Συμπληρώνονται σήμερα 21 χρόνια από την ημέρα που η Κυπριακή Δημοκρατία εντάχθηκε επίσημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Πρωτομαγιά του 2004. Πρόκειται για μια κορυφαία στιγμή στην ιστορία του κυπριακού κράτους – ίσως τη σημαντικότερη διπλωματική και πολιτική επιτυχία από την ίδρυσή του. Δύο δεκαετίες μετά, η Κύπρος συνεχίζει να αποτελεί ισότιμο μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας, συμβάλλοντας ενεργά στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτικών και συμμετέχοντας στο κοινό ευρωπαϊκό μέλλον.
Η ευρωπαϊκή προοπτική της Κύπρου παραμένει σήμερα πιο επίκαιρη από ποτέ, ιδιαίτερα μετά και τη διασύνδεση των ευρωτουρκικών σχέσεων με την πρόοδο στο Κυπριακό. Η σύνδεση αυτή ενισχύει τις προσδοκίες για μια πιο ενεργή και ουσιαστική ευρωπαϊκή συμβολή στην επίλυση του κυπριακού ζητήματος, το οποίο παραμένει όχι μόνο διεθνές αλλά και κατεξοχήν ευρωπαϊκό πρόβλημα.
Η πορεία της Κύπρου προς την Ευρωπαϊκή Ένωση ξεκίνησε ήδη από το 1972, με την υπογραφή της Συμφωνίας Σύνδεσης με την τότε Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ). Παρά την κρίση που ακολούθησε την τουρκική εισβολή το 1974 και την κατοχή μεγάλου μέρους της κυπριακής επικράτειας, οι σχέσεις με την ΕΟΚ διατηρήθηκαν και εξελίχθηκαν. Το 1987, επιτεύχθηκε και η υπογραφή της Συμφωνίας Τελωνειακής Ένωσης.
Διαβάστε ακόμη: ΠτΔ για 21η επέτειο από την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ – «Το ισχυρότερο εφόδιο για λύση του Κυπριακού»
Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1980, οι σχέσεις Κύπρου–ΕΟΚ είχαν κυρίως εμπορικό χαρακτήρα. Η υποβολή αίτησης ένταξης το 1990 σηματοδότησε την έναρξη μιας νέας εποχής. Η ευρωπαϊκή πορεία της χώρας έγινε πλέον στρατηγική επιλογή, τόσο της πολιτικής ηγεσίας όσο και του κυπριακού λαού. Η ένταξη φάνταζε ως ο μόνος δρόμος για ένα μέλλον ειρήνης, ασφάλειας και ανάπτυξης.
Η ενταξιακή διαδικασία προωθήθηκε με συνέπεια και μεθοδικότητα, στο πλαίσιο της γενικότερης στρατηγικής της ΕΕ για διεύρυνση προς την Ανατολική και Νότια Ευρώπη. Η περίπτωση της Κύπρου εντάχθηκε στις ευρύτερες ευρωπαϊκές επιδιώξεις για ενίσχυση της μεσογειακής διάστασης της Ένωσης και για σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.
Ιστορικοί σταθμοί:
1973: Υπογραφή της Συμφωνίας Σύνδεσης με την ΕΟΚ
1987: Υπογραφή της Συμφωνίας Τελωνειακής Ένωσης
1990: Υποβολή επίσημης αίτησης ένταξης
1993: Έκδοση της Γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
1994: Απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Κέρκυρα
1995: Απόφαση για έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων
1998: Επίσημη έναρξη των διαπραγματεύσεων
1999: Θετική απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Ελσίνκι
2002: Απόφαση ένταξης στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης
9 Απριλίου 2003: Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εγκρίνει την ένταξη με ευρεία πλειοψηφία
16 Απριλίου 2003: Ο Πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος υπογράφει τη Συνθήκη Προσχώρησης στην Αθήνα, μαζί με τις υπόλοιπες εννέα υπό ένταξη χώρες
1 Μαΐου 2004: Η Κύπρος γίνεται επίσημα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο της μεγαλύτερης διεύρυνσης στην ιστορία της ΕΕ
Έκτοτε, η Κύπρος συμμετέχει ενεργά στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Παρά το μικρό της μέγεθος, έχει ισότιμη φωνή στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και συνεισφέρει στη διαμόρφωση του μέλλοντος της ΕΕ, σε ένα περιβάλλον ειρήνης, ισότητας και ανάπτυξης.
Η Κυπριακή Δημοκρατία είχε την ευκαιρία να ασκήσει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης από 1ης Ιουλίου έως 31ης Δεκεμβρίου 2012. Η εξάμηνη αυτή περίοδος ήταν ένα σημαντικό τεστ για τις δυνατότητες του κυπριακού κράτους και μια μοναδική ευκαιρία ανάδειξης του ρόλου της Κύπρου στην ευρωπαϊκή σκηνή. Η Προεδρία ασκείται κυκλικά από τα κράτη μέλη και αποτελεί τόσο δικαίωμα όσο και ευθύνη.
Η επόμενη κυπριακή Προεδρία είναι προγραμματισμένη για το πρώτο εξάμηνο του 2026.
