Η Τουρκία αποτελεί ήδη μέρος της αρχιτεκτονικής άμυνας και ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απόφαση, την οποία έλαβαν σε διπλωματικό επίπεδο τα κράτη-μέλη, με όλους να ψηφίζουν θετικά και μόνο την Ουγγαρία, να τηρεί αποχή.
Η απόφαση, αναμένεται να επικυρωθεί και τυπικά, σε πολιτικό επίπεδο την προσεχή Τρίτη, από το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων.
Οι εξελίξεις που καταγράφηκαν, ανοίγουν νέους ορίζοντες για την Τουρκία, η οποία προορίζεται ως η αντικαταστάτρια των Ηνωμένων Πολιτειών στην ευρωπαϊκή δομή άμυνας, επιδιώκεται να αναλάβει σημαντικό κομμάτι της ειρηνευτικής αποστολής στην Ουκρανία, μετά από ενδεχόμενη εκεχειρία, αλλά και να διαθέτει εξοπλιστικά προγράμματα σε πολύ ανταγωνιστικές τιμές σε ευρωπαϊκά κράτη, κάτι με το οποίο φλερτάρουν κυρίως η Γερμανία και η Ιταλία.
Διαβάστε επίσης: Άνοιξαν την πόρτα στην Τουρκία για συμμετοχή στην αρχιτεκτονική άμυνας της ΕΕ (ΒΙΝΤΕΟ)
Αυτό που έχει σημασία και θα πρέπει να τονιστεί είναι ότι η απόφαση, με αφετηρία τον Κανονισμό SAFE, για τον αμυντικό επαναπροσδιορισμό της Ευρώπης, λήφθηκε με ειδική πλειοψηφία και όχι με ομοφωνία. Δηλαδή, η Κύπρος και η Ελλάδα δεν είχαν δυνατότητα να ασκήσουν βέτο. Γεγονός που οδήγησε τη Λευκωσία και την Αθήνα να εστιάσουν την αντίδραση τους στον μετριασμό της εμπλοκής της Τουρκίας στην αρχιτεκτονική άμυνας και ασφάλειας, και όχι στην είσοδο, αυτή καθαυτήν της χώρας στη νέα δομή, η οποία ήταν πλέον δεδομένη.
Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας Κύπρου και Ελλάδας, η Κομισιόν δεσμεύτηκε στα πρακτικά της συνεδρίας της COREPER, ότι οι συμβάσεις για τις πωλήσεις εξοπλισμών που θα καταρτίζονται για το 35% του προγράμματος SAFE, θα προϋποθέτουν διμερή συμφωνία της Κομισιόν με την υποψήφια χώρα, προκειμένου να συμμετάσχουν οι αμυντικές της βιομηχανίες. Συμφωνία, η οποία μάλιστα θα πρέπει να εγκριθεί ομόφωνα από τα κράτη-μέλη, με βάση το άρθρο 212 της Συνθήκης Λειτουργίας της Ε.Ε (ΣΛΕΕ).
H Κύπρος και η Ελλάδα σύμφωνα με πληροφορίες τοποθετήθηκαν με μονομερείς δηλώσεις . Τι δήλωσε μονομερώς η Κύπρος στα πρακτικά.
«H υποστήριξη της Κύπρου στον Κανονισμό παρέχεται με την προϋπόθεση ότι το Άρθρο 212 της ΣΛΕΕ θα χρησιμοποιηθεί ως νομική βάση για τις διμερείς ή πολυμερείς συμφωνίες που θα συναφθούν με τρίτες χώρες». Και προσθέτει ότι «καμιά προμήθεια που αφορά τρίτες χώρες ή οντότητες τρίτων χωρών και η οποία αντιβαίνει στα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας της Ένωσης και των κρατών-μελών της», μπορεί να κριθεί επιλέξιμη στο πλαίσιο του SAFE.
Στην ίδια γραμμή τοποθετήθηκε και η Ελλάδα, η οποία επισημαίνει μεταξύ άλλων ότι «θα πρέπει να είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί όσον αφορά τη συμμετοχή τρίτων χωρών και των βιομηχανιών/νομικών οντοτήτων τους (κατασκευαστές/υποκατασκευαστές), όταν αυτές οι τρίτες χώρες δεν ευθυγραμμίζονται με τους στόχους της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας της Ε.Ε, δεν συμμερίζονται τις θεμελιώδεις αξίες και αρχές της Ένωσης ή/και παραβιάζουν τα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας της Ε.Ε και όλων των κρατών μελών της». Η Ελλάδα «είναι βέβαιη ότι η Επιτροπή και οι εταίροι μας θα σεβαστούν αυτές τις θεμελιώδεις αρχές σε όλα τα στάδια της εφαρμογής του SAFE», αναφέρεται, παραπέμποντας στη χρήση του άρθρου 212 της Συνθήκης της Ε. Ε.
Πως αποτιμάτε αυτός ο περιορισμός που επιβάλλεται στην Τουρκία μέσα από την ρήτρα της κομισιόν και στην οποία αναφέρονται η Κύπρος και η Ελλάδα.;
Ο περιορισμός αυτός της Τουρκίας, είναι μια θετική εξέλιξη, αλλά αφορά μόνο στο 35% του προγράμματος SAFEσυνολικού ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ. Για το υπόλοιπο 65% που στην πραγματικότητα αφορά ευρωπαϊκά κράτη και κράτη της κοινής αγοράς, η Τουρκία φαίνεται ότι θα μπορεί να συμμετάσχει μέσω εξαγορών ευρωπαϊκών εταιριών από τουρκικές αμυντικές βιομηχανίες και μέσω κοινοπραξιών. Με τον πρώτο λόγο, να έχει η τουρκική εταιρία Baykar, ιδιοκτησίας του γαμπρού του Ταγίπ Ερντογάν, Σελτσούκ Μπαϊρακτάρ, που συνέπραξε με την ιταλική Leonardo για κατασκευή μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Ως επίσης και με εξαγορά της ιταλικής «Piaggio Aerospace». Επιπλέον, η τουρκική αμυντική βιομηχανία Repkon και γερμανική αμυντική βιομηχανία προχωρούν στη συμπαραγωγή πυρομαχικών 155 χιλιοστών, σε γερμανικό έδαφος.
Σε όλα αυτά θα πρέπει να προστεθεί και το γεγονός ότι στα πολύ μεγαλύτερα ποσά, έως και 650 δισεκατομμυρίων ευρώ, που αποτελούν εθνικούς πόρους και θα δοθούν απευθείας από τα κράτη-μέλη, όλες οι υποψήφιες και τρίτες χώρες, περιλαμβανομένης και της Τουρκίας δεν θα έχουν κανένα περιορισμό. Και μπορούν να συμμετέχουν απρόσκοπτα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
