Σε μια κρίσιμη καμπή για την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία που ξέσπασε τον Φεβρουάριο του 2022, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν προχώρησε σε μια σειρά απαιτήσεων ως προϋπόθεση για τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Σύμφωνα με πληροφορίες του πρακτορείου Reuters, οι βασικές ρωσικές απαιτήσεις περιλαμβάνουν γραπτές εγγυήσεις για τη μη διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς και τη μερική άρση των δυτικών κυρώσεων.
Κρεμλίνο: Συνάντηση Πούτιν-Τραμπ-Ζελένσκι μόνο μετά από συγκεκριμένες συμφωνίες με το Κίεβο
Το πολιτικό παρασκήνιο της ρωσικής πρωτοβουλίας έρχεται μετά από τηλεφωνική επικοινωνία διάρκειας άνω των δύο ωρών μεταξύ του Πούτιν και του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Οι συνομιλίες φαίνεται να αποτέλεσαν αφετηρία για την κατάρτιση ενός «μνημονίου κατάπαυσης του πυρός», το οποίο φέρεται να βρίσκεται ήδη υπό επεξεργασία από τη ρωσική διπλωματία.
Το Κρεμλίνο θέτει μια σειρά όρων που, σύμφωνα με αναλυτές, επιδιώκουν να μεταβάλουν ριζικά την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας.
Συνάντηση Μερτς – Ζελένσκι στο Βερολίνο
- ΝΑΤΟ και "ουδετερότητα" της Ουκρανίας
Η Ρωσία απαιτεί να εγκαταλείψει η Ουκρανία οποιοδήποτε σχέδιο ένταξης στο ΝΑΤΟ και να υιοθετήσει ουδέτερο καθεστώς, μια επαναφορά, δηλαδή, στο μοντέλο «Φινλανδοποίησης» της χώρας ( η Φινλανδία είναι πλέον μέρος του ΝΑΤΟ), χωρίς στρατιωτικούς δεσμούς με τη Δύση. - Άρση κυρώσεων και ξεπάγωμα περιουσιακών στοιχείων
Η Μόσχα ζητά μερική χαλάρωση των δυτικών κυρώσεων, με έμφαση στην αποδέσμευση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στις δυτικές τράπεζες και διεθνείς οργανισμούς. - Προστασία ρωσόφωνων πληθυσμών
Το Κρεμλίνο απαιτεί εγγυήσεις για την προστασία των ρωσόφωνων πληθυσμών σε περιοχές όπως το Ντονμπάς, ενώ επιδιώκει να κατοχυρώσει τη ρωσική γλώσσα ως επίσημη ή τουλάχιστον ισότιμη στις περιοχές αυτές. - Αποκλεισμός πρώην σοβιετικών δημοκρατιών από το ΝΑΤΟ
Εκτός από την Ουκρανία, η Ρωσία ζητά ρητές δεσμεύσεις ότι ούτε η Γεωργία ούτε άλλες πρώην σοβιετικές δημοκρατίες θα ενταχθούν μελλοντικά στο ΝΑΤΟ.
Γερμανία: Θα δώσει πυραύλους Taurus στην Ουκρανία;
Η απάντηση του Κιέβου και των Δυτικών
Η Ουκρανική Προεδρία εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτική, αν όχι αντίθετη, στις ρωσικές προτάσεις. Πηγή από το Κίεβο εκφράζει φόβους ότι το υπό κατάρτιση ρωσικό μνημόνιο περιλαμβάνει όρους «που συνιστούν απώλεια κυριαρχίας» για την Ουκρανία. Την ίδια στιγμή, η ουκρανική κυβέρνηση αξιώνει ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας από τη Δύση, κάτι που περιλαμβάνει την παροχή σύγχρονων οπλικών συστημάτων, ένταξη σε δυτικούς αμυντικούς σχηματισμούς και προστασία από μελλοντικές ρωσικές απειλές.
Αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες κατηγορούν τη Μόσχα ότι χρησιμοποιεί τις διαπραγματεύσεις ως μέσο καθυστέρησης, ενώ παράλληλα συνεχίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην ανατολική Ουκρανία. Οι ίδιες πηγές εκφράζουν ανησυχία ότι η Ρωσία προσπαθεί να κερδίσει έδαφος πριν υπάρξει οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία.
Μερτς: Παρατεταμένος πόλεμος στην Ουκρανία λόγω της απροθυμίας της Ρωσίας
Ο Ντόναλντ Τραμπ, παρά τις κατά καιρούς επικρίσεις του για τη ρωσική επιθετικότητα, εμφανίζεται διατεθειμένος να μεσολαβήσει για μια συμφωνία ειρήνης. Ωστόσο, έχει προειδοποιήσει πως αν η Ρωσία δεν επιδείξει ειλικρινή διάθεση για διαπραγματεύσεις, ενδέχεται να υποστεί ακόμα πιο σκληρές κυρώσεις.
Μετά τις συνομιλίες που διεξήχθησαν στην Κωνσταντινούπολη στις 16 Μαΐου, τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία δεσμεύτηκαν να παρουσιάσουν γραπτές προτάσεις κατάπαυσης του πυρός. Σύμφωνα με το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών, η εκδοχή του μνημονίου από πλευράς Μόσχας είναι σχεδόν έτοιμη και θα περιλαμβάνει τις βασικές ρωσικές θέσεις, καθώς και ένα ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για τον τερματισμό των συγκρούσεων.
Ρωσικό ΥΠΕΞ: Εργαζόμαστε για το προσχέδιο ειρηνευτικού μνημονίου
Αν και υπάρχει κινητικότητα, τίποτα δεν υποδηλώνει ότι ένα τέλος στον πόλεμο είναι άμεσο ή εγγυημένο. Πηγές προσκείμενες στο Κρεμλίνο επισημαίνουν ότι, αν δεν ικανοποιηθούν οι ρωσικοί όροι, ο Πούτιν είναι διατεθειμένος να συνεχίσει τον πόλεμο για χρόνια ακόμη, με στόχο να αποδείξει πως «η ειρήνη του αύριο θα είναι πολύ πιο οδυνηρή».
