Το νέο διακομματικό νομοσχέδιο «American-Hellenic-Israeli Eastern Mediterranean Counterterrorism and Maritime Security Partnership Act of 2025» (H.R. 2510), που κατατέθηκε στη Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, φέρνει σημαντική ώθηση στη στρατηγική συνεργασία μεταξύ των ΗΠΑ, Κύπρου, Ελλάδας και Ισραήλ, με ιδιαίτερη έμφαση στην Κύπρο.
Η πρόταση επικεντρώνεται στην ενίσχυση της αντιτρομοκρατικής συνεργασίας και της ναυτικής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ αναγνωρίζει τον κομβικό ρόλο της Κυπριακής Δημοκρατίας στην περιφερειακή ασφάλεια.
Για το σκοπό αυτό, το νομοσχέδιο προβλέπει ουσιαστική χρηματοδότηση και στρατηγική εμβάθυνση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ, με την Κύπρο να λαμβάνει $5 εκατ. για νέες υποδομές και εξοπλισμό στο Κέντρο Εκπαίδευσης για Αντιμετώπιση Τρομοκρατίας και Ναυτικής Ασφάλειας (CYCLOPS). Επιπλέον, δημιουργείται το πρόγραμμα CERBERUS, το οποίο παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση αντιτρομοκρατίας με στόχο την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας μεταξύ των τεσσάρων χωρών. Από το 2026 έως το 2029, η Κύπρος θα λαμβάνει $2 εκατ. ετησίως για τη λειτουργία του CYCLOPS, ενώ εξασφαλίζονται $250.000 για στρατιωτική εκπαίδευση (IMET). Καταργούνται επίσης παλαιοί νομικοί περιορισμοί που εμπόδιζαν την προμήθεια αμερικανικών αμυντικών συστημάτων προς την Κυπριακή Δημοκρατία.
Η Ελλάδα, που χαρακτηρίζεται «στρατηγικός εταίρος και ηγέτιδα δύναμη στην περιοχή», διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με τις ΗΠΑ, ιδιαίτερα μέσω της Ναυτικής Βάσης Σούδας, η οποία αναδεικνύεται ως μοναδική στη Μεσόγειο για τη φιλοξενία αεροπλανοφόρων. Το νομοσχέδιο προβλέπει χρηματοδότηση $5 εκατ. για νέες εγκαταστάσεις και εξοπλισμό για σκοπούς ναυτικής ασφάλειας, καθώς και το πρόγραμμα TRIREME, το οποίο παρέχει εκπαίδευση ναυτικής ασφάλειας και διαλειτουργικότητας. Η Ελλάδα θα λαμβάνει επίσης ετήσια υποστήριξη $2 εκατ. για τη λειτουργία των νέων δομών της βάσης Σούδας από το 2026 έως το 2029, ενώ συνεχίζεται η συμμετοχή σε στρατιωτικές ασκήσεις και προγράμματα εκπαίδευσης, όπως το IMET.
Το Ισραήλ αναγνωρίζεται ως «μεγάλος μη-ΝΑΤΟϊκός σύμμαχος των ΗΠΑ» και σημαντικός πυλώνας για τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, ενισχύοντας τη συνεργασία μέσω της συμμετοχής στα προγράμματα CERBERUS και TRIREME και με ετήσια υποστήριξη $1 εκατ. μέσω IMET. Παράλληλα, συμμετέχει σε κοινά σχήματα ανταλλαγής πληροφοριών και αντιτρομοκρατικής πολιτικής.
Το νομοσχέδιο προβλέπει τη δημιουργία δύο θεσμικών οργάνων εντός της δομής «3+1»: την Κοινοβουλευτική Ομάδα Συνεργασίας, η οποία θα περιλαμβάνει 6 μέλη από τη Γερουσία και τη Βουλή των ΗΠΑ και θα συναντάται δύο φορές τον χρόνο με Κύπριους, Έλληνες και Ισραηλινούς βουλευτές για θέματα ασφαλείας, και την Εκτελεστική Ομάδα Συνεργασίας, που θα αποτελείται από εκπροσώπους των Υπουργείων Εξωτερικών, Άμυνας και Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, για συντονισμό με τις κυβερνήσεις των άλλων χωρών.
Οι Υπουργοί Άμυνας και Εξωτερικών των ΗΠΑ θα υποχρεούνται να καταθέτουν εξαμηνιαίες αναφορές για την πρόοδο των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και να παρουσιάζουν ετήσιο στρατηγικό πλάνο για την αντιτρομοκρατική και ναυτική συνεργασία.
Η Κυπριακή Δημοκρατία ενισχύεται ουσιαστικά στο ρόλο της ως περιφερειακός κόμβος ασφάλειας, αποκτώντας στρατιωτική υποδομή πρώτης γραμμής (CYCLOPS) και θεσμική ενσωμάτωση σε αμερικανικά και διεθνή σχήματα ασφάλειας. Επιπλέον, αποκτά απευθείας πρόσβαση σε αμερικανικά κονδύλια και τεχνογνωσία, ενώ το νομοσχέδιο αποτυπώνει τη στρατηγική στροφή των ΗΠΑ προς την ενίσχυση των συμμαχιών τους στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Κύπρο να αναδεικνύεται σε καίριο εταίρο στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας και στην ασφάλεια της περιοχής.
