνει δυσαρέσκεια προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Χαρακτήρισε τις πρόσφατες μαζικές ρωσικές επιθέσεις στην Ουκρανία ως έργο ενός ηγέτη που «έχει τρελαθεί εντελώς».
Σε αυτό το πλαίσιο, η επίσκεψη στην Ουάσινγκτον του αρχηγού του ουκρανικού επιτελείου Αντρίι Γερμάκ και της αναπληρώτριας πρωθυπουργού Γιούλια Σβιριντένκο αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Ο Γερμάκ, έχει αναδειχθεί στον βασικό σύμβουλο και πολιτικό οργανωτή του Ζελένσκι. Στην Κωνσταντινούπολη ηγήθηκε της ουκρανικής προσπάθειας, συνομιλώντας κυρίως με εκπροσώπους της Δύσης (ΗΠΑ, ΗΒ, Γαλλία, Γερμανία), αποφεύγοντας οποιαδήποτε άμεση επαφή με τη ρωσική αντιπροσωπεία.
Ζελένσκι: H χώρα του είναι έτοιμη να λάβει τα «αναγκαία» μέτρα ώστε να προχωρήσουν οι συνομιλίες
Κατά την επίσκεψή του στις ΗΠΑ, η κύρια αποστολή του Γερμάκ είναι η ενίσχυση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Βοηθός του δήλωσε στο Politico ότι «οι κυρώσεις είναι η κύρια προτεραιότητα». Παρόλο που υπάρχουν επικριτές που τον παρουσιάζουν ως υπερφιλόδοξο με προσωπικά πολιτικά σχέδια, ακόμη και ως επίδοξο διάδοχο του Ζελένσκι, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ο ρόλος του στην ενορχήστρωση της διεθνούς πίεσης κατά της Ρωσίας και στην εξασφάλιση στήριξης από τη Δύση.
Στο μεταξύ, η διπλωματία της Κωνσταντινούπολης φαίνεται να περιορίζεται σε ανθρωπιστικές πρωτοβουλίες, όπως ανταλλαγές αιχμαλώτων και σωρών νεκρών. Στο τελευταίο γύρο συμφωνήθηκε ανταλλαγή τραυματιών και νεαρών στρατιωτών, που αποτελεί σημαντική εξέλιξη, αν και απέχει πολύ από το ουσιαστικό βήμα προς την ειρήνη.
Ο «Ιστός της Αράχνης» και τα πλήγματα στην ρωσική αεροπορία
Ο χρόνος πιέζει. Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι δεν επιθυμεί να ασχολείται για χρόνια με τον πόλεμο, αν και δήλωνε πως θα τέλειωνε τον πόλεμο σε χρόνο «ρεκόρ» και ήδη έχουν ασκήσει πιέσεις για την επιβολή νέων, πιο σκληρών κυρώσεων.
Η ουκρανική πλευρά παραμένει σταθερή στη θέση της που λέει πως καμία ειρήνη δεν είναι δυνατή όσο δεν διασφαλίζεται η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα της χώρας. Το ερώτημα που πλέον πλανάται είναι εάν η Ουκρανία, με τη βοήθεια της Δύσης, μπορεί να πιέσει την Μόσχα σε ουσιαστικές παραχωρήσεις ή αν ο πόλεμος θα συνεχίσει με άγνωστο το χρονικό του τέλος.
Πόλεμος στην Ουκρανία: Στο μέσο της κλιμάκωσης, διαπραγματεύσεις για την ειρήνη
