Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής βρίσκονται στο επίκεντρο μιας μεγάλης διπλωματικής προσπάθειας με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, προτείνοντας ένα ευρύ ειρηνευτικό πλαίσιο με πληροφορίες να αναφέρονται εφημερίδες Washington Post και Axios.
Η πρόταση, η οποία χαρακτηρίζεται ως η «τελική προσφορά» του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, περιλαμβάνει σειρά παραχωρήσεων τόσο προς τη Ρωσία όσο και προς την Ουκρανία, με στόχο την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός και τη σταθεροποίηση των μετώπων.
Τραμπ: Αισιόδοξος για συμφωνία Ρωσίας - Ουκρανίας μέσα στη βδομάδα
Σύμφωνα με τις αποκαλύψεις, το σχέδιο παρουσιάστηκε σε Ουκρανούς αξιωματούχους την περασμένη εβδομάδα στο Παρίσι, σε κλειστή συνάντηση. Η Ουάσιγκτον αναμένει την επίσημη απάντηση της ουκρανικής κυβέρνησης εντός της σημερινής ημέρας (23/04). Το κείμενο της πρότασης αποτελείται από μία σελίδα και περιγράφει με σαφήνεια τα οφέλη που προβλέπεται να λάβει η Ρωσία, ενώ είναι λιγότερο συγκεκριμένο ως προς τα ανταλλάγματα για την Ουκρανία, κάτι που ήδη προκαλεί έντονες αντιδράσεις στο Κίεβο.
Το αμερικανικό σχέδιο προβλέπει την αναγνώριση της Κριμαίας ως ρωσικής επικράτειας, την αποδοχή της de facto ρωσικής κατοχής σε μέρη των περιφερειών Λουχάνσκ, Ντονέτσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα, καθώς και τη δέσμευση ότι η Ουκρανία δεν θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, αν και παραμένει ανοικτό το ενδεχόμενο ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιπλέον, προβλέπεται η σταδιακή άρση των αμερικανικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας και η ενίσχυση της διμερούς οικονομικής συνεργασίας, ιδιαίτερα στους τομείς της ενέργειας και της βιομηχανίας.
Ένας θάνατος σε επιθέσεις Ρωσίας στο Χάρκοβο - Μαζική επιδρομή με drones στην Οδησσό
Αντίστοιχα για την Ουκρανία, η πρόταση περιλαμβάνει την παροχή γενικών και μη δεσμευτικών εγγυήσεων ασφαλείας από ευρωπαϊκές χώρες και άλλους «συμμάχους», χωρίς σαφή αναφορά σε συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών. Προβλέπεται επίσης η επιστροφή ενός μικρού τμήματος της περιφέρειας Χάρκοβο που τελεί υπό ρωσική κατοχή, η εξασφάλιση ανεμπόδιστης ναυσιπλοΐας στον ποταμό Δνείπερο, καθώς και η παροχή οικονομικής βοήθειας και αποζημιώσεων για την ανοικοδόμηση της χώρας, αν και το σχέδιο δεν διευκρινίζει από πού θα προέλθουν οι σχετικοί πόροι. Ένα ιδιαίτερα κρίσιμο σημείο της πρότασης είναι ο Πυρηνικός Σταθμός της Ζαπορίζια, ο οποίος θα αναγνωρίζεται ως ουκρανική ιδιοκτησία αλλά θα τελεί υπό λειτουργία των Ηνωμένων Πολιτειών, με την ηλεκτρική ενέργεια να διοχετεύεται και προς τη Ρωσία. Παράλληλα, αναμένεται εντός της εβδομάδας η υπογραφή συμφωνίας ΗΠΑ-Ουκρανίας για τα στρατηγικά ορυκτά, με την τελετή να έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη.
Από τη ρωσική πλευρά, ο Πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν εμφανίστηκε να στηρίζει την ιδέα κατάπαυσης του πυρός κατά μήκος των σημερινών γραμμών του μετώπου, όπως μετέδωσε η Financial Times. Ο Πούτιν, σε συνάντησή του με τον ειδικό απεσταλμένο του Προέδρου Τραμπ Στιβ Γουίτκοφ, στην Αγία Πετρούπολη, εξέφρασε ετοιμότητα να αποσυρθεί από περιοχές τεσσάρων κατεχόμενων επαρχιών που εξακολουθούν να βρίσκονται υπό ουκρανικό έλεγχο. Ωστόσο, η Μόσχα φέρεται να απορρίπτει ορισμένα επιμέρους στοιχεία του αμερικανικού σχεδίου, όπως η ανάπτυξη δυτικών ειρηνευτικών δυνάμεων στο ουκρανικό έδαφος, θέση που προκαλεί ιδιαίτερη επιφυλακτικότητα στο Κρεμλίνο.
