Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά με αποφασιστικότητα στον τερματισμό της εξάρτησής της από τη ρωσική ενέργεια, παρουσιάζοντας έναν οδικό χάρτη που στοχεύει στην πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, το πετρέλαιο και την πυρηνική ενέργεια έως τα τέλη της δεκαετίας.
Παρότι το ποσοστό εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου είχε μειωθεί εντυπωσιακά από 45% σε 19% με την εφαρμογή του σχεδίου REPowerEU το 2022, το 2024 σημειώθηκε αναζωπύρωση των εισαγωγών, γεγονός που προκάλεσε νέα ανησυχία στις Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ανταποκρινόμενη στις προκλήσεις, παρουσίασε νέο σχέδιο δράσης με στόχο την ενεργειακή ανεξαρτησία της Ένωσης, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη σταθερότητα στην αγορά και τις τιμές.
Σύμφωνα με τον οδικό χάρτη:
Φυσικό Αέριο: Θα τερματιστούν όλες οι εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου μέχρι το τέλος του 2027. Μέχρι το 2025 θα απαγορευτούν τα συμβόλαια άμεσης αγοράς (spot contracts), ενώ δεν θα επιτρέπεται η σύναψη νέων συμφωνιών με Ρώσους προμηθευτές. Παράλληλα, θα ενισχυθεί η διαφάνεια και η παρακολούθηση της διακίνησης ρωσικού φυσικού αερίου στην αγορά της ΕΕ.
Πετρέλαιο: Η ΕΕ θα εντείνει τα μέτρα για την καταπολέμηση του αποκαλούμενου "σκιώδους στόλου" της Ρωσίας, ο οποίος χρησιμοποιείται για την παράκαμψη των κυρώσεων μέσω αδήλωτων μεταφορών πετρελαίου.
Πυρηνική Ενέργεια: Θα τεθούν περιορισμοί στις νέες συμβάσεις προμήθειας ουρανίου και άλλων πυρηνικών υλικών από τη Ρωσία, οι οποίες εγκρίνονται από την Ευρατομική Υπηρεσία Προμήθειας (Euratom Supply Agency).
Όλα τα κράτη-μέλη καλούνται να υποβάλουν έως το τέλος του 2025 εθνικά σχέδια για τη σταδιακή κατάργηση των ρωσικών ενεργειακών εισαγωγών. Παράλληλα, θα συνεχιστεί η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και η διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας για την αποτροπή κινδύνων στην ενεργειακή ασφάλεια και τη σταθερότητα των αγορών.
Η στρατηγική αυτή, σύμφωνα με την Επιτροπή, εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας (Competitiveness Compass), τη στήριξη της πράσινης βιομηχανίας (Clean Industrial Deal) και την παροχή προσιτής ενέργειας στους πολίτες (Affordable Energy Action Plan).
Νομοθετικές προτάσεις για τη στήριξη του οδικού χάρτη αναμένονται τον επόμενο μήνα.
