Ο Ρίτσαρντ Νίξον υπήρξε μία από τις πλέον χαρακτηριστικές και αμφιλεγόμενες προσωπικότητες της αμερικανικής πολιτικής σκηνής του 20ού αιώνα. Η πορεία του προς την κορυφή της εξουσίας και η πτώση του λόγω του σκανδάλου Γουότεργκεϊτ άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών και επηρέασαν βαθιά τις διεθνείς ισορροπίες.
Γεννήθηκε στις 9 Ιανουαρίου 1913 στη Γιόρμπα Λίντα της Καλιφόρνιας, από οικογένεια μεσαίας τάξης. Σπούδασε νομικά και υπηρέτησε στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μετά τον πόλεμο, ξεκίνησε την πολιτική του καριέρα ως βουλευτής και γερουσιαστής της Καλιφόρνιας. Η σκληρή του στάση απέναντι στον κομμουνισμό τον κατέστησε κατάλληλο υποψήφιο αντιπρόεδρο στο πλευρό του Ντουάιτ Αϊζενχάουερ, θητεύοντας σε αυτή τη θέση από το 1953 έως το 1961.
Παρότι έχασε την πρώτη του προεδρική αναμέτρηση το 1960 από τον Τζον Κένεντι, επανήλθε νικηφόρα το 1968, κερδίζοντας με τη δέσμευση για τον τερματισμό του Πολέμου του Βιετνάμ. Ως 37ος πρόεδρος των ΗΠΑ (1969-1974), ο Νίξον υιοθέτησε το «Δόγμα Νίξον», προωθώντας την αποδέσμευση των ΗΠΑ από πολεμικές συγκρούσεις του εξωτερικού και ενισχύοντας τις διπλωματικές σχέσεις, ιδίως με την Κίνα και τη Σοβιετική Ένωση. Η εξωτερική του πολιτική κορυφώθηκε με την ιστορική επίσκεψη στο Πεκίνο το 1972 και τις συμφωνίες περιορισμού πυρηνικών όπλων με τον Λεονίντ Μπρέζνιεφ στη Μόσχα.
Παράλληλα, επί των ημερών του η NASA πέτυχε το μεγάλο άλμα στην κατάκτηση του διαστήματος, με τους πρώτους ανθρώπους να πατούν στη Σελήνη.
Ωστόσο, η προεδρία του Νίξον είχε και «σκοτεινά» σημεία. Στα τέλη της δεύτερης θητείας του, κυριάρχησε το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ, που ξεκίνησε με τη διάρρηξη στα γραφεία του Δημοκρατικού Κόμματος και εξελίχθηκε σε πολιτικό σεισμό. Η αποκάλυψη της εμπλοκής του στην απόπειρα συγκάλυψης, οδήγησε στην απώλεια της πολιτικής του στήριξης και τελικά στην παραίτησή του στις 8 Αυγούστου 1974, η πρώτη και η τελευταία μέχρι σήμερα στην ιστορία των ΗΠΑ.
Σημαντική υπήρξε και η στάση του στα ελληνοτουρκικά, ιδιαίτερα στο ζήτημα της Κύπρου. Ο Νίξον διατήρησε διαύλους επικοινωνίας με τη χούντα των συνταγματαρχών στην Ελλάδα, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις τόσο εντός όσο και εκτός ΗΠΑ.
Στις τελευταίες ημέρες της προεδρίας του, ενώ είχε ήδη αποδυναμωθεί πολιτικά, ξέσπασε η τουρκική εισβολή τον Ιούλιο του 1974. Η αμερικανική στάση εκείνη την περίοδο, παρά τη διεθνή κατακραυγή, θεωρήθηκε από πολλούς ως αποτέλεσμα αδυναμίας του Λευκού Οίκου να ασκήσει αποτελεσματική επιρροή, επιβαρύνοντας ακόμα περισσότερο το ήδη κλονισμένο πολιτικό προφίλ του Νίξον.
Μετά την παραίτησή του, ο διάδοχός του Τζέραλντ Φορντ τού απένειμε προεδρική χάρη, μια απόφαση που δίχασε την κοινή γνώμη και δημιούργησε νέα ερωτήματα γύρω από την ατιμωρησία των ισχυρών. Ο Νίξον αποσύρθηκε από τη δημόσια ζωή και προσπάθησε να αποκαταστήσει τη φήμη του μέσω συγγραφικού έργου και αναλύσεων για τη διεθνή πολιτική.
Πέθανε στις 22 Απριλίου 1994 στη Νέα Υόρκη, αφήνοντας πίσω του έναν βαθιά πολωτικό απολογισμό. Για άλλους, οραματιστής και αρχιτέκτονας μεγάλων διπλωματικών εξελίξεων. Για άλλους, σύμβολο της πολιτικής διαφθοράς και της κατάχρησης εξουσίας. Σε κάθε περίπτωση, ο Ρίτσαρντ Νίξον παραμένει μία από τις πλέον μελετημένες μορφές στην αμερικανική και παγκόσμια ιστορία.
Με πληροφορίες από sansimera.gr