Πούτιν: Η Ρωσία θα νικήσει τον πόλεμο
Η στάση του Κιέβου, με βάση δημόσιες δηλώσεις του Προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, παραμένει ξεκάθαρα αρνητική απέναντι σε κάθε πρόταση που συνεπάγεται απώλεια εθνικής κυριαρχίας. Ο Ζελένσκι δήλωσε πως η Ουκρανία είναι έτοιμη για μια άνευ όρων κατάπαυση του πυρός, αλλά θεωρεί πρόωρη κάθε συζήτηση για το καθεστώς της Κριμαίας, τη λειτουργία του Πυρηνικού Σταθμού Ζαπορίζια ή τη μελλοντική ένταξη στο ΝΑΤΟ. Παράλληλα, πηγή προσκείμενη στην ουκρανική κυβέρνηση, την οποία επικαλείται το Axios, ανέφερε ότι το έγγραφο περιγράφει με σαφήνεια τα κέρδη της Ρωσίας, ενώ για την Ουκρανία οι όροι είναι γενικοί και ασαφείς.
Σε διπλωματικό επίπεδο, ο Στιβ Γουίτκοφ αναμένεται να μεταβεί και πάλι στη Μόσχα εντός της εβδομάδας για νέα συνάντηση με τον Πούτιν, σε μια προσπάθεια να εξασφαλιστεί τουλάχιστον μια προσωρινή συναίνεση. Αντίθετα, ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο και ο Γουίτκοφ δεν θα συμμετάσχουν στις αυριανές συνομιλίες στο Λονδίνο, όπου εκπρόσωποι από τις ΗΠΑ, την Ουκρανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο επρόκειτο να παρευρεθούν. Την αμερικανική αποστολή θα ηγηθεί τελικά ο Πρέσβης Κιθ Κέλογκ, ενώ η ουκρανική πλευρά έχει εκφράσει πρόθεση να εστιάσει στη δυνατότητα εφαρμογής μιας προσωρινής εκεχειρίας 30 ημερών.
Νέες συνομιλίες Αμερικανών και Ευρωπαίων την Τετάρτη για την Ουκρανία
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κάρολαϊν Λέβιτ, δήλωσε πως οι συνομιλίες βρίσκονται σε εξέλιξη και ότι υπάρχει ελπίδα πως οι διαπραγματεύσεις κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Τόνισε, ωστόσο, ότι ο Πρόεδρος Τραμπ είναι διατεθειμένος να αποσύρει πλήρως το ειρηνευτικό πλαίσιο, εφόσον δεν υπάρξει συμφωνία μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Το προτεινόμενο σχέδιο ειρήνης έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στη διεθνή κοινότητα. Αναλυτές τονίζουν ότι η υιοθέτησή του θα μπορούσε να οδηγήσει σε έναν βραχυπρόθεσμο τερματισμό των εχθροπραξιών, όμως παράλληλα εγείρει σοβαρές ανησυχίες για τη διεθνή νομιμότητα και την ασφάλεια στην ευρωπαϊκή ήπειρο, καθώς εμπεριέχει τη de facto αποδοχή εδαφικών μεταβολών που επιβλήθηκαν με τη βία.
Πούτιν: Η Μόσχα θα αναλύσει την πρόταση Ζελένσκι για παράταση εκεχειρίας
Το αν το σχέδιο θα αποτελέσει την αρχή για ειρήνη ή θα απορριφθεί ως απαράδεκτο μένει να φανεί τις αμέσως επόμενες ημέρες, καθώς η Ουκρανία καλείται να απαντήσει επίσημα, ενώ η Ρωσία αναμένει τη διαμόρφωση ενός συμβιβασμού που θα διασφαλίζει τις βασικές γεωπολιτικές της επιδιώξεις.
Σημειώνεται πως, η πρόταση του Αμερικανού προέδρου είναι τουλάχιστον επικίνδυνη για την Κυπριακή Δημοκρατία, τη ρητορική και τα επιχειρήματα που προβάλουμε στο διεθνή παράγοντα για το Κυπριακό Πρόβλημα.
